૪. સારિપુત્તસુત્તવણ્ણના

૨૪. ચતુત્થે પરિમુખં સતિં ઉપટ્ઠપેત્વાતિ આરમ્મણાભિમુખં સતિં ઠપયિત્વા મુખસમીપે કત્વા. તથા હિ વિભઙ્ગે વુત્તં –

‘‘અયં સતિ ઉપટ્ઠિતા હોતિ સુપટ્ઠિતા નાસિકગ્ગે વા મુખનિમિત્તે વા, તેન વુચ્ચતિ પરિમુખં સતિં ઉપટ્ઠપેત્વા’’તિ (વિભ. ૫૩૭).

અથ વા ‘‘પરીતિ પરિગ્ગહટ્ઠો, મુખન્તિ નિય્યાનટ્ઠો, સતીતિ ઉપટ્ઠાનટ્ઠો, તેન વુચ્ચતિ ‘પરિમુખં સતિ’’’ન્તિ. એવં પટિસમ્ભિદાયં (પટિ. મ. ૧.૧૬૪) વુત્તનયેનપેત્થ અત્થો વેદિતબ્બો. તત્રાયં સઙ્ખેપત્થો – પરિગ્ગહિતનિય્યાનસતિં કત્વાતિ. નિય્યાનન્તિ ચ સતિયા ઓગાહિતબ્બં આરમ્મણં દટ્ઠબ્બં. એત્થ ચ પુરિમો પચ્છિમો ચ અત્થો સબ્બસઙ્ગાહકવસેન, ઇતરો સમાપત્તિયા પુબ્બભાગસમન્નાહારવસેન દટ્ઠબ્બો. સતીતિ વા સતિસીસેન ઝાનં વુત્તં ‘‘યે કાયગતાસતિં પરિભુઞ્જન્તી’’તિઆદીસુ (અ. નિ. ૧.૬૦૦) વિય. કતમં પન તં ઝાનન્તિ? રૂપાવચરચતુત્થજ્ઝાનં પાદકં કત્વા સમાપન્નં અરહત્તફલજ્ઝાનં. કથં પનેતં જાનિતબ્બન્તિ? આનેઞ્જસમાધિયોગેન થેરસ્સ સવિસેસં નિચ્ચલભાવં કેનચિ અકમ્પનીયતઞ્ચ પબ્બતોપમાય પકાસેન્તો ભગવા ઇમં ઉદાનં અભાસીતિ ગાથાય એવ અયમત્થો વિઞ્ઞાયતિ. ન ચાયં નિસજ્જા થેરસ્સ સચ્ચપ્પટિવેધાય, અથ ખો દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારાય. પુબ્બેયેવ હિ સૂકરખતલેણે (મ. નિ. ૨.૨૦૧) અત્તનો ભાગિનેય્યસ્સ દીઘનખપરિબ્બાજકસ્સ ભગવતિ ધમ્મં દેસેન્તે અયં મહાથેરો સચ્ચપ્પટિવેધકિચ્ચં મત્થકં પાપેસીતિ.

એતમત્થન્તિ એતં થેરસ્સ આનેઞ્જસમાધિયોગેન તાદિભાવપ્પત્તિયા ચ કેનચિ અકમ્પનીયતાસઙ્ખાતં અત્થં સબ્બાકારતો વિદિત્વા તદત્થવિભાવનં ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ.

તત્થ યથાપિ પબ્બતો સેલોતિ યથા સિલામયો એકગ્ઘનસિલાપબ્બતો, ન પંસુપબ્બતો ન મિસ્સકપબ્બતોતિ અત્થો. અચલો સુપ્પતિટ્ઠિતોતિ સુપ્પતિટ્ઠિતમૂલો પકતિવાતેહિ અચલો અકમ્પનીયો હોતિ. એવં મોહક્ખયા ભિક્ખુ, પબ્બતોવ ન વેધતીતિ મોહસ્સ અનવસેસપ્પહાના મોહમૂલકત્તા ચ સબ્બાકુસલાનં પહીનસબ્બાકુસલો ભિક્ખુ, યથા સો પબ્બતો પકતિવાતેહિ, એવં લોકધમ્મેહિ ન વેધતિ ન કમ્પતિ. મોહક્ખયોતિ વા યસ્મા નિબ્બાનં અરહત્તઞ્ચ વુચ્ચતિ, તસ્મા મોહક્ખયસ્સ હેતુ નિબ્બાનસ્સ અરહત્તસ્સ વા અધિગતત્તા ચતૂસુ અરિયસચ્ચેસુ સુપ્પતિટ્ઠિતો અસમાપન્નકાલેપિ યથાવુત્તપબ્બતો વિય ન કેનચિ વેધતિ, પગેવ સમાપન્નકાલેતિ અધિપ્પાયો.

ચતુત્થસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.