૧. પઠમકસ્સપસુત્તવણ્ણના

૮૨. દેવપુત્તસંયુત્તસ્સ પઠમે દેવપુત્તોતિ દેવાનઞ્હિ અઙ્કે નિબ્બત્તા પુરિસા દેવપુત્તા નામ, ઇત્થિયો દેવધીતરો નામ હોન્તિ. નામવસેન અપાકટાવ ‘‘અઞ્ઞતરા દેવતા’’તિ વુચ્ચતિ, પાકટો ‘‘ઇત્થન્નામો દેવપુત્તો’’તિ. તસ્મા હેટ્ઠા ‘‘અઞ્ઞતરા દેવતા’’તિ વત્વા ઇધ ‘‘દેવપુત્તો’’તિ વુત્તં. અનુસાસન્તિ અનુસિટ્ઠિં. અયં કિર દેવપુત્તો ભગવતા સમ્બોધિતો સત્તમે વસ્સે યમકપાટિહારિયં કત્વા તિદસપુરે વસ્સં ઉપગમ્મ અભિધમ્મં દેસેન્તેન ઝાનવિભઙ્ગે – ‘‘ભિક્ખૂતિ સમઞ્ઞાય ભિક્ખુ, પટિઞ્ઞાય ભિક્ખૂ’’તિ (વિભ. ૫૧૦). એવં ભિક્ખુનિદ્દેસં કથિયમાનં અસ્સોસિ. ‘‘એવં વિતક્કેથ, મા એવં વિતક્કયિત્થ, એવં મનસિકરોથ, મા એવં મનસાકત્થ. ઇદં પજહથ, ઇદં ઉપસમ્પજ્જ વિહરથા’’તિ (પારા. ૧૯). એવરૂપં પન ભિક્ખુઓવાદં ભિક્ખુઅનુસાસનં ન અસ્સોસિ. સો તં સન્ધાય – ‘‘ભિક્ખું ભગવા પકાસેસિ, નો ચ ભિક્ખુનો અનુસાસ’’ન્તિ આહ.

તેન હીતિ યસ્મા મયા ભિક્ખુનો અનુસિટ્ઠિ ન પકાસિતાતિ વદસિ, તસ્મા. તઞ્ઞેવેત્થ પટિભાતૂતિ તુય્હેવેસા અનુસિટ્ઠિપકાસના ઉપટ્ઠાતૂતિ. યો હિ પઞ્હં કથેતુકામો હોતિ, ન ચ સક્કોતિ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણેન સદ્ધિં સંસન્દિત્વા કથેતું. યો વા ન કથેતુકામો હોતિ, સક્કોતિ પન કથેતું. યો વા નેવ કથેતુકામો હોતિ, કથેતું ન ચ સક્કોતિ. સબ્બેસમ્પિ તેસં ભગવા પઞ્હં ભારં ન કરોતિ. અયં પન દેવપુત્તો કથેતુકામો ચેવ, સક્કોતિ ચ કથેતું. તસ્મા તસ્સેવ ભારં કરોન્તો ભગવા એવમાહ. સોપિ પઞ્હં કથેસિ.

તત્થ સુભાસિતસ્સ સિક્ખેથાતિ સુભાસિતં સિક્ખેય્ય, ચતુસચ્ચનિસ્સિતં દસકથાવત્થુનિસ્સિતં સત્તતિંસબોધિપક્ખિયનિસ્સિતં ચતુબ્બિધં વચીસુચરિતમેવ સિક્ખેય્ય. સમણૂપાસનસ્સ ચાતિ સમણેહિ ઉપાસિતબ્બં સમણૂપાસનં નામ અટ્ઠતિંસભેદં કમ્મટ્ઠાનં, તમ્પિ સિક્ખેય્ય ભાવેય્યાતિ અત્થો. બહુસ્સુતાનં વા ભિક્ખૂનં ઉપાસનમ્પિ સમણૂપાસનં. તમ્પિ ‘કિં, ભન્તે, કુસલ’’ન્તિઆદિના પઞ્હપુચ્છનેન પઞ્ઞાવુદ્ધત્થં સિક્ખેય્ય. ચિત્તવૂપસમસ્સ ચાતિ અટ્ઠસમાપત્તિવસેન ચિત્તવૂપસમં સિક્ખેય્ય. ઇતિ દેવપુત્તેન તિસ્સો સિક્ખા કથિતા હોન્તિ. પુરિમપદેન હિ અધિસીલસિક્ખા કથિતા, દુતિયપદેન અધિપઞ્ઞાસિક્ખા, ચિત્તવૂપસમેન અધિચિત્તસિક્ખાતિ એવં ઇમાય ગાથાય સકલમ્પિ સાસનં પકાસિતમેવ હોતિ. પઠમં.