૯. ભદ્દાકુણ્ડલકેસાથેરીગાથાવણ્ણના

લૂનકેસીતિઆદિકા ભદ્દાય કુણ્ડલકેસાય થેરિયા ગાથા. અયમ્પિ પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે હંસવતીનગરે કુલગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્વા એકદિવસં સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં સુણન્તી સત્થારં એકં ભિક્ખુનિં ખિપ્પાભિઞ્ઞાનં અગ્ગટ્ઠાને ઠપેન્તં દિસ્વા, અધિકારકમ્મં કત્વા તં ઠાનન્તરં પત્થેત્વા યાવજીવં પુઞ્ઞાનિ કત્વા કપ્પસતસહસ્સં દેવમનુસ્સેસુ સંસરિત્વા કસ્સપબુદ્ધકાલે કિકિસ્સ કાસિરઞ્ઞો ગેહે સત્તન્નં ભગિનીનં અબ્ભન્તરા હુત્વા, વીસતિ વસ્સસહસ્સાનિ દસ સીલાનિ સમાદાય કોમારિબ્રહ્મચરિયં ચરન્તી સઙ્ઘસ્સ વસનપરિવેણં કારેત્વા, એકં બુદ્ધન્તરં સુગતીસુયેવ સંસરિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહે સેટ્ઠિકુલે નિબ્બત્તિ. ભદ્દાતિસ્સા નામં અહોસિ. સા મહતા પરિવારેન વડ્ઢમાના વયપ્પત્તા, તસ્મિંયેવ નગરે પુરોહિતસ્સ પુત્તં સત્તુકં નામ ચોરં સહોડ્ઢં ગહેત્વા રાજાણાય નગરગુત્તિકેન મારેતું આઘાતનં નિય્યમાનં, સીહપઞ્જરેન ઓલોકેન્તી દિસ્વા પટિબદ્ધચિત્તા હુત્વા સચે તં લભામિ, જીવિસ્સામિ; નો ચે, મરિસ્સામીતિ સયને અધોમુખી નિપજ્જિ.

અથસ્સા પિતા તં પવત્તિં સુત્વા એકધીતુતાય બલવસિનેહો સહસ્સલઞ્જં દત્વા ઉપાયેનેવ ચોરં વિસ્સજ્જાપેત્વા ગન્ધોદકેન ન્હાપેત્વા સબ્બાભરણપટિમણ્ડિતં કારેત્વા પાસાદં પેસેસિ. ભદ્દાપિ પરિપુણ્ણમનોરથા અતિરેકાલઙ્કારેન અલઙ્કરિત્વા તં પરિચરતિ. સત્તુકો કતિપાહં વીતિનામેત્વા તસ્સા આભરણેસુ ઉપ્પન્નલોભો ભદ્દે, અહં નગરગુત્તિકેન ગહિતમત્તોવ ચોરપપાતે અધિવત્થાય દેવતાય ‘‘સચાહં જીવિતં લભામિ, તુય્હં બલિકમ્મં ઉપસંહરિસ્સામી’’તિ પત્થનં આયાચિં, તસ્મા બલિકમ્મં સજ્જાપેહીતિ. સા ‘‘તસ્સ મનં પૂરેસ્સામી’’તિ બલિકમ્મં સજ્જાપેત્વા સબ્બાભરણવિભૂસિતા સામિકેન સદ્ધિં એકં યાનં અભિરુય્હ ‘‘દેવતાય બલિકમ્મં કરિસ્સામી’’તિ ચોરપપાતં અભિરુહિતું આરદ્ધા.

સત્તુકો ચિન્તેસિ – ‘‘સબ્બેસુ અભિરુહન્તેસુ ઇમિસ્સા આભરણં ગહેતું ન સક્કા’’તિ પરિવારજનં તત્થેવ ઠપેત્વા તમેવ બલિભાજનં ગાહાપેત્વા પબ્બતં અભિરુહન્તો તાય સદ્ધિં પિયકથં ન કથેસિ. સા ઇઙ્ગિતેનેવ તસ્સાધિપ્પાયં અઞ્ઞાસિ. સત્તુકો, ‘‘ભદ્દે, તવ ઉત્તરસાટકં ઓમુઞ્ચિત્વા કાયારૂળ્હપસાધનં ભણ્ડિકં કરોહી’’તિ. સા, ‘‘સામિ, મય્હં કો અપરાધો’’તિ? ‘‘કિં નુ મં, બાલે,‘બલિકમ્મત્થં આગતો’તિ સઞ્ઞં કરોસિ? બલિકમ્માપદેસેન પન તવ આભરણં ગહેતું આગતો’’તિ. ‘‘કસ્સ પન, અય્ય, પસાધનં, કસ્સ અહ’’ન્તિ? ‘‘નાહં એતં વિભાગં જાનામી’’તિ. ‘‘હોતુ, અય્ય, એકં પન મે અધિપ્પાયં પૂરેહિ, અલઙ્કતનિયામેન ચ આલિઙ્ગિતું દેહી’’તિ. સો ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છિ. સા તેન સમ્પટિચ્છિતભાવં ઞત્વા પુરતો આલિઙ્ગિત્વા પચ્છતો આલિઙ્ગન્તી વિય પબ્બતપપાતે પાતેસિ. સો પતિત્વા ચુણ્ણવિચુણ્ણં અહોસિ. તાય કતં અચ્છરિયં દિસ્વા પબ્બતે અધિવત્થા દેવતા કોસલ્લં વિભાવેન્તી ઇમા ગાથા અભાસિ –

‘‘ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, તત્થ તત્થ વિચક્ખણા.

‘‘ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, લહું અત્થવિચિન્તિકા’’તિ. (અપ. થેરી. ૨.૩.૩૧-૩૨);

તતો ભદ્દા ચિન્તેસિ – ‘‘ન સક્કા મયા ઇમિના નિયામેન ગેહં ગન્તું, ઇતોવ ગન્ત્વા એકં પબ્બજ્જં પબ્બજિસ્સામી’’તિ નિગણ્ઠારામં ગન્ત્વા નિગણ્ઠે પબ્બજ્જં યાચિ. અથ નં તે આહંસુ – ‘‘કેન નિયામેન પબ્બજ્જા હોતૂ’’તિ? ‘‘યં તુમ્હાકં પબ્બજ્જાય ઉત્તમં, તદેવ કરોથા’’તિ. તે ‘‘સાધૂ’’તિ તસ્સા તાલટ્ઠિના કેસે લુઞ્ચિત્વા પબ્બાજેસું. પુન કેસા વડ્ઢન્તા કુણ્ડલાવટ્ટા હુત્વા વડ્ઢેસું. તતો પટ્ઠાય સા કુણ્ડલકેસાતિ નામ જાતા. સા તત્થ ઉગ્ગહેતબ્બં સમયં વાદમગ્ગઞ્ચ ઉગ્ગહેત્વા ‘‘એત્તકં નામ ઇમે જાનન્તિ, ઇતો ઉત્તરિ વિસેસો નત્થી’’તિ ઞત્વા તતો અપક્કમિત્વા યત્થ યત્થ પણ્ડિતા અત્થિ, તત્થ તત્થ ગન્ત્વા તેસં જાનનસિપ્પં ઉગ્ગહેત્વા અત્તના સદ્ધિં કથેતું સમત્થં અદિસ્વા યં યં ગામં વા નિગમં વા પવિસતિ, તસ્સ દ્વારે વાલુકારાસિં કત્વા તત્થ જમ્બુસાખં ઠપેત્વા ‘‘યો મમ વાદં આરોપેતું સક્કોતિ, સો ઇમં સાખં મદ્દતૂ’’તિ સમીપે ઠિતદારકાનં સઞ્ઞં દત્વા વસનટ્ઠાનં ગચ્છતિ. સત્તાહમ્પિ જમ્બુસાખાય તથેવ ઠિતાય તં ગહેત્વા પક્કમતિ.

તેન ચ સમયેન અમ્હાકં ભગવા લોકે ઉપ્પજ્જિત્વા પવત્તિતવરધમ્મચક્કો અનુપુબ્બેન સાવત્થિં ઉપનિસ્સાય જેતવને વિહરતિ. કુણ્ડલકેસાપિ વુત્તનયેન ગામનિગમરાજધાનીસુ વિચરન્તી સાવત્થિં પત્વા નગરદ્વારે વાલુકારાસિમ્હિ જમ્બુસાખં ઠપેત્વા દારકાનં સઞ્ઞં દત્વા સાવત્થિં પાવિસિ.

અથાયસ્મા ધમ્મસેનાપતિ એકકોવ નગરં પવિસન્તો તં સાખં દિસ્વા તં દમેતુકામો દારકે પુચ્છિ – ‘‘કસ્માયં સાખા એવં ઠપિતા’’તિ? દારકા તમત્થં આરોચેસું. થેરો ‘‘યદિ એવં ઇમં સાખં મદ્દથા’’તિ આહ. દારકા તં મદ્દિંસુ. કુણ્ડલકેસા કતભત્તકિચ્ચા નગરતો નિક્ખમન્તી તં સાખં મદ્દિતં દિસ્વા ‘‘કેનિદં મદ્દિત’’ન્તિ પુચ્છિત્વા થેરેન મદ્દાપિતભાવં ઞત્વા ‘‘અપક્ખિકો વાદો ન સોભતી’’તિ સાવત્થિં પવિસિત્વા વીથિતો વીથિં વિચરન્તી ‘‘પસ્સેય્યાથ સમણેહિ સક્યપુત્તિયેહિ સદ્ધિં મય્હં વાદ’’ન્તિ ઉગ્ઘોસેત્વા મહાજનપરિવુતા અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે નિસિન્નં ધમ્મસેનાપતિં ઉપસઙ્કમિત્વા પટિસન્થારં કત્વા એકમન્તં ઠિતા ‘‘કિં તુમ્હેહિ મમ જમ્બુસાખા મદ્દાપિતા’’તિ પુચ્છિ. ‘‘આમ, મયા મદ્દાપિતા’’તિ. ‘‘એવં સન્તે તુમ્હેહિ સદ્ધિં મય્હં વાદો હોતૂ’’તિ. ‘‘હોતુ, ભદ્દે’’તિ. ‘‘કસ્સ પુચ્છા, કસ્સ વિસ્સજ્જના’’તિ? ‘‘પુચ્છા નામ અમ્હાકં પત્તા, ત્વં યં અત્તનો જાનનકં પુચ્છા’’તિ. સા સબ્બમેવ અત્તનો જાનનકં વાદં પુચ્છિ. થેરો તં સબ્બં વિસ્સજ્જેસિ. સા ઉપરિ પુચ્છિતબ્બં અજાનન્તી તુણ્હી અહોસિ. અથ નં થેરો આહ – ‘‘તયા બહું પુચ્છિતં, મયમ્પિ તં એકં પઞ્હં પુચ્છામા’’તિ. ‘‘પુચ્છથ, ભન્તે’’તિ. થેરો ‘‘એકં નામ કિ’’ન્તિ ઇમં પઞ્હં પુચ્છિ. કુણ્ડલકેસા નેવ અન્તં ન કોટિં પસ્સન્તી અન્ધકારં પવિટ્ઠા વિય હુત્વા ‘‘ન જાનામિ, ભન્તે’’તિ આહ. ‘‘ત્વં એત્તકમ્પિ અજાનન્તી અઞ્ઞં કિં જાનિસ્સસી’’તિ વત્વા ધમ્મં દેસેસિ. સા થેરસ્સ પાદેસુ પતિત્વા, ‘‘ભન્તે, તુમ્હે સરણં ગચ્છામી’’તિ આહ. ‘‘મા મં ત્વં, ભદ્દે, સરણં ગચ્છ, સદેવકે લોકે અગ્ગપુગ્ગલં ભગવન્તમેવ સરણં ગચ્છા’’તિ. ‘‘એવં કરિસ્સામિ, ભન્તે’’તિ સા સાયન્હસમયે ધમ્મદેસનાવેલાયં સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન વન્દિત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. સત્થા તસ્સા ઞાણપરિપાકં ઞત્વા –

‘‘સહસ્સમપિ ચે ગાથા, અનત્થપદસંહિતા;

એકં ગાથાપદં સેય્યો, યં સુત્વા સુપસમ્મતી’’તિ. –

ઇમં ગાથમાહ. ગાથાપરિયોસાને યથાઠિતાવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેરી ૨.૩.૧-૫૪) –

‘‘પદુમુત્તરો નામ જિનો, સબ્બધમ્માન પારગૂ;

ઇતો સતસહસ્સમ્હિ, કપ્પે ઉપ્પજ્જિ નાયકો.

‘‘તદાહં હંસવતિયં, જાતા સેટ્ઠિકુલે અહું;

નાનારતનપજ્જોતે, મહાસુખસમપ્પિતા.

‘‘ઉપેત્વા તં મહાવીરં, અસ્સોસિં ધમ્મદેસનં;

તતો જાતપ્પસાદાહં, ઉપેસિં સરણં જિનં.

‘‘તદા મહાકારુણિકો, પદુમુત્તરનામકો;

ખિપ્પાભિઞ્ઞાનમગ્ગન્તિ, ઠપેસિ ભિક્ખુનિં સુભં.

‘‘તં સુત્વા મુદિતા હુત્વા, દાનં દત્વા મહેસિનો;

નિપચ્ચ સિરસા પાદે, તં ઠાનમભિપત્થયિં.

‘‘અનુમોદિ મહાવીરો, ભદ્દે યં તેભિપત્થિતં;

સમિજ્ઝિસ્સતિ તં સબ્બં, સુખિની હોહિ નિબ્બુતા.

‘‘સતસહસ્સિતો કપ્પે, ઓક્કાકકુલસમ્ભવો;

ગોતમો નામ ગોત્તેન, સત્થા લોકે ભવિસ્સતિ.

‘‘તસ્સ ધમ્મેસુ દાયાદા, ઓરસા ધમ્મનિમ્મિતા;

ભદ્દાકુણ્ડલકેસાતિ, હેસ્સતિ સત્થુ સાવિકા.

‘‘તેન કમ્મેન સુકતેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા માનુસં દેહં, તાવતિંસમગચ્છહં.

‘‘તતો ચુતા યામમગં, તતોહં તુસિતં ગતા;

તતો ચ નિમ્માનરતિં, વસવત્તિપુરં તતો.

‘‘યત્થ યત્થૂપપજ્જામિ, તસ્સ કમ્મસ્સ વાહસા;

તત્થ તત્થેવ રાજૂનં, મહેસિત્તમકારયિં.

‘‘તતો ચુતા મનુસ્સેસુ, રાજૂનં ચક્કવત્તિનં;

મણ્ડલીનઞ્ચ રાજૂનં, મહેસિત્તમકારયિં.

‘‘સમ્પત્તિં અનુભોત્વાન, દેવેસુ માનુસેસુ ચ;

સબ્બત્થ સુખિતા હુત્વા, નેકકપ્પેસુ સંસરિં.

‘‘ઇમમ્હિ ભદ્દકે કપ્પે, બ્રહ્મબન્ધુ મહાયસો;

કસ્સપો નામ ગોત્તેન, ઉપ્પજ્જિ વદતં વરો.

‘‘ઉપટ્ઠાકો મહેસિસ્સ, તદા આસિ નરિસ્સરો;

કાસિરાજા કિકી નામ, બારાણસિપુરુત્તમે.

‘‘તસ્સ ધીતા ચતુત્થાસિં, ભિક્ખુદાયીતિ વિસ્સુતા;

ધમ્મં સુત્વા જિનગ્ગસ્સ, પબ્બજ્જં સમરોચયિં.

‘‘અનુજાનિ ન નો તાતો, અગારેવ તદા મયં;

વીસવસ્સસહસ્સાનિ, વિચરિમ્હ અતન્દિતા.

‘‘કોમારિબ્રહ્મચરિયં, રાજકઞ્ઞા સુખેધિતા;

બુદ્ધોપટ્ઠાનનિરતા, મુદિતા સત્ત ધીતરો.

‘‘સમણી સમણગુત્તા ચ, ભિક્ખુની ભિક્ખુદાયિકા;

ધમ્મા ચેવ સુધમ્મા ચ, સત્તમી સઙ્ઘદાયિકા.

‘‘ખેમા ઉપ્પલવણ્ણા ચ, પટાચારા અહં તદા;

કિસાગોતમી ધમ્મદિન્ના, વિસાખા હોતિ સત્તમી.

‘‘તેહિ કમ્મેહિ સુકતેહિ, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા માનુસં દેહં, તાવતિંસમગચ્છહં.

‘‘પચ્છિમે ચ ભવે દાનિ, ગિરિબ્બજપુરુત્તમે;

જાતા સેટ્ઠિકુલે ફીતે, યદાહં યોબ્બને ઠિતા.

‘‘ચોરં વધત્થં નીયન્તં, દિસ્વા રત્તા તહિં અહં;

પિતા મે તં સહસ્સેન, મોચયિત્વા વધા તતો.

‘‘અદાસિ તસ્સ મં તાતો, વિદિત્વાન મનં મમ;

તસ્સાહમાસિં વિસટ્ઠા, અતીવ દયિતા હિતા.

‘‘સો મે ભૂસનલોભેન, બલિમજ્ઝાસયો દિસો;

ચોરપ્પપાતં નેત્વાન, પબ્બતં ચેતયી વધં.

‘‘તદાહં પણમિત્વાન, સત્તુકં સુકતઞ્જલી;

રક્ખન્તી અત્તનો પાણં, ઇદં વચનમબ્રવિં.

‘‘ઇદં સુવણ્ણકેયૂરં, મુત્તા વેળુરિયા બહૂ;

સબ્બં હરસ્સુ ભદ્દન્તે, મઞ્ચ દાસીતિ સાવય.

‘‘ઓરોપયસ્સુ કલ્યાણી, મા બાળ્હં પરિદેવસિ;

ન ચાહં અભિજાનામિ, અહન્ત્વા ધનમાભતં.

‘‘યતો સરામિ અત્તાનં, યતો પત્તોસ્મિ વિઞ્ઞુતં;

ન ચાહં અભિજાનામિ, અઞ્ઞં પિયતરં તયા.

‘‘એહિ તં ઉપગૂહિસ્સં, કત્વાન તં પદક્ખિણં;

ન ચ દાનિ પુનો અત્થિ, મમ તુય્હઞ્ચ સઙ્ગમો.

‘‘ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, તત્થ તત્થ વિચક્ખણા.

‘‘ન હિ સબ્બેસુ ઠાનેસુ, પુરિસો હોતિ પણ્ડિતો;

ઇત્થીપિ પણ્ડિતા હોતિ, લહું અત્થવિચિન્તિકા.

‘‘લહુઞ્ચ વત ખિપ્પઞ્ચ, નિકટ્ઠે સમચેતયિં;

મિગં ઉણ્ણા યથા એવં, તદાહં સત્તુકં વધિં.

‘‘યો ચ ઉપ્પતિતં અત્થં, ન ખિપ્પમનુબુજ્ઝતિ;

સો હઞ્ઞતે મન્દમતિ, ચોરોવ ગિરિગબ્ભરે.

‘‘યો ચ ઉપ્પતિતં અત્થં, ખિપ્પમેવ નિબોધતિ;

મુચ્ચતે સત્તુસમ્બાધા, તદાહં સત્તુકા યથા.

‘‘તદાહં પાતયિત્વાન, ગિરિદુગ્ગમ્હિ સત્તુકં;

સન્તિકં સેતવત્થાનં, ઉપેત્વા પબ્બજિં અહં.

‘‘સણ્ડાસેન ચ કેસે મે, લુઞ્ચિત્વા સબ્બસો તદા;

પબ્બજિત્વાન સમયં, આચિક્ખિંસુ નિરન્તરં.

‘‘તતો તં ઉગ્ગહેત્વાહં, નિસીદિત્વાન એકિકા;

સમયં તં વિચિન્તેસિં, સુવાનો માનુસં કરં.

‘‘છિન્નં ગય્હ સમીપે મે, પાતયિત્વા અપક્કમિ;

દિસ્વા નિમિત્તમલભિં, હત્થં તં પુળવાકુલં.

‘‘તતો ઉટ્ઠાય સંવિગ્ગા, અપુચ્છિં સહધમ્મિકે;

તે અવોચું વિજાનન્તિ, તં અત્થં સક્યભિક્ખવો.

‘‘સાહં તમત્થં પુચ્છિસ્સં, ઉપેત્વા બુદ્ધસાવકે;

તે મમાદાય ગચ્છિંસુ, બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ સન્તિકં.

‘‘સો મે ધમ્મમદેસેસિ, ખન્ધાયતનધાતુયો;

અસુભાનિચ્ચદુક્ખાતિ, અનત્તાતિ ચ નાયકો.

‘‘તસ્સ ધમ્મં સુણિત્વાહં, ધમ્મચક્ખું વિસોધયિં;

તતો વિઞ્ઞાતસદ્ધમ્મા, પબ્બજ્જં ઉપસમ્પદં.

‘‘આયાચિતો તદા આહ, એહિ ભદ્દેતિ નાયકો;

તદાહં ઉપસમ્પન્ના, પરિત્તં તોયમદ્દસં.

‘‘પાદપક્ખાલનેનાહં, ઞત્વા સઉદયબ્બયં;

તથા સબ્બેપિ સઙ્ખારે, ઈદિસં ચિન્તયિં તદા.

‘‘તતો ચિત્તં વિમુચ્ચિ મે, અનુપાદાય સબ્બસો;

ખિપ્પાભિઞ્ઞાનમગ્ગં મે, તદા પઞ્ઞાપયી જિનો.

‘‘ઇદ્ધીસુ ચ વસી હોમિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા;

પરચિત્તાનિ જાનામિ, સત્થુસાસનકારિકા.

‘‘પુબ્બેનિવાસં જાનામિ, દિબ્બચક્ખુ વિસોધિતં;

ખેપેત્વા આસવે સબ્બે, વિસુદ્ધાસિં સુનિમ્મલા.

‘‘પરિચિણ્ણો મયા સત્થા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં;

ઓહિતો ગરુકો ભારો, ભવનેત્તિ સમૂહતા.

‘‘યસ્સત્થાય પબ્બજિતા, અગારસ્માનગારિયં;

સો મે અત્થો અનુપ્પત્તો, સબ્બસંયોજનક્ખયો.

‘‘અત્થધમ્મનિરુત્તીસુ, પટિભાને તથેવ ચ;

ઞાણં મે વિમલં સુદ્ધં, બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ સાસને.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

અરહત્તં પન પત્વા તાવદેવ પબ્બજ્જં યાચિ. સત્થા તસ્સા પબ્બજ્જં અનુજાનિ. સા ભિક્ખુનુપસ્સયં ગન્ત્વાન પબ્બજિત્વા ફલસુખેન નિબ્બાનસુખેન ચ વીતિનામેન્તી અત્તનો પટિપત્તિં પચ્ચવેક્ખિત્વા ઉદાનવસેન –

૧૦૭. ‘‘લૂનકેસી પઙ્કધરી, એકસાટી પુરે ચરિં;

અવજ્જે વજ્જમતિની, વજ્જે ચાવજ્જદસ્સિની.

૧૦૮. ‘‘દિવાવિહારા નિક્ખમ્મ, ગિજ્ઝકૂટમ્હિ પબ્બતે;

અદ્દસં વિરજં બુદ્ધં, ભિક્ખુસઙ્ઘપુરક્ખતં.

૧૦૯. ‘‘નિહચ્ચ જાણું વન્દિત્વા, સમ્મુખા અઞ્જલિં અકં;

એહિ ભદ્દેતિ મં અવચ, સા મે આસૂપસમ્પદા.

૧૧૦. ‘‘ચિણ્ણા અઙ્ગા ચ મગધા, વજ્જી કાસી ચ કોસલા;

અનકા પણ્ણાસ વસ્સાનિ, રટ્ઠપિણ્ડં અભુઞ્જહં.

૧૧૧. ‘‘પુઞ્ઞં વત પસવિ બહું, સપ્પઞ્ઞો વતાયં ઉપાસકો;

યો ભદ્દાય ચીવરં અદાસિ, વિપ્પમુત્તાય સબ્બગન્થેહી’’તિ. –

ઇમા ગાથા અભાસિ.

તત્થ લૂનકેસીતિ લૂના લુઞ્ચિતા કેસા મય્હન્તિ લૂનકેસી, નિગણ્ઠેસુ પબ્બજ્જાય તાલટ્ઠિના લુઞ્ચિતકેસા, તં સન્ધાય વદતિ. પઙ્કધરીતિ દન્તકટ્ઠસ્સ અખાદનેન દન્તેસુ મલપઙ્કધારણતો પઙ્કધરી. એકસાટીતિ નિગણ્ઠચારિત્તવસેન એકસાટિકા. પુરે ચરિન્તિ પુબ્બે નિગણ્ઠી હુત્વા એવં વિચરિં. અવજ્જે વજ્જમતિનીતિ ન્હાનુચ્છાદનદન્તકટ્ઠખાદનાદિકે અનવજ્જે સાવજ્જસઞ્ઞી. વજ્જે ચાવજ્જદસ્સિનીતિ માનમક્ખપલાસવિપલ્લાસાદિકે સાવજ્જે અનવજ્જદિટ્ઠી.

દિવાવિહારા નિક્ખમ્માતિ અત્તનો દિવાવિહારટ્ઠાનતો નિક્ખમિત્વા. અયમ્પિ ઠિતમજ્ઝન્હિકવેલાયં થેરેન સમાગતા તસ્સ પઞ્હસ્સ વિસ્સજ્જનેન ધમ્મદેસનાય ચ નિહતમાનદબ્બા પસન્નમાનસા હુત્વા સત્થુ સન્તિકં ઉપસઙ્કમિતુકામાવ અત્તનો વસનટ્ઠાનં ગન્ત્વા દિવાટ્ઠાને નિસીદિત્વા સાયન્હસમયે સત્થુ સન્તિકં ઉપસઙ્કમિત્વા.

નિહચ્ચ જાણું વન્દિત્વાતિ જાણુદ્વયં પથવિયં નિહન્ત્વા પતિટ્ઠપેત્વા પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન વન્દિત્વા. સમ્મુખા અઞ્જલિં અકન્તિ સત્થુ સમ્મુખા દસનખસમોધાનસમુજ્જલં અઞ્જલિં અકાસિં. એહિ, ભદ્દેતિ મં અવચ, સા મે આસૂપસમ્પદાતિ યં મં ભગવા અરહત્તં પત્વા પબ્બજ્જઞ્ચ ઉપસમ્પદઞ્ચ યાચિત્વા ઠિતં ‘‘એહિ, ભદ્દે, ભિક્ખુનુપસ્સયં ગન્ત્વા ભિક્ખુનીનં સન્તિકે પબ્બજ ઉપસમ્પજ્જસ્સૂ’’તિ અવચ આણાપેસિ. સા સત્થુ આણા મય્હં ઉપસમ્પદાય કારણત્તા ઉપસમ્પદા આસિ અહોસિ.

ચિણ્ણાતિઆદિકા દ્વે ગાથા અઞ્ઞાબ્યાકરણગાથા. તત્થ ચિણ્ણા અઙ્ગા ચ મગધાતિ યે ઇમે અઙ્ગા ચ મગધા ચ વજ્જી ચ કાસી ચ કોસલા ચ જનપદા પુબ્બે સાણાય મયા રટ્ઠપિણ્ડં ભુઞ્જન્તિયા ચિણ્ણા ચરિતા, તેસુયેવ સત્થારા સમાગમતો પટ્ઠાય અનણા નિદ્દોસા અપગતકિલેસા હુત્વા પઞ્ઞાસ સંવચ્છરાનિ રટ્ઠપિણ્ડં અભુઞ્જિં અહં.

યેન અભિપ્પસન્નમાનસેન ઉપાસકેન અત્તનો ચીવરં દિન્નં, તસ્સ પુઞ્ઞવિસેસકિત્તનમુખેન અઞ્ઞં બ્યાકરોન્તી ‘‘પુઞ્ઞં વત પસવી બહુ’’ન્તિ ઓસાનગાથમાહ. સા સુવિઞ્ઞેય્યાવ.

ભદ્દાકુણ્ડલકેસાથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.