૮. તિમ્બરુકસુત્તવણ્ણના

૧૮. અટ્ઠમે સા વેદનાતિઆદિ ‘‘સયંકતં સુખદુક્ખ’’ન્તિ લદ્ધિયા નિસેધનત્થં વુત્તં. એત્થાપિ સતોતિ ભુમ્મત્થેયેવ સામિવચનં. તત્રાયં અત્થદીપના – ‘‘સા વેદના, સો વેદિયતી’’તિ ખો, તિમ્બરુક, આદિમ્હિયેવ એવં સતિ ‘‘સયંકતં સુખદુક્ખ’’ન્તિ અયં લદ્ધિ હોતિ. એવઞ્હિ સતિ વેદનાય એવ વેદના કતા હોતિ. એવઞ્ચ વદન્તો ઇમિસ્સા વેદનાય પુબ્બેપિ અત્થિતં અનુજાનાતિ, સસ્સતં દીપેતિ સસ્સતં ગણ્હાતિ. કસ્મા? તસ્સ હિ તં દસ્સનં એતં પરેતિ, એતં સસ્સતં ઉપગચ્છતીતિ અત્થો. પુરિમઞ્હિ અત્થં સન્ધાયેવેતં ભગવતા વુત્તં ભવિસ્સતિ, તસ્મા અટ્ઠકથાયં તં યોજેત્વાવસ્સ અત્થો દીપિતો. એવમ્પાહં ન વદામીતિ અહં ‘‘સા વેદના, સો વેદિયતી’’તિ એવમ્પિ ન વદામિ. ‘‘સયંકતં સુખદુક્ખ’’ન્તિ એવમ્પિ ન વદામીતિ અત્થો.

અઞ્ઞા વેદનાતિઆદિ ‘‘પરંકતં સુખદુક્ખ’’ન્તિ લદ્ધિયા પટિસેધનત્થં વુત્તં. ઇધાપિ અયં અત્થયોજના –‘‘અઞ્ઞા વેદના અઞ્ઞો વેદિયતી’’તિ ખો, તિમ્બરુક, આદિમ્હિયેવ એવં સતિ પચ્છા યા પુરિમપક્ખે કારકવેદના, સા ઉચ્છિન્ના. તાય પન કતં અઞ્ઞો વેદિયતીતિ એવં ઉપ્પન્નાય ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા સદ્ધિં સમ્પયુત્તાય વેદનાય અભિતુન્નસ્સ સતો ‘‘પરંકતં સુખદુક્ખ’’ન્તિ અયં લદ્ધિ હોતિ. એવઞ્ચ વદન્તો કારકો ઉચ્છિન્નો, અઞ્ઞેન પટિસન્ધિ ગહિતાતિ ઉચ્છેદં દીપેતિ, ઉચ્છેદં ગણ્હાતિ. કસ્મા? તસ્સ હિ તં દસ્સનં એતં પરેતિ, એતં ઉચ્છેદં ઉપગચ્છતીતિ અત્થો. ઇધાપિ હિ ઇમાનિ પદાનિ અટ્ઠકથાયં આહરિત્વા યોજિતાનેવ. ઇમસ્મિં સુત્તે વેદનાસુખદુક્ખં કથિતં. તઞ્ચ ખો વિપાકસુખદુક્ખમેવ વટ્ટતીતિ વુત્તં. અટ્ઠમં.