૮. સુરાધત્થેરગાથાવણ્ણના

ખીણા હિ મય્હં જાતીતિઆદિકા આયસ્મતો સુરાધત્થેરસ્સ ગાથા. કા ઉપ્પત્તિ? અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો સિખિસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્તો એકદિવસં સત્થારં દિસ્વા પસન્નમાનસો માતુલુઙ્ગફલં અદાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવલોકે નિબ્બત્તિત્વા અપરાપરં પુઞ્ઞાનિ કત્વા સુગતીસુયેવ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે અનન્તરં વુત્તસ્સ રાધત્થેરસ્સ કનિટ્ઠો હુત્વા નિબ્બત્તિ, સુરાધોતિસ્સ નામં અહોસિ. સો જેટ્ઠભાતરિ રાધે પબ્બજિતે સયમ્પિ પબ્બજિત્વા વિપસ્સનાય કમ્મં કરોન્તો નચિરસ્સેવ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેર ૨.૫૧.૬૮-૭૨) –

‘‘કણિકારંવ જલિતં, પુણ્ણમાયેવ ચન્દિમં;

જલન્તં દીપરુક્ખંવ, અદ્દસં લોકનાયકં.

‘‘માતુલુઙ્ગફલં ગય્હ, અદાસિં સત્થુનો અહં;

દક્ખિણેય્યસ્સ વીરસ્સ, પસન્નો સેહિ પાણિભિ.

‘‘એકતિંસે ઇતો કપ્પે, યં ફલં અદદિં તદા;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, ફલદાનસ્સિદં ફલં.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

અરહત્તં પન પત્વા સાસનસ્સ નિય્યાનિકભાવદસ્સનત્થં અઞ્ઞં બ્યાકરોન્તો ‘‘ખીણા હી મય્હ’’ન્તિઆદિના ગાથાદ્વયમાહ.

૧૩૫-૬. તત્થ ખીણાતિ ખયં પરિયોસાનં ગતા. જાતીતિ ભવો ભવનિબ્બત્તિ વા. વુસિતં જિનસાસનન્તિ જિનસ્સ સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ સાસનં મગ્ગબ્રહ્મચરિયં વુટ્ઠં પરિવુટ્ઠં. પહીનો જાલસઙ્ખાતોતિ સત્તસન્તાનસ્સ ઓત્થરણતો નિસ્સરિતું અપ્પદાનતો ચ ‘‘જાલસઙ્ખાતો’’તિ ચ લદ્ધનામા દિટ્ઠિ અવિજ્જા ચ પહીના મગ્ગેન સમુચ્છિન્ના. ભવનેત્તિ સમૂહતાતિ કામભવાદિકસ્સ ભવસ્સ નયનતો પવત્તનતો ભવનેત્તિસઞ્ઞિતા તણ્હા સમુગ્ઘાટિતા. યસ્સત્થાય પબ્બજિતોતિ યસ્સ અત્થાય યદત્થં અહં અગારસ્મા ગેહતો અનગારિયં પબ્બજ્જં પબ્બજિતો ઉપગતો. સો સબ્બેસં ઓરમ્ભાગિયુદ્ધમ્ભાગિયપ્પભેદાનં સંયોજનાનં બન્ધનાનં ખયભૂતો અત્થો નિબ્બાનસઙ્ખાતો પરમત્થો અરહત્તસઙ્ખાતો સદત્થો ચ મયા અનુપ્પત્તો અધિગતોતિ અત્થો.

સુરાધત્થેરગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.