૨. મચ્છરિસુત્તવણ્ણના

૩૨. દુતિયે મચ્છેરા ચ પમાદા ચાતિ અત્તસમ્પત્તિનિગૂહનલક્ખણેન મચ્છેરેન ચેવ સતિવિપ્પવાસલક્ખણેન પમાદેન ચ. એકચ્ચો હિ ‘ઇદં મે દેન્તસ્સ પરિક્ખયં ગમિસ્સતિ, મય્હં વા ઘરમાનુસકાનં વા ન ભવિસ્સતી’’તિ મચ્છરિયેન દાનં ન દેતિ. એકચ્ચો ખિડ્ડાદિપસુતત્તા ‘દાનં દાતબ્બ’’ન્તિ ચિત્તમ્પિ ન ઉપ્પાદેતિ. એવં દાનં ન દીયતીતિ એવમેતં યસદાયકં સિરીદાયકં સમ્પત્તિદાયકં સુખદાયકં દાનં નામ ન દીયતીતિઆદિના કારણં કથેસિ. પુઞ્ઞં આકઙ્ખમાનેનાતિ પુબ્બચેતનાદિભેદં પુઞ્ઞં ઇચ્છમાનેન. દેય્યં હોતિ વિજાનતાતિ અત્થિ દાનસ્સ ફલન્તિ જાનન્તેન દાતબ્બમેવાતિ વદતિ.

તમેવ બાલં ફુસતીતિ તંયેવ બાલં ઇધલોકપરલોકેસુ જિઘચ્છા ચ પિપાસા ચ ફુસતિ અનુબન્ધતિ ન વિજહતિ. તસ્માતિ યસ્મા તમેવ ફુસતિ, તસ્મા. વિનેય્ય મચ્છેરન્તિ મચ્છેરમલં વિનેત્વા. દજ્જા દાનં મલાભિભૂતિ મલાભિભૂ હુત્વા તં મચ્છેરમલં અભિભવિત્વા દાનં દદેય્ય.

તે મતેસુ ન મીયન્તીતિ અદાનસીલતાય મરણેન મતેસુ ન મીયન્તિ. યથા હિ મતો સમ્પરિવારેત્વા ઠપિતે બહુમ્હિપિ અન્નપાનાદિમ્હિ ‘‘ઇદં ઇમસ્સ હોતુ, ઇદં ઇમસ્સા’’તિ ઉટ્ઠહિત્વા સંવિભાગં ન કરોતિ, એવં અદાનસીલોપીતિ મતકસ્સ ચ અદાનસીલસ્સ ચ ભોગા સમસમા નામ હોન્તિ. તેન દાનસીલા એવરૂપેસુ મતેસુ ન મીયન્તીતિ અત્થો. પન્થાનંવ સહ વજં, અપ્પસ્મિં યે પવેચ્છન્તીતિ યથા અદ્ધાનં કન્તારમગ્ગં સહ વજન્તા પથિકા સહ વજન્તાનં પથિકાનં અપ્પસ્મિં પાથેય્યે સંવિભાગં કત્વા પવેચ્છન્તિ દદન્તિયેવ, એવમેવં યે પન અનમતગ્ગં સંસારકન્તારં સહ વજન્તા સહ વજન્તાનં અપ્પસ્મિમ્પિ દેય્યધમ્મે સંવિભાગં કત્વા દદન્તિયેવ, તે મતેસુ ન મીયન્તિ.

એસ ધમ્મો સનન્તનોતિ એસ પોરાણકો ધમ્મો, સનન્તનાનં વા પણ્ડિતાનં એસ ધમ્મોતિ. અપ્પસ્મેકેતિ અપ્પસ્મિં દેય્યધમ્મે એકે. પવેચ્છન્તીતિ દદન્તિ. બહુનેકે ન દિચ્છરેતિ બહુનાપિ ભોગેન સમન્નાગતા એકચ્ચે ન દદન્તિ. સહસ્સેન સમં મિતાતિ સહસ્સેન સદ્ધિં મિતા, સહસ્સ દાનસદિસા હોતિ.

દુરન્વયોતિ દુરનુગમનો, દુપ્પૂરોતિ અત્થો. ધમ્મં ચરેતિ દસકુસલકમ્મપથધમ્મં ચરતિ. યોપિ સમુઞ્જકઞ્ચરેતિ યો અપિ ખલમણ્ડલાદિસોધનપલાલપોઠનાદિવસેન સમુઞ્જકઞ્ચરતિ. દારઞ્ચ પોસન્તિ દારઞ્ચ પોસન્તો. દદં અપ્પકસ્મિન્તિ અપ્પકસ્મિં પણ્ણસાકમત્તસ્મિમ્પિ સંવિભાગં કત્વા દદન્તોવ સો ધમ્મં ચરતિ. સતં સહસ્સાનન્તિ સહસ્સં સહસ્સં કત્વા ગણિતાનં પુરિસાનં સતં, સતસહસ્સન્તિ અત્થો. સહસ્સયાગિનન્તિ ભિક્ખુસહસ્સસ્સ વા યાગો કહાપણસહસ્સેન વા નિબ્બત્તિતો યાગોપિ સહસ્સયાગો. સો એતેસં અત્થીતિ સહસ્સયાગિનો, તેસં સહસ્સયાગિનં. એતેન દસન્નં વા ભિક્ખુકોટીનં દસન્નં વા કહાપણકોટીનં પિણ્ડપાતો દસ્સિતો હોતિ. યે એત્તકં દદન્તિ, તે કલમ્પિ નગ્ઘન્તિ તથાવિધસ્સાતિ આહ. ય્વાયં સમુઞ્જકં ચરન્તોપિ ધમ્મં ચરતિ, દારં પોસેન્તોપિ, અપ્પકસ્મિં દદન્તોપિ, તથાવિધસ્સ એતે સહસ્સયાગિનો કલમ્પિ નગ્ઘન્તિ. યં તેન દલિદ્દેન એકપટિવીસકમત્તમ્પિ સલાકભત્તમત્તમ્પિ વા દિન્નં, તસ્સ દાનસ્સ સબ્બેસમ્પિ તેસં દાનં કલં નગ્ઘતીતિ. કલં નામ સોળસભાગોપિ સતભાગોપિ સહસ્સભાગોપિ. ઇધ સતભાગો ગહિતો. યં તેન દાનં દિન્નં, તસ્મિં સતધા વિભત્તે ઇતરેસં દસકોટિસહસ્સદાનં તતો એકકોટ્ઠાસમ્પિ નગ્ઘતીતિ આહ.

એવં તથાગતે દાનસ્સ અગ્ઘં કરોન્તે સમીપે ઠિતા દેવતા ચિન્તેસિ – ‘‘એવં ભગવા મહન્તં દાનં પાદેન પવટ્ટેત્વા રતનસતિકે વિય નરકે પક્ખિપન્તો ઇદં એવં પરિત્તકં દાનં ચન્દમણ્ડલે પહરન્તો વિય ઉક્ખિપતિ, કથં નુ ખો એતં મહપ્ફલતર’’ન્તિ જાનનત્થં ગાથાય અજ્ઝભાસિ. તત્થ કેનાતિ કેન કારણેન. મહગ્ગતોતિ મહત્તં ગતો, વિપુલસ્સેતં વેવચનં. સમેન દિન્નસ્સાતિ સમેન દિન્નસ્સ દાનસ્સ. અથસ્સા ભગવા દાનં વિભજિત્વા દસ્સેન્તો દદન્તિ હેકેતિઆદિમાહ. તત્થ વિસમે નિવિટ્ઠાતિ વિસમે કાયવચીમનોકમ્મે પતિટ્ઠિતા હુત્વા. છેત્વાતિ પોથેત્વા. વધિત્વાતિ મારેત્વા. સોચયિત્વાતિ પરં સોકસમપ્પિતં કત્વા. અસ્સુમુખાતિ અસ્સુમુખસમ્મિસ્સા. પરં રોદાપેત્વા દિન્નદાનઞ્હિ અસ્સુમુખદાનન્તિ વુચ્ચતિ. સદણ્ડાતિ દણ્ડેન તજ્જેત્વા પહરિત્વા દિન્નદક્ખિણા સદણ્ડાતિ વુચ્ચતિ. એવન્તિ નાહં સમ્માસમ્બુદ્ધતાય મહાદાનં ગહેત્વા અપ્પફલં નામ કાતું સક્કોમિ પરિત્તકદાનં વા મહપ્ફલં નામ. ઇદં પન મહાદાનં અત્તનો ઉપ્પત્તિયા અપરિસુદ્ધતાય એવં અપ્પફલં નામ હોતિ, ઇતરં પરિત્તદાનં અત્તનો ઉપ્પત્તિયા પરિસુદ્ધતાય એવં મહપ્ફલં નામાતિ ઇમમત્થં દસ્સેન્તો એવન્તિઆદિમાહાતિ. દુતિયં.