૧૦. પઠમનાગવિમાનવણ્ણના

સુસુક્કખન્ધં અભિરુય્હ નાગન્તિ નાગવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને. તેન સમયેન આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ દેવચારિકં ચરન્તો તાવતિંસભવનં ઉપગતો. તત્થ અદ્દસ અઞ્ઞતરં દેવપુત્તં સબ્બસેતં મહન્તં દિબ્બનાગં અભિરુય્હ મહન્તેન પરિવારેન મહતા દિબ્બાનુભાવેન આકાસેન ગચ્છન્તં, સબ્બા દિસા ચન્દો વિય સૂરિયો વિય ચ ઓભાસયમાનં. દિસ્વા યેન સો દેવપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ. અથ સો દેવપુત્તો તતો ઓરુય્હ આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં અભિવાદેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અટ્ઠાસિ. અથ થેરો –

૯૬૧. ‘‘સુસુક્કખન્ધં અભિરુય્હ નાગં, અકાચિનં દન્તિં બલિં મહાજવં;

અભિરુય્હ ગજવરં સુકપ્પિતં, ઇધાગમા વેહાયસં અન્તલિક્ખે.

૯૬૨. ‘‘નાગસ્સ દન્તેસુ દુવેસુ નિમ્મિતા, અચ્છોદકા પદુમિનિયો સુફુલ્લા;

પદુમેસુ ચ તૂરિયગણા પવજ્જરે, ઇમા ચ નચ્ચન્તિ મનોહરાયો.

૯૬૩. ‘‘દેવિદ્ધિપત્તોસિ મહાનુભાવો, મનુસ્સભૂતો કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવો, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. –

તસ્સ સમ્પત્તિકિત્તનમુખેન કતકમ્મં પુચ્છિ.

૯૬૧. તત્થ સુસુક્કખન્ધન્તિ સુટ્ઠુ સેતખન્ધં. કિઞ્ચાપિ તસ્સ નાગસ્સ ચત્તારો પાદા, વત્થિકોસં, મુખપ્પદેસો, ઉભો કણ્ણા, વાલધીતિ એત્તકં મુઞ્ચિત્વા સબ્બો કાયો સેતોવ, ખન્ધપ્પદેસસ્સ પન સાતિસયં ધવલતરતાય વુત્તં ‘‘સુસુક્કખન્ધ’’ન્તિ. નાગન્તિ દિબ્બં હત્થિનાગં. અકાચિનન્તિ નિદ્દોસં, સબલલવઙ્કતિલકાદિછવિદોસવિરહિતન્તિ અત્થો. ‘‘આજાનીય’’ન્તિપિ પાળિ, આજાનીયલક્ખણૂપેતન્તિ અત્થો. દન્તિન્તિ વિપુલરુચિરદન્તવન્તં. બલિન્તિ બલવન્તં મહાબલં. મહાજવન્તિ અતિજવં સીઘગામિં. પુન અભિરુય્હાતિ એત્થ અનુનાસિકલોપો દટ્ઠબ્બો, અભિરુય્હં આરોહનીયન્તિ વુત્તં હોતિ. સેસં વુત્તનયમેવ.

એવં પન થેરેન પુટ્ઠો દેવપુત્તો અત્તના કતકમ્મં કથેન્તો –

૯૬૫. ‘‘અટ્ઠેવ મુત્તપુપ્ફાનિ, કસ્સપસ્સ મહેસિનો;

થૂપસ્મિં અભિરોપેસિં, પસન્નો સેહિ પાણિભિ.

૯૬૬. ‘‘તેન મેતાદિસો વણ્ણો…પે…

વણ્ણો ચ મે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. – ઇમાહિ ગાથાહિ બ્યાકાસિ;

તસ્સત્થો – અહં પુબ્બે કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ યોજનિકે કનકથૂપે વણ્ટતો મુચ્ચિત્વા ગચ્છમૂલે પતિતાનિ અટ્ઠ મુત્તપુપ્ફાનિ લભિત્વા તાનિ ગહેત્વા પૂજનવસેન પસન્નચિત્તો હુત્વા અભિરોપેસિં પૂજેસિં.

અતીતે કિર કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધે પરિનિબ્બુતે યોજનિકે કનકથૂપે ચ કારિતે સપરિવારો કિકી કાસિરાજા ચ નાગરા ચ નેગમા ચ જાનપદા ચ દિવસે દિવસે પુપ્ફપૂજં કરોન્તિ. તેસુ તથા કરોન્તેસુ પુપ્ફાનિ મહગ્ઘાનિ દુલ્લભાનિ ચ અહેસું. અથેકો ઉપાસકો માલાકારવીથિયં વિચરિત્વા એકમેકેન કહાપણેન એકમેકમ્પિ પુપ્ફં અલભન્તો અટ્ઠ કહાપણાનિ ગહેત્વા પુપ્ફારામં ગન્ત્વા માલાકારં આહ ‘‘ઇમેહિ અટ્ઠહિ કહાપણેહિ અટ્ઠ પુપ્ફાનિ દેહી’’તિ. ‘‘નત્થય્યો પુપ્ફાનિ, સમ્મદેવ ઉપધારેત્વા ઓચિનિત્વા દિન્નાની’’તિ. ‘‘અહં ઓલોકેત્વા ગણ્હામી’’તિ. ‘‘યદિ એવં, આરામં પવિસિત્વા ગવેસાહી’’તિ. સો પવિસિત્વા ગવેસન્તો પતિતાનિ અટ્ઠ પુપ્ફાનિ લભિત્વા માલાકારં આહ ‘‘ગણ્હ, તાત, કહાપણાની’’તિ. ‘‘તવ પુઞ્ઞેન લદ્ધાનિ, નાહં કહાપણાનિ ગણ્હામી’’તિ આહ. ઇતરો ‘‘નાહં મુધા પુપ્ફાનિ ગહેત્વા ભગવતો પૂજં કરિસ્સામી’’તિ કહાપણાનિ તસ્સ પુરતો ઠપેત્વા પુપ્ફાનિ ગહેત્વા ચેતિયઙ્ગણં ગન્ત્વા પસન્નચિત્તો પૂજં અકાસિ. સો અપરભાગે કાલં કત્વા તાવતિંસેસુ ઉપ્પજ્જિત્વા તત્થ યાવતાયુકં ઠત્વા પુનપિ દેવલોકે, પુનપિ દેવલોકેતિ એવં અપરાપરં દેવેસુયેવ સંસરન્તો તસ્સેવ કમ્મસ્સ વિપાકાવસેસેન ઇમસ્મિમ્પિ બુદ્ધુપ્પાદે તાવતિંસેસુયેવ ઉપ્પજ્જિ. તં સન્ધાય હેટ્ઠા વુત્તં ‘‘તત્થ અદ્દસ અઞ્ઞતરં દેવપુત્ત’’ન્તિઆદિ.

તં પનેતં પવત્તિં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો મનુસ્સલોકં આગન્ત્વા ભગવતો આરોચેસિ. ભગવા તમત્થં અટ્ઠુપ્પત્તિં કત્વા સમ્પત્તપરિસાય વિત્થારેન ધમ્મં દેસેસિ. સા દેસના મહાજનસ્સ સાત્થિકા અહોસીતિ.

નાગવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.