૧૧. તિંસમત્તાથેરીગાથાવણ્ણના

મુસલાનિ ગહેત્વાનાતિઆદિકા તિંસમત્તાનં થેરીનં ગાથા. તાપિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારા તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયં કુસલં ઉપચિનન્તિયો અનુક્કમેન ઉપચિતવિમોક્ખસમ્ભારા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સકકમ્મસઞ્ચોદિતા તત્થ તત્થ કુલગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્વા પટાચારાય થેરિયા સન્તિકે ધમ્મં સુત્વા પટિલદ્ધસદ્ધા પબ્બજિત્વા પરિસુદ્ધસીલા વત્તપટિવત્તં પરિપૂરેન્તિયો વિહરન્તિ. અથેકદિવસં પટાચારાથેરી તાસં ઓવાદં દેન્તી –

૧૧૭. ‘‘મુસલાનિ ગહેત્વાન, ધઞ્ઞં કોટ્ટેન્તિ માણવા;

પુત્તદારાનિ પોસેન્તા, ધનં વિન્દન્તિ માણવા.

૧૧૮. ‘‘કરોથ બુદ્ધસાસનં, યં કત્વા નાનુતપ્પતિ;

ખિપ્પં પાદાનિ ધોવિત્વા, એકમન્તે નિસીદથ;

ચેતોસમથમનુયુત્તા, કરોથ બુદ્ધસાસન’’ન્તિ. – ઇમા દ્વે ગાથા અભાસિ;

તત્થાયં સઙ્ખેપત્થો – ઇમે સત્તા જીવિતહેતુ મુસલાનિ ગહેત્વા પરેસં ધઞ્ઞં કોટ્ટેન્તિ, ઉદુક્ખલકમ્મં કરોન્તિ. અઞ્ઞમ્પિ એદિસં નિહીનકમ્મં કત્વા પુત્તદારં પોસેન્તા યથારહં ધનમ્પિ સંહરન્તિ. તં પન નેસં કમ્મં નિહીનં ગમ્મં પોથુજ્જનિકં દુક્ખં અનત્થસઞ્હિતઞ્ચ. તસ્મા એદિસં સંકિલેસિકપપઞ્ચં વજ્જેત્વા કરોથ બુદ્ધસાસનં સિક્ખત્તયસઙ્ખાતં સમ્માસમ્બુદ્ધસાસનં કરોથ સમ્પાદેથ અત્તનો સન્તાને નિબ્બત્તેથ. તત્થ કારણમાહ – ‘‘યં કત્વા નાનુતપ્પતી’’તિ, યસ્સ કરણહેતુ એતરહિ આયતિઞ્ચ અનુતાપં નાપજ્જતિ. ઇદાનિ તસ્સ કરણે પુબ્બકિચ્ચં અનુયોગવિધિઞ્ચ દસ્સેતું, ‘‘ખિપ્પં પાદાનિ ધોવિત્વા’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ યસ્મા અધોવિતપાદસ્સ અવિક્ખાલિતમુખસ્સ ચ નિસજ્જસુખં ઉતુસપ્પાયલાભો ચ ન હોતિ, પાદે પન ધોવિત્વા મુખઞ્ચ વિક્ખાલેત્વા એકમન્તે નિસિન્નસ્સ તદુભયં લભતિ, તસ્મા ખિપ્પં ઇમં યથાલદ્ધં ખણં અવિરાધેન્તિયો પાદાનિ અત્તનો પાદે ધોવિત્વા એકમન્તે વિવિત્તે ઓકાસે નિસીદથ નિસજ્જથ. અટ્ઠતિંસાય આરમ્મણેસુ યત્થ કત્થચિ ચિત્તરુચિકે આરમ્મણે અત્તનો ચિત્તં ઉપનિબન્ધિત્વા ચેતોસમથમનુયુત્તા સમાહિતેન ચિત્તેન ચતુસચ્ચકમ્મટ્ઠાનભાવનાવસેન બુદ્ધસ્સ ભગવતો સાસનં ઓવાદં અનુસિટ્ઠિં કરોથ સમ્પાદેથાતિ.

અથ તા ભિક્ખુનિયો તસ્સા થેરિયા ઓવાદે ઠત્વા વિપસ્સનં પટ્ઠપેત્વા ભાવનાય કમ્મં કરોન્તિયો ઞાણસ્સ પરિપાકં ગતત્તા હેતુસમ્પન્નતાય ચ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પત્વા અત્તનો પટિપત્તિં પચ્ચવેક્ખિત્વા ઓવાદગાથાહિ સદ્ધિં –

૧૧૯. ‘‘તસ્સા તા વચનં સુત્વા, પટાચારાય સાસનં;

પાદે પક્ખાલયિત્વાન, એકમન્તં ઉપાવિસું;

ચેતોસમથમનુયુત્તા, અકંસુ બુદ્ધસાસનં.

૧૨૦. ‘‘રત્તિયા પુરિમે યામે, પુબ્બજાતિમનુસ્સરું;

રત્તિયા મજ્ઝિમે યામે, દિબ્બચક્ખું વિસોધયું;

રત્તિયા પચ્છિમે યામે, તમોખન્ધં પદાલયું.

૧૨૧. ‘‘ઉટ્ઠાય પાદે વન્દિંસુ, કતા તે અનુસાસની;

ઇન્દંવ દેવા તિદસા, સઙ્ગામે અપરાજિતં;

પુરક્ખત્વા વિહસ્સામ, તેવિજ્જામ્હ અનાસવા’’તિ. –

ઇમા ગાથા અભાસિંસુ.

તત્થ તસ્સા તા વચનં સુત્વા, પટાચારાય સાસનન્તિ તસ્સા પટાચારાય થેરિયા કિલેસપટિસત્તુસાસનટ્ઠેન સાસનભૂતં ઓવાદવચનં, તા તિંસમત્તા ભિક્ખુનિયો સુત્વા પટિસ્સુત્વા સિરસા સમ્પટિચ્છિત્વા.

ઉટ્ઠાય પાદે વન્દિંસુ, કતા તે અનુસાસનીતિ યથાસમ્પટિચ્છિતં તસ્સા સાસનં અટ્ઠિં કત્વા મનસિ કત્વા યથાફાસુકટ્ઠાને નિસીદિત્વા ભાવેન્તિયો ભાવનં મત્થકં પાપેત્વા અત્તના અધિગતવિસેસં આરોચેતું નિસિન્નાસનતો ઉટ્ઠાય તસ્સા સન્તિકં ગન્ત્વા ‘‘મહાથેરિ તવાનુસાસની યથાનુસિટ્ઠં અમ્હેહિ કતા’’તિ વત્વા તસ્સા પાદે પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન વન્દિંસુ. ઇન્દંવ દેવા તિદસા, સઙ્ગામે અપરાજિતન્તિ દેવાસુરસઙ્ગામે અપરાજિતં વિજિતાવિં ઇન્દં તાવતિંસા દેવા વિય મહાથેરિ, મયં તં પુરક્ખત્વા વિહરિસ્સામ અઞ્ઞસ્સ કત્તબ્બસ્સ અભાવતો. તસ્મા ‘‘તેવિજ્જામ્હ અનાસવા’’તિ અત્તનો કતઞ્ઞુભાવં પવેદેન્તી ઇદમેવ તાસં અઞ્ઞાબ્યાકરણં અહોસિ. યં પનેત્થ અત્થતો અવિભત્તં, તં હેટ્ઠા વુત્તનયમેવ.

તિંસમત્તાથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.