૮. અનેકવણ્ણવિમાનવણ્ણના

અનેકવણ્ણં દરસોકનાસનન્તિ અનેકવણ્ણવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને. તેન સમયેન આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો હેટ્ઠા વુત્તનયેન દેવચારિકં ચરન્તો તાવતિંસભવનં અગમાસિ. અથ નં અનેકવણ્ણો દેવપુત્તો દિસ્વા સઞ્જાતગારવબહુમાનો ઉપસઙ્કમિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અટ્ઠાસિ. થેરો –

૧૧૯૯. ‘‘અનેકવણ્ણં દરસોકનાસનં, વિમાનમારુય્હ અનેકચિત્તં;

પરિવારિતો અચ્છરાસઙ્ગણેન, સુનિમ્મિતો ભૂતપતીવ મોદસિ.

૧૨૦૦. ‘‘સમસ્સમો નત્થિ કુતો પનુત્તરો, યસેન પુઞ્ઞેન ચ ઇદ્ધિયા ચ;

સબ્બે ચ દેવા તિદસગણા સમેચ્ચ, તં તં નમસ્સન્તિ સસિંવ દેવા;

ઇમા ચ તે અચ્છરાયો સમન્તતો, નચ્ચન્તિ ગાયન્તિ પમોદયન્તિ.

૧૨૦૧. ‘‘દેવિદ્ધિપત્તોસિ મહાનુભાવો,

મનુસ્સભૂતો કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવો,

વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. –

અધિગતસમ્પત્તિકિત્તનમુખેન કતકમ્મં પુચ્છિ. તં દસ્સેતું –

૧૨૦૨. ‘‘સો દેવપુત્તો અત્તમનો…પે…યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલ’’ન્તિ. –

વુત્તં. સોપિ –

૧૨૦૩. ‘‘અહં ભદન્તે અહુવાસિ પુબ્બે, સુમેધનામસ્સ જિનસ્સ સાવકો;

પુથુજ્જનો અનનુબોધોહમસ્મિ, સો સત્ત વસ્સાનિ પરિબ્બજિસ્સહં.

૧૨૦૪. ‘‘સોહં સુમેધસ્સ જિનસ્સ સત્થુનો, પરિનિબ્બુતસ્સોઘતિણ્ણસ્સ તાદિનો;

રતનુચ્ચયં હેમજાલેન છન્નં, વન્દિત્વા થૂપસ્મિં મનં પસાદયિં.

૧૨૦૫. ‘‘ન માસિ દાનં ન ચ મત્થિ દાતું, પરે ચ ખો તત્થ સમાદપેસિં;

પૂજેથ નં પૂજનીયસ્સ ધાતું, એવં કિર સગ્ગમિતો ગમિસ્સથ.

૧૨૦૬. ‘‘તદેવ કમ્મં કુસલં કતં મયા,

સુખઞ્ચ દિબ્બં અનુભોમિ અત્તના;

મોદામહં તિદસગણસ્સ મજ્ઝે,

ન તસ્સ પુઞ્ઞસ્સ ખયમ્પિ અજ્ઝગ’’ન્તિ. – કથેસિ;

ઇતો કિર તિંસકપ્પસહસ્સે સુમેધો નામ સમ્માસમ્બુદ્ધો લોકે ઉપ્પજ્જિત્વા સદેવકં લોકં એકોભાસં કત્વા કતબુદ્ધકિચ્ચો પરિનિબ્બુતો, મનુસ્સેહિ ચ ભગવતો ધાતું ગહેત્વા રતનચેતિયે કતે અઞ્ઞતરો પુરિસો સત્થુ સાસને પબ્બજિત્વા સત્ત વસ્સાનિ બ્રહ્મચરિયં ચરિત્વા અનવટ્ઠિતચિત્તતાય કુક્કુચ્ચકો હુત્વા ઉપ્પબ્બજિ. ઉપ્પબ્બજિતો ચ સંવેગબહુલતાય ધમ્મચ્છન્દવન્તતાય ચ ચેતિયઙ્ગણે સમ્મજ્જનપરિભણ્ડાદીનિ કરોન્તો નિચ્ચસીલઉપોસથસીલાનિ રક્ખન્તો ધમ્મં સુણન્તો અઞ્ઞે ચ પુઞ્ઞકિરિયાય સમાદપેન્તો વિચરિ. સો આયુપરિયોસાને કાલકતો તાવતિંસેસુ નિબ્બત્તિ. સો પુઞ્ઞકમ્મસ્સ ઉળારભાવેન મહેસક્ખો મહાનુભાવો સક્કાદીહિ દેવતાહિ સક્કતપૂજિતો હુત્વા તત્થ યાવતાયુકં ઠત્વા તતો ચુતો અપરાપરં દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે તસ્સેવ કમ્મસ્સ વિપાકાવસેસેન તાવતિંસભવને નિબ્બત્તિ, ‘‘અનેકવણ્ણો’’તિ નં દેવતા સઞ્જાનિંસુ. તં સન્ધાય વુત્તં ‘‘અથ નં અનેકવણ્ણો દેવપુત્તો…પે… ન તસ્સ પુઞ્ઞસ્સ ખયમ્પિ અજ્ઝગન્તિ કથેસી’’તિ.

૧૧૯૯. તત્થ અનેકવણ્ણન્તિ નીલપીતાદિવસેન વિવિધવણ્ણતાય અનન્તરવિમાનાદીનં વિવિધસણ્ઠાનતાય ચ નાનાવિધવણ્ણં. દરસોકનાસનન્તિ સીતલભાવેન દરથપરિળાહાનં વિનોદનતો મનુઞ્ઞતાય દસ્સનીયતાય ચ સોકસ્સ અનોકાસતો દરસોકનાસનં. અનેકચિત્તન્તિ નાનાવિધચિત્તરૂપં. સુનિમ્મિતો ભૂતપતીવાતિ તાવતિંસકાયિકોપિ ઉળારદિબ્બભોગતાય સુનિમ્મિતદેવરાજા વિય મોદસિ તુસ્સસિ અભિરમસિ.

૧૨૦૦. સમસ્સમોતિ સમો એવ હુત્વા સમો, નિબ્બરિયાયેન સદિસો તે તુય્હં નત્થિ, કુતો પન કેન કારણેન ઉત્તરિ અધિકો કો નામ સિયા. કેન પન સમતા ઉત્તરિતરતા ચાતિ આહ ‘‘યસેન પુઞ્ઞેન ચ ઇદ્ધિયા ચા’’તિ. તત્થ યસેનાતિ પરિવારેન. ઇદ્ધિયાતિ આનુભાવેન. યસેનાતિ વા ઇસ્સરિયેન, ઇદ્ધિયાતિ દેવિદ્ધિયા. યસેનાતિ વા વિભવસમ્પત્તિયા, ઇદ્ધિયાતિ યથિચ્છિ તસ્સ કામગુણસ્સ ઇજ્ઝનેન. યસેનાતિ વા કિત્તિઘોસેન, ઇદ્ધિયાતિ સમિદ્ધિયા. પુઞ્ઞેનાતિ તત્થ તત્થ વુત્તાવસિટ્ઠપુઞ્ઞફલેન, પુઞ્ઞકમ્મેનેવ વા.

‘‘સબ્બે ચ દેવા’’તિ સામઞ્ઞતો ગહિતમત્થં ‘‘તિદસગણા’’તિ ઇમિના વિસેસેત્વા વુત્તં. એકચ્ચસ્સ પચ્ચેકં નિપચ્ચકારં કરોન્તાપિ પમુદિતા ન કરોન્તિ, ન એવમેતસ્સ. એતસ્સ પન પમુદિતાપિ કરોન્તિયેવાતિ દસ્સેતું ‘‘સમેચ્ચા’’તિ વુત્તં. તં તન્તિ તં ત્વં. સસિંવ દેવાતિ યથા નામ સુક્કપક્ખપાટિપદિયં દિસ્સમાનં સસિં ચન્દં મનુસ્સા દેવા ચ આદરજાતા નમસ્સન્તિ, એવં તં સબ્બેપિ તિદસગણા નમસ્સન્તીતિ અત્થો.

૧૨૦૩. ભદન્તેતિ થેરં ગારવબહુમાનેન સમુદાચરતિ. અહુવાસિન્તિ અહોસિં. પુબ્બેતિ પુરિમજાતિયં. સુમેધનામસ્સ જિનસ્સ સાવકોતિ સુમેધોતિ એવં પાકટનામસ્સ સમ્માસમ્બુદ્દસ્સ સાસને પબ્બજિતભાવેન સાવકો. પુથૂજ્જનોતિ અનરિયો. તત્થાપિ સચ્ચાનં અનુબોધમત્તસ્સાપિ અભાવેન અનનુબોધો. સો સત્ત વસ્સાનિ પરિબ્બજિસ્સહન્તિ સો અહં સત્ત સંવચ્છરાનિ પબ્બજ્જાગુણમત્તેન વિચરિં, ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં નાધિગચ્છિન્તિ અધિપ્પાયો.

૧૨૦૪. રતનુચ્ચયન્તિ મણિકનકાદિરતનેહિ ઉચ્ચિતં ઉસ્સિતરતનચેતિયં. હેમજાલેન છન્નન્તિ સમન્તતો ઉપરિ ચ કઞ્ચનજાલેન પટિચ્છાદિતં. વન્દિત્વાતિ પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન તત્થ તત્થ પણામં કત્વા. થૂપસ્મિં મનં પસાદયિન્તિ ‘‘સબ્બઞ્ઞુગુણાધિટ્ઠાનાય વત ધાતુયા અયં થૂપો’’તિ થૂપસ્મિં ચિત્તં પસાદેસિં.

૧૨૦૫. ન માસિ દાનન્તિ મે મયા કતં દાનં નાસિ નાહોસિ. કસ્મા પન? ન ચ મેત્થિ દાતુન્તિ મે મમ પરિગ્ગહભૂતં દાનં દાતું ન અત્થિ, ન કિઞ્ચિ દેય્યવત્થુ વિજ્જતિ, પરે ચ ખો સત્તે તત્થ દાને સમાદપેસિં. ‘‘પરેસઞ્ચ તત્થ સમાદપેસિ’’ન્તિ ચ પઠન્તિ, તત્થ પરેસન્તિ ઉપયોગત્થે સામિવચનં દટ્ઠબ્બં. પૂજેથ નન્તિઆદિ સમાદપનાકારદસ્સનં, તં ધાતુન્તિ યોજના. એવં કિરાતિ કિર-સદ્દો અનુસ્સવત્થો.

૧૨૦૬. ન તસ્સ પુઞ્ઞસ્સ ખયમ્પિ અજ્ઝગન્તિ તસ્સ તદા સુમેધં ભગવન્તં ઉદ્દિસ્સ કતસ્સ પુઞ્ઞકમ્મસ્સ પરિક્ખયં નાધિગચ્છિં, તસ્સેવ કમ્મસ્સ વિપાકાવસેસં પચ્ચનુભોમીતિ દસ્સેતિ. યં પનેત્થ ન વુત્તં, તં હેટ્ઠા વુત્તનયત્તા સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ દટ્ઠબ્બં.

અનેકવણ્ણવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.