૫. અમ્બવિમાનવણ્ણના

ઉચ્ચમિદં મણિથૂણન્તિ અમ્બવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને. તેન સમયેન રાજગહે અઞ્ઞતરો દુગ્ગતપુરિસો પરેસં ભત્તવેતનભતો હુત્વા અમ્બવનં રક્ખતિ. સો એકદિવસં આયસ્મન્તં સારિપુત્તં ગિમ્હસમયે સૂરિયાતપસન્તત્તે ઉણ્હવાલિકાનિપ્પીળિતે વિપ્ફન્દમાનમરીચિજાલવિત્થતે ભૂમિપ્પદેસે તસ્સ અમ્બારામસ્સ અવિદૂરેન મગ્ગેન સેદાગતેન ગત્તેન ગચ્છન્તં દિસ્વા સઞ્જાતગારવબહુમાનો ઉપસઙ્કમિત્વા એવમાહ ‘‘મહા અયં, ભન્તે, ઘમ્મપરિળાહો, અતિવિય પરિસ્સન્તરૂપો વિય દિસ્સતિ, સાધુ, ભન્તે, અય્યો ઇમં અમ્બારામં પવિસિત્વા મુહુત્તં વિસ્સમિત્વા અદ્ધાનપરિસ્સમં પટિવિનોદેત્વા ગચ્છથ અનુકમ્પં ઉપાદાયા’’તિ. થેરો વિસેસતો તસ્સ ચિત્તપ્પસાદં પરિબ્રૂહેતુકામો તં આરામં પવિસિત્વા અઞ્ઞતરસ્સ અમ્બરુક્ખસ્સ મૂલે નિસીદિ.

પુન સો પુરિસો આહ ‘‘સચે, ભન્તે, ન્હાયિતુકામત્થ, અહં ઇતો કૂપતો ઉદકં ઉદ્ધરિત્વા તુમ્હે ન્હાપેસ્સામિ, પાનીયઞ્ચ દસ્સામી’’તિ. થેરોપિ અધિવાસેસિ તુણ્હીભાવેન. સો કૂપતો ઉદકં ઉદ્ધરિત્વા પરિસ્સાવેત્વા થેરં ન્હાપેસિ, ન્હાપેત્વા ચ હત્થપાદે ધોવિત્વા નિસિન્નસ્સ પાનીયં ઉપનેસિ. થેરો પાનીયં પિવિત્વા પટિપ્પસ્સદ્ધદરથો તસ્સ પુરિસસ્સ ઉદકદાને ચેવ ન્હાપને ચ અનુમોદનં વત્વા પક્કામિ. અથ સો પુરિસો ‘‘ઘમ્માભિતત્તસ્સ વત થેરસ્સ ઘમ્મપરિળાહં પટિપ્પસ્સમ્ભેસિં, બહું વત મયા પુઞ્ઞં પસુત’’ન્તિ ઉળારપીતિસોમનસ્સં પટિસંવેદેસિ. સો અપરભાગે કાલં કત્વા તાવતિંસેસુ ઉપ્પજ્જિ. તં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ઉપસઙ્કમિત્વા ઇમાહિ ગાથાહિ કતપુઞ્ઞં પુચ્છિ.

૧૧૪૬. ‘‘ઉચ્ચમિદં મણિથૂણં વિમાનં, સમન્તતો દ્વાદસ યોજનાનિ;

કૂટાગારા સત્તસતા ઉળારા, વેળુરિયથમ્ભા રુચકત્થતા સુભા.

૧૧૪૭. ‘‘તત્થચ્છસિ પિવસિ ખાદસિ ચ, દિબ્બા ચ વીણા પવદન્તિ વગ્ગું;

દિબ્બા રસા કામગુણેત્થ પઞ્ચ, નારિયો ચ નચ્ચન્તિ સુવણ્ણછન્ના.

૧૧૪૮. ‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો…પે…

વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

૧૧૫૦. ‘‘સો દેવપુત્તો અત્તમનો…પે…

યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલં’’.

૧૧૫૧. ‘‘ગિમ્હાનં પચ્છિમે માસે, પતપન્તે દિવઙ્કરે;

પરેસં ભતકો પોસો, અમ્બારામમસિઞ્ચતિ.

૧૧૫૨. ‘‘અથ તેનાગમા ભિક્ખુ, સારિપુત્તોતિ વિસ્સુતો;

કિલન્તરૂપો કાયેન, અકિલન્તોવ ચેતસા.

૧૧૫૩. ‘‘તઞ્ચ દિસ્વાન આયન્તં, અવોચં અમ્બસિઞ્ચકો;

સાધુ તં ભન્તે ન્હાપેય્યં, યં મમસ્સ સુખાવહં.

૧૧૫૪. ‘‘તસ્સ મે અનુકમ્પાય, નિક્ખિપિ પત્તચીવરં;

નિસીદિ રુક્ખમૂલસ્મિં, છાયાય એકચીવરો.

૧૧૫૫. ‘‘તઞ્ચ અચ્છેન વારિના, પસન્નમાનસો નરો;

ન્હાપયી રુક્ખમૂલસ્મિં, છાયાય એકચીવરં.

૧૧૫૬. ‘‘અમ્બો ચ સિત્તો સમણો ચ ન્હાપિતો,

મયા ચ પુઞ્ઞં પસુતં અનપ્પકં;

ઇતિ સો પીતિયા કાયં, સબ્બં ફરતિ અત્તનો.

૧૧૫૭. ‘‘તદેવ એત્તકં કમ્મં, અકાસિં તાય જાતિયા;

પહાય માનુસં દેહં, ઉપપન્નોમ્હિ નન્દનં.

૧૧૫૮. ‘‘નન્દને ચ વને રમ્મે, નાનાદિજગણાયુતે;

રમામિ નચ્ચગીતેહિ, અચ્છરાહિ પુરક્ખતો’’તિ. –

સોપિ તસ્સ ઇમાહિ ગાથાહિ બ્યાકાસિ.

૧૧૫૧. તત્થ ગિમ્હાનં પચ્છિમે માસેતિ આસાળ્હિમાસે. પતપન્તેતિ અતિવિય દિપ્પન્તે, સબ્બસો ઉણ્હં વિસ્સજ્જેન્તેતિ અત્થો. દિવઙ્કરેતિ દિવાકરે, અયમેવ વા પાઠો. અસિઞ્ચતીતિ સિઞ્ચતિ, -કારો નિપાતમત્તં, સિઞ્ચતિ અમ્બરુક્ખમૂલેસુ ધુવં જલસેકં કરોતીતિ અત્થો. ‘‘અસિઞ્ચથા’’તિ ચ પાઠો, સિઞ્ચિત્થાતિ અત્થો. ‘‘અસિઞ્ચહ’’ન્તિ ચ પઠન્તિ, પરેસં ભતકો પોસો હુત્વા તદા અમ્બારામં અસિઞ્ચિં અહન્તિ અત્થો.

૧૧૫૨. તેનાતિ યેન દિસાભાગેન સો અમ્બારામો, તેન અગમા અગઞ્છિ. અકિલન્તોવ ચેતસાતિ ચેતોદુક્ખસ્સ મગ્ગેનેવ પહીનત્તા ચેતસા અકિલન્તોપિ સમાનો કિલન્તુરૂપો કાયેન તેન મગ્ગેન અગમાતિ યોજના.

૧૧૫૩-૪. અવોચં અહં તદા અમ્બસિઞ્ચકો હુત્વાતિ યોજના. એકચીવરોતિ ન્હાયિતુકામોતિ અધિપ્પાયો.

૧૧૫૬. ઇતીતિ એવં ‘‘અમ્બો ચ સિત્તો, સમણો ચ ન્હાપિતો, મયા ચ પુઞ્ઞં પસુતં અનપ્પકં, એકેનેવ પયોગેન તિવિધોપિ અત્થો સાધિતો’’તિ ઇમિનાકારેન પવત્તાય પીતિયા સો પુરિસો અત્તનો સબ્બં કાયં ફરતિ, નિરન્તરં ફુટં કરોતીતિ યોજના. અતીતત્થે ચેતં વત્તમાનવચનં, ફરીતિ અત્થો.

૧૧૫૭. તદેવ એત્તકં કમ્મન્તિ તં એત્તકં એવં પાનીયદાનમત્તકં કમ્મં અકાસિં, તાય તસ્સં જાતિયં અઞ્ઞં નાનુસ્સરામીતિ અધિપ્પાયો. તેસં વુત્તનયમેવ.

અમ્બવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.