૪. સુવણ્ણવિમાનવણ્ણના

સોવણ્ણમયે પબ્બતસ્મિન્તિ સુવણ્ણવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા અન્ધકવિન્દે વિહરતિ. તેન સમયેન અઞ્ઞતરો ઉપાસકો સદ્ધો પસન્નો વિભવસમ્પન્નો તસ્સ ગામસ્સ અવિદૂરે અઞ્ઞતરસ્મિં મુણ્ડકપબ્બતે સબ્બાકારસમ્પન્નં ભગવતો વસનાનુચ્છવિકં ગન્ધકુટિં કારેત્વા તત્થ ભગવન્તં વસાપેન્તો સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠહિ, સયઞ્ચ નિચ્ચસીલે પતિટ્ઠિતો સુવિસુદ્ધસીલસંવરો હુત્વા કાલં કત્વા તાવતિંસભવને નિબ્બત્તિ. તસ્સ કમ્માનુભાવસંસૂચકં નાનારતનરંસિજાલસમુજ્જલં વિચિત્તવેદિકાપરિક્ખિત્તં વિવિધવિપુલાલઙ્કારોપસોભિતં સુવિભત્તભિત્તિત્થમ્ભસોપાનં આરામરમણીયકં કઞ્ચનપબ્બતમુદ્ધનિ વિમાનં ઉપ્પજ્જિ. તં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો દેવચારિકં ચરન્તો દિસ્વા ઇમાહિ ગાથાહિ પટિપુચ્છિ –

૧૧૩૪. ‘‘સોવણ્ણમયે પબ્બતસ્મિં, વિમાનં સબ્બતોપભં;

હેમજાલપટિચ્છન્નં, કિઙ્કિણિજાલકપ્પિતં.

૧૧૩૫. ‘‘અટ્ઠંસા સુકતા થમ્ભા, સબ્બે વેળુરિયામયા;

એકમેકાય અંસિયા, રતના સત્ત નિમ્મિતા.

૧૧૩૬. ‘‘વેળૂરિયસુવણ્ણસ્સ, ફલિકા રૂપિયસ્સ ચ;

મસારગલ્લમુત્તાહિ, લોહિતઙ્ગમણીહિ ચ.

૧૧૩૭. ‘‘ચિત્રા મનોરમા ભૂમિ, ન તત્થુદ્ધંસતી રજો;

ગોપાનસીગણા પીતા, કૂટં દારેન્તિ નિમ્મિતા.

૧૧૩૮. ‘‘સોપાનાનિ ચ ચત્તારિ, નિમ્મિતા ચતુરો દિસા;

નાનારતનગબ્ભેહિ, આદિચ્ચોવ વિરોચતિ.

૧૧૩૯. ‘‘વેદિયા ચતસ્સો તત્થ, વિભત્તા ભાગસો મિતા;

દદ્દલ્લમાના આભન્તિ, સમન્તા ચતુરો દિસા.

૧૧૪૦. ‘‘તસ્મિં વિમાને પવરે, દેવપુત્તો મહપ્પભો;

અતિરોચસિ વણ્ણેન, ઉદયન્તોવ ભાણુમા.

૧૧૪૧. ‘‘દાનસ્સ તે ઇદં ફલં, અથો સીલસ્સ વા પન;

અથો અઞ્જલિકમ્મસ્સ, તં મે અક્ખાહિ પુચ્છિતો’’તિ.

સોપિસ્સ ઇમાહિ ગાથાહિ બ્યાકાસિ –

૧૧૪૨. ‘‘સો દેવપુત્તો અત્તમનો…પે… યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલં’’.

૧૧૪૩. ‘‘અહં અન્ધકવિન્દસ્મિં, બુદ્ધસ્સાદિચ્ચબન્ધુનો;

વિહારં સત્થુ કારેસિં, પસન્નો સેહિ પાણિભિ.

૧૧૪૪. ‘‘તત્થ ગન્ધઞ્ચ માલઞ્ચ, પચ્ચયઞ્ચ વિલેપનં;

વિહારં સત્થુ અદાસિં, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

તેન મય્હં ઇદં લદ્ધં, વસં વત્તેમિ નન્દને.

૧૧૪૫. ‘‘નન્દને ચ વને રમ્મે, નાનાદિજગણાયુતે;

રમામિ નચ્ચગીતેહિ, અચ્છરાહિ પુરક્ખતો’’તિ.

૧૧૩૪. તત્થ સબ્બતોપભન્તિ સબ્બભાગેહિ પભાસન્તં પભામુઞ્ચનકં. કિઙ્કિણિજાલકપ્પિતન્તિ કપ્પિતકિઙ્કિણિકજાલં.

૧૧૩૫. સબ્બે વેળુરિયામયાતિ સબ્બે થમ્ભા વેળુરિયમણિમયા. તત્થ પન એકમેકાય અંસિયાતિ અટ્ઠંસેસુ થમ્ભેસુ એકમેકસ્મિં અંસભાગે. રતના સત્ત નિમ્મિતાતિ સત્તરતનકમ્મનિમ્મિતા, એકેકો અંસો સત્તરતનમયોતિ અત્થો.

૧૧૩૬. ‘‘વેળૂરિયસુવણ્ણસ્સા’’તિઆદિના નાનારતનાનિ દસ્સેતિ. તત્થ વેળૂરિયસુવણ્ણસ્સાતિ વેળુરિયેન ચ સુવણ્ણેન ચ નિમ્મિતા, ચિત્રાતિ વા યોજના. કરણત્થે હિ ઇદં સામિવચનં. ફલિકા રૂપિયસ્સ ચાતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. મસારગલ્લમુત્તાહીતિ કબરમણીહિ. લોહિતઙ્ગમણીહિ ચાતિ રત્તમણીહિ.

૧૧૩૭. ન તત્થુદ્ધંસતી રજોતિ મણિમયભૂમિકત્તા ન તસ્મિં વિમાને રજો ઉગ્ગચ્છતિ. ગોપાનસીગણાતિ ગોપાનસીસમૂહા. પીતાતિ પીતવણ્ણા, સુવણ્ણમયા ચેવ ફુસ્સરાગાદિમણિમયા ચાતિ અત્થો. કૂટં ધારેન્તીતિ સત્તરતનમયં કણ્ણિકં ધારેન્તિ.

૧૧૩૮-૯. નાનારતનગબ્ભેહીતિ નાનારતનમયેહિ ઓવરકેહિ. વેદિયાતિ વેદિકા. ચતસ્સોતિ ચતૂસુ દિસાસુ ચતસ્સો. તેનાહ ‘‘સમન્તા ચતુરો દિસા’’તિ.

૧૧૪૦. મહપ્પભોતિ મહાજુતિકો. ઉદયન્તોતિ ઉગ્ગચ્છન્તો. ભાણુમાતિ આદિચ્ચો.

૧૧૪૩. સેહિ પાણિભીતિ કાયસારં પુઞ્ઞં પસવન્તો અત્તનો પાણીહિ તં તં કિચ્ચં કરોન્તો વિહારં સત્થુ કારેસિન્તિ યોજના. અથ વા સેહિ પાણિભીતિ તત્થ અન્ધકવિન્દસ્મિં ગન્ધઞ્ચ માલઞ્ચ પચ્ચયઞ્ચ વિલેપનઞ્ચ પૂજાવસેન. યથા કથં? વિહારઞ્ચ વિપ્પસન્નેન ચેતસા સત્થુનો અદાસિં પૂજેસિં નિય્યાદેસિં ચાતિ એવમેત્થ યોજના વેદિતબ્બા.

૧૧૪૪. તેનાતિ તેન યથાવુત્તેન પુઞ્ઞકમ્મેન કારણભૂતેન. મય્હન્તિ મયા. ઇદન્તિ ઇદં પુઞ્ઞફલં, ઇદં વા દિબ્બં આધિપતેય્યં. તેનાહ ‘‘વસં વત્તેમી’’તિ.

૧૧૪૫. નન્દનેતિ નન્દિયા દિબ્બસમિદ્ધિયા ઉપ્પજ્જનટ્ઠાને ઇમસ્મિં દેવલોકે, તત્થાપિ વિસેસતો નન્દને વને રમ્મે, એવં રમણીયે ઇમસ્મિં નન્દને વને રમામીતિ યોજના. સેસં વુત્તનયમેવ.

એવં દેવતાય અત્તનો પુઞ્ઞકમ્મે આવિકતે થેરો સપરિવારસ્સ તસ્સ દેવપુત્તસ્સ ધમ્મં દેસેત્વા ભગવતો તમત્થં નિવેદેસિ. ભગવા તં અટ્ઠુપ્પત્તિં કત્વા સમ્પત્તપરિસાય ધમ્મં દેસેસિ. સા દેસના મહાજનસ્સ સાત્થિકા અહોસીતિ.

સુવણ્ણવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.