૫. ચિત્તાથેરીગાથાવણ્ણના

કિઞ્ચાપિ ખોમ્હિ કિસિકાતિઆદિકા ચિત્તાય થેરિયા ગાથા. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારા તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયં કુસલં ઉપચિનન્તી ઇતો ચતુન્નવુતિકપ્પે ચન્દભાગાય નદિયા તીરે કિન્નરયોનિયં નિબ્બત્તિ. સા એકદિવસં એકં પચ્ચેકબુદ્ધં રુક્ખમૂલે નિસિન્નં દિસ્વા પસન્નમાનસા નળપુપ્ફેહિ પૂજં કત્વા વન્દિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ. સા તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તી ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહે ગહપતિમહાસાલકુલે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્વા સત્થુ રાજગહપ્પવેસને પટિલદ્ધસદ્ધા પચ્છા મહાપજાપતિગોતમિયા સન્તિકે પબ્બજિત્વા મહલ્લિકાકાલે ગિજ્ઝકૂટપબ્બતં અભિરુહિત્વા સમણધમ્મં કરોન્તી વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં અપદાને –

‘‘ચન્દભાગાનદીતીરે, અહોસિં કિન્નરી તદા;

અદ્દસં વિરજં બુદ્ધં, સયમ્ભું અપરાજિતં.

‘‘પસન્નચિત્તા સુમના, વેદજાતા કતઞ્જલી;

નળમાલં ગહેત્વાન, સયમ્ભું અભિપૂજયિં.

‘‘તેન કમ્મેન સુકતેન, ચેતનાપણિધીહિ ચ;

જહિત્વા કિન્નરીદેહં, અગચ્છિં તિદસં ગતિં.

‘‘છત્તિંસદેવરાજૂનં, મહેસિત્તમકારયિં;

દસન્નં ચક્કવત્તીનં, મહેસિત્તમકારયિં;

સંવેજેત્વાન મે ચિત્તં, પબ્બજિં અનગારિયં.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં, ભવા સબ્બે સમૂહતા;

સબ્બાસવપરિક્ખીણા, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

‘‘ચતુન્નવુતિતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિપૂજયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, પુપ્ફપૂજાયિદં ફલં.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

સા પન અરહત્તં પત્વા અત્તનો પટિપત્તિં પચ્ચવેક્ખિત્વા –

૨૭. ‘‘કિઞ્ચાપિ ખોમ્હિ કિસિકા, ગિલાના બાળ્હદુબ્બલા;

દણ્ડમોલુબ્ભ ગચ્છામિ, પબ્બતં અભિરૂહિય.

૨૮. ‘‘સઙ્ઘાટિં નિક્ખિપિત્વાન, પત્તકઞ્ચ નિકુજ્જિય;

સેલે ખમ્ભેસિમત્તાનં, તમોખન્ધં પદાલિયા’’તિ. –

ઇમા દ્વે ગાથા અભાસિ.

તત્થ કિઞ્ચાપિ ખોમ્હિ કિસિકાતિ યદિપિ અહં જરાજિણ્ણા અપ્પમંસલોહિતભાવેન કિસસરીરા અમ્હિ. ગિલાના બાળ્હદુબ્બલાતિ ધાત્વાદિવિકારેન ગિલાના, તેનેવ ગેલઞ્ઞેન અતિવિય દુબ્બલા. દણ્ડમોલુબ્ભ ગચ્છામીતિ યત્થ કત્થચિ ગચ્છન્તી કત્તરયટ્ઠિં આલમ્બિત્વાવ ગચ્છામિ. પબ્બતં અભિરૂહિયાતિ એવં ભૂતાપિ વિવેકકામતાય ગિજ્ઝકૂટપબ્બતં અભિરુહિત્વા.

સઙ્ઘાટિં નિક્ખિપિત્વાનાતિ સન્તરુત્તરા એવ હુત્વા યથાસંહતં અંસે ઠપિતં સઙ્ઘાટિં હત્થપાસે ઠપેત્વા. પત્તકઞ્ચ નિકુજ્જિયાતિ મય્હં વલઞ્જનમત્તિકાપત્તં અધોમુખં કત્વા એકમન્તે ઠપેત્વા. સેલે ખમ્ભેસિમત્તાનં, તમોખન્ધં પદાલિયાતિ પબ્બતે નિસિન્ના ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના અપદાલિતપુબ્બં મોહક્ખન્ધં પદાલેત્વા, તેનેવ ચ મોહક્ખન્ધપદાલનેન અત્તાનં અત્તભાવં ખમ્ભેસિં, મમ સન્તાનં આયતિં અનુપ્પત્તિધમ્મતાપાદનેન વિક્ખમ્ભેસિન્તિ અત્થો.

ચિત્તાથેરીગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.