૩. દોણપાકસુત્તવણ્ણના

૧૨૪. તતિયે દોણપાકકુરન્તિ દોણપાકં કુરં, દોણસ્સ તણ્ડુલાનં પક્કભત્તં તદૂપિયઞ્ચ સૂપબ્યઞ્જનં ભુઞ્જતીતિ અત્થો. ભુત્તાવીતિ પુબ્બે ભત્તસમ્મદં વિનોદેત્વા મુહુત્તં વિસ્સમિત્વા બુદ્ધુપટ્ઠાનં ગચ્છતિ, તંદિવસં પન ભુઞ્જન્તોવ દસબલં સરિત્વા હત્થે ધોવિત્વા અગમાસિ. મહસ્સાસીતિ તસ્સ ગચ્છતો બલવા ભત્તપરીળાહો ઉદપાદિ, તસ્મા મહન્તેહિ અસ્સાસેહિ અસ્સસતિ, ગત્તતોપિસ્સ સેદબિન્દૂનિ મુચ્ચન્તિ, તમેનં ઉભોસુ પસ્સેસુ ઠત્વા યમકતાલવણ્ટેહિ બીજન્તિ, બુદ્ધગારવેન પન નિપજ્જિતું ન ઉસ્સહતીતિ ઇદં સન્ધાય ‘‘મહસ્સાસી’’તિ વુત્તં. ઇમં ગાથં અભાસીતિ, રાજા ભોજને અમત્તઞ્ઞુતાય કિલમતિ, ફાસુ વિહારં દાનિસ્સ કરિસ્સામીતિ ચિન્તેત્વા અભાસિ. મનુજસ્સાતિ સત્તસ્સ. કહાપણસતન્તિ પાતરાસે પણ્ણાસં સાયમાસે પણ્ણાસન્તિ એવં કહાપણસતં. પરિયાપુણિત્વાતિ રઞ્ઞા સદ્ધિં થોકં ગન્ત્વા ‘‘ઇમં મઙ્ગલઅસિં કસ્સ દમ્મિ, મહારાજા’’તિ? અસુકસ્સ નામ દેહીતિ સો તં અસિં દત્વા દસબલસ્સ સન્તિકં આગમ્મ વન્દિત્વા ઠિતકોવ ‘‘ગાથં વદથ, ભો ગોતમા’’તિ વત્વા ભગવતા વુત્તં પરિયાપુણિત્વાતિ અત્થો.

ભત્તાભિહારે સુદં ભાસતીતિ કથં ભાસતિ? ભગવતા અનુસિટ્ઠિનિયામેન. ભગવા હિ નં એવં અનુસાસિ – ‘‘માણવ, ઇમં ગાથં નટો વિય પત્તપત્તટ્ઠાને મા અવચ, રઞ્ઞો ભુઞ્જનટ્ઠાને ઠત્વા પઠમપિણ્ડાદીસુપિ અવત્વા વોસાનપિણ્ડે ગહિતે વદેય્યાસિ, રાજા સુત્વાવ ભત્તપિણ્ડં છડ્ડેસ્સતિ. અથ રઞ્ઞો હત્થેસુ ધોતેસુ પાતિં અપનેત્વા સિત્થાનિ ગણેત્વા તદુપિયં બ્યઞ્જનં ઞત્વા પુનદિવસે તાવતકે તણ્ડુલે હારેય્યાસિ, પાતરાસે ચ વત્વા સાયમાસે મા વદેય્યાસી’’તિ. સો સાધૂતિ પટિસ્સુણિત્વા તંદિવસં રઞ્ઞો પાતરાસં ભુત્વા ગતત્તા સાયમાસે ભગવતો અનુસિટ્ઠિનિયામેન ગાથં અભાસિ. રાજા દસબલસ્સ વચનં સરિત્વા ભત્તપિણ્ડં પાતિયંયેવ છડ્ડેસિ. રઞ્ઞો હત્થેસુ ધોતેસુ પાતિં અપનેત્વા સિત્થાનિ ગણેત્વા તદુપિયં બ્યઞ્જનં ઞત્વા પુનદિવસે તત્તકે તણ્ડુલે હરિંસુ.

નાળિકોદનપરમતાય સણ્ઠાસીતિ સો કિર માણવો દિવસે દિવસે તથાગતસ્સ સન્તિકં ગચ્છતિ, દસબલસ્સ વિસ્સાસિકો અહોસિ. અથ નં એકદિવસં પુચ્છિ ‘‘રાજા કિત્તકં ભુઞ્જતી’’તિ? સો ‘‘નાળિકોદન’’ન્તિ આહ. વટ્ટિસ્સતિ એત્તાવતા પુરિસભાગો એસ, ઇતો પટ્ઠાય ગાથં મા વદીતિ. ઇતિ રાજા તત્થેવ સણ્ઠાસિ. દિટ્ઠધમ્મિકેન ચેવ અત્થેન સમ્પરાયિકેન ચાતિ એત્થ સલ્લિખિતસરીરતા દિટ્ઠધમ્મિકત્થો નામ, સીલં સમ્પરાયિકત્થો. ભોજને મત્તઞ્ઞુતા હિ સીલઙ્ગં નામ હોતીતિ. તતિયં.