૩. ઘટસુત્તવણ્ણના

૨૩૭. તતિયે એકવિહારેતિ એકસ્મિં ગબ્ભે. તદા કિર બહૂ આગન્તુકા ભિક્ખૂ સન્નિપતિંસુ. તસ્મિં પરિવેણગ્ગેન વા વિહારગ્ગેન વા સેનાસનેસુ અપાપુણન્તેસુ દ્વિન્નં થેરાનં એકો ગબ્ભો સમ્પત્તો. તે દિવા પાટિયેક્કેસુ ઠાનેસુ નિસીદન્તિ, રત્તિં પન નેસં અન્તરે ચીવરસાણિં પસારેન્તિ. તે અત્તનો અત્તનો પત્તપત્તટ્ઠાનેયેવ નિસીદન્તિ. તેન વુત્તં ‘‘એકવિહારે’’તિ. ઓળારિકેનાતિ ઇદં ઓળારિકારમ્મણતં સન્ધાય વુત્તં. દિબ્બચક્ખુદિબ્બસોતધાતુવિહારેન હિ સો વિહાસિ, તેસઞ્ચ રૂપાયતનસદ્દાયતનસઙ્ખાતં ઓળારિકં આરમ્મણં. ઇતિ દિબ્બચક્ખુના રૂપસ્સ દિટ્ઠત્તા દિબ્બાય ચ સોતધાતુયા સદ્દસ્સ સુતત્તા સો વિહારો ઓળારિકો નામ જાતો. દિબ્બચક્ખુ વિસુજ્ઝીતિ ભગવતો રૂપદસ્સનત્થાય વિસુદ્ધં અહોસિ. દિબ્બા ચ સોતધાતૂતિ સાપિ ભગવતો સદ્દસુણનત્થં વિસુજ્ઝિ. ભગવતોપિ થેરસ્સ રૂપદસ્સનત્થઞ્ચેવ સદ્દસુણનત્થઞ્ચ તદુભયં વિસુજ્ઝિ. તદા કિર થેરો ‘‘કથં નુ ખો એતરહિ સત્થા વિહરતી’’તિ આલોકં વડ્ઢેત્વા દિબ્બેન ચક્ખુના સત્થારં જેતવને વિહારે ગન્ધકુટિયં નિસિન્નં દિસ્વા તસ્સ દિબ્બાય સોતધાતુયા સદ્દં સુણિ. સત્થાપિ તથેવ અકાસિ. એવં તે અઞ્ઞમઞ્ઞં પસ્સિંસુ ચેવ, સદ્દઞ્ચ અસ્સોસું.

આરદ્ધવીરિયોતિ પરિપુણ્ણવીરિયો પગ્ગહિતવીરિયો. યાવદેવ ઉપનિક્ખેપનમત્તાયાતિ તિયોજનસહસ્સવિત્થારસ્સ હિમવતો સન્તિકે ઠપિતા સાસપમત્તા પાસાણસક્ખરા ‘‘હિમવા નુ ખો મહા, અયં નુ ખો પાસાણસક્ખરા’’તિ એવં યાવ ઉપનિક્ખેપનમત્તસ્સેવ અત્થાય ભવેય્યાતિ વુત્તં હોતિ. પરતોપિ એસેવ નયો. કપ્પન્તિ આયુકપ્પં. લોણઘટાયાતિ ચક્કવાળમુખવટ્ટિયા આધારકં કત્વા મુખવટ્ટિયા બ્રહ્મલોકં આહચ્ચ ઠિતાય લોણચાટિયાતિ દસ્સેતિ.

ઇમે પન થેરા ઉપમં આહરન્તા સરિક્ખકેનેવ ચ વિજ્જમાનગુણેન ચ આહરિંસુ. કથં? અયઞ્હિ ઇદ્ધિ નામ અચ્ચુગ્ગતટ્ઠેન ચેવ વિપુલટ્ઠેન ચ હિમવન્તસદિસા, પઞ્ઞા ચતુભૂમકધમ્મે અનુપવિસિત્વા ઠિતટ્ઠેન સબ્બબ્યઞ્જનેસુ અનુપવિટ્ઠલોણરસસદિસા. એવં તાવ સરિક્ખકટ્ઠેન આહરિંસુ. સમાધિલક્ખણં પન મહામોગ્ગલ્લાનત્થેરસ્સ વિભૂતં પાકટં. કિઞ્ચાપિ સારિપુત્તત્થેરસ્સ અવિજ્જમાનઇદ્ધિ નામ નત્થિ, ભગવતા પન ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવકાનં ભિક્ખૂનં ઇદ્ધિમન્તાનં યદિદં મહામોગ્ગલ્લાનો’’તિ અયમેવ એતદગ્ગે ઠપિતો. વિપસ્સનાલક્ખણં પન સારિપુત્તત્થેરસ્સ વિભૂતં પાકટં. કિઞ્ચાપિ મહામોગ્ગલ્લાનત્થેરસ્સાપિ પઞ્ઞા અત્થિ, ભગવતા પન ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવકાનં ભિક્ખૂનં મહાપઞ્ઞાનં યદિદં સારિપુત્તો’’તિ (અ. નિ. ૧.૧૮૯) અયમેવ એતદગ્ગે ઠપિતો. તસ્મા યથા એતે અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ધુરં ન પાપુણન્તિ, એવં વિજ્જમાનગુણેન આહરિંસુ. સમાધિલક્ખણસ્મિઞ્હિ મહામોગ્ગલ્લાનો નિપ્ફત્તિં ગતો, વિપસ્સનાલક્ખણે સારિપુત્તત્થેરો, દ્વીસુપિ એતેસુ સમ્માસમ્બુદ્ધોતિ. તતિયં.