૨. લખુમાવિમાનવણ્ણના

અભિક્કન્તેન વણ્ણેનાતિ લખુમાવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવતિ બારાણસિયં વિહરન્તે કેવટ્ટદ્વારં નામ બારાણસિનગરસ્સ એકં દ્વારં, તસ્સ અવિદૂરે નિવિટ્ઠગામોપિ ‘‘કેવટ્ટદ્વાર’’ન્ત્વેવ પઞ્ઞાયિત્થ. તત્થ લખુમા નામ એકા ઇત્થી સદ્ધા પસન્ના બુદ્ધિસમ્પન્ના તેન દ્વારેન પવિસન્તે ભિક્ખૂ દિસ્વા વન્દિત્વા અત્તનો ગેહં નેત્વા કટચ્છુભિક્ખં દત્વા તેનેવ પરિચયેન સદ્ધાય વડ્ઢમાનાય આસનસાલં કારેત્વા તત્થ પવિટ્ઠાનં ભિક્ખૂનં આસનં ઉપનેતિ, પાનીયં પરિભોજનીયં ઉપટ્ઠપેતિ. યઞ્ચ ઓદનકુમ્માસડાકાદિ અત્તનો ગેહે વિજ્જતિ, તં ભિક્ખૂનં દેતિ. સા ભિક્ખૂનં સન્તિકે ધમ્મં સુત્વા સરણેસુ ચ સીલેસુ ચ પતિટ્ઠાય સમાહિતા હુત્વા વિપસ્સનાકમ્મટ્ઠાનં ઉગ્ગહેત્વા વિપસ્સનં ઉસ્સુક્કાપેન્તી ઉપનિસ્સયસમ્પન્નતાય ન ચિરસ્સેવ સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિ. સા અપરભાગે કાલં કત્વા તાવતિંસભવને મહતિ વિમાને નિબ્બત્તિ, અચ્છરાસહસ્સઞ્ચસ્સા પરિવારો અહોસિ. સા તત્થ દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવન્તી પમોદમાના વિચરતિ. તં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો દેવચારિકં ચરન્તો ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેના’’તિઆદિગાથાહિ પુચ્છીતિ સબ્બં વુત્તનયમેવ. તેન વુત્તં –

૧૭૩. ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

૧૭૪. ‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો, કેન તે ઇધ મિજ્ઝતિ;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ તે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

૧૭૫. ‘‘પુચ્છામિ તં દેવિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

૧૭૬. ‘‘સા દેવતા અત્તમના, મોગ્ગલ્લાનેન પુચ્છિતા;

પઞ્હં પુટ્ઠા વિયાકાસિ, યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલં’’.

૧૭૭. ‘‘કેવટ્ટદ્વારા નિક્ખમ્મ, અહુ મય્હં નિવેસનં;

તત્થ સઞ્ચરમાનાનં, સાવકાનં મહેસિનં.

૧૭૮. ‘‘ઓદનં કુમ્માસં ડાકં, લોણસોવીરકઞ્ચહં;

અદાસિં ઉજુભૂતેસુ, વિપ્પસન્નેન ચેતસા.

૧૭૯. ‘‘ચાતુદ્દસિં પઞ્ચદસિં, યા ચ પક્ખસ્સ અટ્ઠમી;

પાટિહારિયપક્ખઞ્ચ, અટ્ઠઙ્ગસુસમાગતં.

૧૮૦. ‘‘ઉપોસથં ઉપવસિસ્સં, સદા સીલેસુ સંવુતા;

સઞ્ઞમા સંવિભાગા ચ, વિમાનં આવસામહં.

૧૮૧. ‘‘પાણાતિપાતા વિરતા, મુસાવાદા ચ સઞ્ઞતા;

થેય્યા ચ અતિચારા ચ, મજ્જપાના ચ આરકા.

૧૮૨. ‘‘પઞ્ચસિક્ખાપદે રતા, અરિયસચ્ચાન કોવિદા;

ઉપાસિકા ચક્ખુમતો, ગોતમસ્સ યસસ્સિનો.

૧૮૩. ‘‘તેન મેતાદિસો વણ્ણો…પે… વણ્ણો ચ મે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

મમ ચ, ભન્તે, વચનેન ભગવતો પાદે સિરસા વન્દેય્યાસિ ‘‘લખુમા નામ, ભન્તે, ઉપાસિકા ભગવતો પાદે સિરસા વન્દતી’’તિ. અનચ્છરિયં ખો પનેતં, ભન્તે, યં મં ભગવા અઞ્ઞતરસ્મિં સામઞ્ઞફલે બ્યાકરેય્ય. તં ભગવા સકદાગામિફલે બ્યાકાસીતિ.

૧૭૭. તત્થ કેવટ્ટદ્વારા નિક્ખમ્માતિ કેવટ્ટદ્વારતો નિક્ખમનટ્ઠાને.

૧૭૮. ડાકન્તિ તણ્ડુલેય્યકાદિસાકબ્યઞ્જનં. લોણસોવીરકન્તિ ધઞ્ઞરસાદીહિ બહૂહિ સમ્ભારેહિ સમ્પાદેતબ્બં એકં પાનકં. ‘‘આચામકઞ્જિકલોણૂદક’’ન્તિપિ વદન્તિ.

પુચ્છાવિસ્સજ્જનાવસાને સા થેરસ્સ ધમ્મદેસનાય સકદાગામિફલં પાપુણિ. સેસં ઉત્તરાવિધાને વુત્તનયાનુસારેન એવ વેદિતબ્બં.

લખુમાવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.