૬. ગબ્ભિનીસુત્તવણ્ણના

૧૬. છટ્ઠે અઞ્ઞતરસ્સ પરિબ્બાજકસ્સાતિ એકસ્સ કુટુમ્બિકસ્સ પરિબ્બાજકસ્સ. દહરાતિ તરુણી. માણવિકાતિ બ્રાહ્મણધીતાય વોહારો. પજાપતીતિ ભરિયા. ગબ્ભિનીતિ આપન્નસત્તા. ઉપવિજઞ્ઞાતિ અજ્જ સુવેતિ પચ્ચુપટ્ઠિતવિજાયનકાલા હોતીતિ સમ્બન્ધો. સો કિર બ્રાહ્મણજાતિકો સભરિયો વાદપત્થસ્સમે ઠિતો, તેન નં સપજાપતિકં પરિબ્બાજકવોહારેન સમુદાચરન્તિ. ભરિયા પનસ્સ બ્રાહ્મણજાતિકત્તા બ્રાહ્મણાતિ આલપતિ. તેલન્તિ તિલતેલં. તેલસીસેન ચેત્થ યં યં વિજાતાય પસવદુક્ખપ્પટિકારત્થં ઇચ્છિતબ્બં, તં સબ્બં સપ્પિલોણાદિં આહરાતિ આણાપેતિ. યં મે વિજાતાય ભવિસ્સતીતિ યં તેલાદિ મય્હં વિજાતાય બહિનિક્ખન્તગબ્ભાય ઉપકારાય ભવિસ્સતિ. ‘‘પરિબ્બાજિકાયા’’તિપિ પાઠો. કુતોતિ કસ્મા ઠાના, યતો ઞાતિકુલા વા મિત્તકુલા વા તેલાદિં આહરેય્યં, તં ઠાનં મે નત્થીતિ અધિપ્પાયો. તેલં આહરામીતિ વત્તમાનસમીપતાય વત્તમાનં કત્વા વુત્તં, તેલં આહરિસ્સામીતિ અત્થો. સમણસ્સ વા બ્રાહ્મણસ્સ વા સપ્પિસ્સ વા તેલસ્સ વાતિ ચ સમુચ્ચયત્થો વા-સદ્દો ‘‘અગ્ગિતો વા ઉદકતો વા મિથુભેદા વા’’તિઆદીસુ (મહાવ. ૨૮૬; દી. નિ. ૨.૧૫૨; ઉદા. ૭૬) વિય. સપ્પિસ્સ વા તેલસ્સ વાતિ પચ્ચત્તે સામિવચનં, સપ્પિ ચ તેલઞ્ચ યાવદત્થં પાતું પિવિતું દીયતીતિ અત્થો. અપરે પન ‘‘સપ્પિસ્સ વા તેલસ્સ વાતિ અવયવસમ્બન્ધે સામિવચનં. સપ્પિતેલસમુદાયસ્સ હિ અવયવો ઇધ યાવદત્થસદ્દેન વુચ્ચતી’’તિ વદન્તિ. નો નીહરિતુન્તિ ભાજનેન વા હત્થેન વા બહિ નેતું નો દીયતિ, ઉચ્છદ્દિત્વાનાતિ વમિત્વા, યંનૂન દદેય્યન્તિ સમ્બન્ધો. એવં કિરસ્સ અહોસિ ‘‘અહં રઞ્ઞો કોટ્ઠાગારં ગન્ત્વા તેલં કણ્ઠમત્તં પિવિત્વા તાવદેવ ઘરં આગન્ત્વા એકસ્મિં ભાજને યથાપીતં વમિત્વા ઉદ્ધનં આરોપેત્વા પચિસ્સામિ, યં પિત્તસેમ્હાદિમિસ્સિતં, તં અગ્ગિના ઝાયિસ્સતિ, તેલં પન ગહેત્વા ઇમિસ્સા પરિબ્બાજિકાય કમ્મે ઉપનેસ્સામી’’તિ.

ઉદ્ધં કાતુન્તિ વમનવસેન ઉદ્ધં નીહરિતું. ન પન અધોતિ વિરિઞ્ચનવસેન હેટ્ઠા નીહરિતું ન પન સક્કોતિ. સો હિ ‘‘અધિકં પીતં સયમેવ મુખતો નિગ્ગમિસ્સતી’’તિ પિવિત્વા આસયસ્સ અરિત્તતાય અનિગ્ગતે વમનવિરેચનયોગં અજાનન્તો અલભન્તો વા કેવલં દુક્ખાહિ વેદનાહિ ફુટ્ઠો આવટ્ટતિ ચ પરિવટ્ટતિ ચ. દુક્ખાહીતિ દુક્ખમાહિ. તિબ્બાહીતિ બહલાહિ તિખિણાહિ વા. ખરાહીતિ કક્ખળાહિ. કટુકાહીતિ અતિવિય અનિટ્ઠભાવેન દારુણાહિ. આવટ્ટતીતિ એકસ્મિંયેવ ઠાને અનિપજ્જિત્વા અત્તનો સરીરં ઇતો ચિતો આકડ્ઢન્તો આવટ્ટતિ. પરિવટ્ટતીતિ એકસ્મિં પદેસે નિપન્નોપિ અઙ્ગપચ્ચઙ્ગાનિ પરિતો ખિપન્તો વટ્ટતિ, અભિમુખં વા વટ્ટન્તો આવટ્ટતિ, સમન્તતો વટ્ટન્તો પરિવટ્ટતિ.

એતમત્થં વિદિત્વાતિ ‘‘સકિઞ્ચનસ્સ અપ્પટિસઙ્ખાપરિભોગહેતુકા અયં દુક્ખુપ્પત્તિ, અકિઞ્ચનસ્સ પન સબ્બસો અયં નત્થી’’તિ એતમત્થં સબ્બાકારતો જાનિત્વા તદત્થપ્પકાસનં ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ.

તત્થ સુખિનો વતાતિ સુખિનો વત સપ્પુરિસા. કે પન તેતિ? યે અકિઞ્ચના, યે રાગાદિકિઞ્ચનસ્સ પરિગ્ગહકિઞ્ચનસ્સ ચ અભાવેન અકિઞ્ચના, કેસં પનિદં કિઞ્ચનં નત્થીતિ આહ – ‘‘વેદગુનો હિ જના અકિઞ્ચના’’તિ, યે અરિયમગ્ગઞાણસઙ્ખાતં વેદં ગતા અધિગતા, તેન વા વેદેન નિબ્બાનં ગતાતિ વેદગુનો, તે અરિયજના ખીણાસવપુગ્ગલા અનવસેસરાગાદિકિઞ્ચનાનં અગ્ગમગ્ગેન સમુચ્છિન્નત્તા અકિઞ્ચના નામ. અસતિ હિ રાગાદિકિઞ્ચને કુતો પરિગ્ગહકિઞ્ચનસ્સ સમ્ભવો. એવં ગાથાય પુરિમભાગેન અરહન્તે પસંસિત્વા અપરભાગેન અન્ધપુથુજ્જને ગરહન્તો ‘‘સકિઞ્ચનં પસ્સા’’તિઆદિમાહ. તં પુરિમસુત્તે વુત્તત્થમેવ. એવં ઇમાયપિ ગાથાય વટ્ટવિવટ્ટં કથિતં.

છટ્ઠસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.