૯. કૂટવિનિચ્છયિકપેતવત્થુવણ્ણના

માલી કિરિટી કાયૂરીતિ ઇદં સત્થરિ વેળુવને વિહરન્તે કૂટવિનિચ્છયિકપેતં આરબ્ભ વુત્તં. તદા બિમ્બિસારો રાજા માસસ્સ છસુ દિવસેસુ ઉપોસથં ઉપવસતિ, તં અનુવત્તન્તા બહૂ મનુસ્સા ઉપોસથં ઉપવસન્તિ. રાજા અત્તનો સન્તિકં આગતાગતે મનુસ્સે પુચ્છતિ – ‘‘કિં તુમ્હેહિ ઉપોસથો ઉપવુત્થો, ઉદાહુ ન ઉપવુત્થો’’તિ? તત્રેકો અધિકરણે નિયુત્તકપુરિસો પિસુણવાચો નેકતિકો લઞ્જગાહકો ‘‘ન ઉપવુત્થોમ્હી’’તિ વત્તું અસહન્તો ‘‘ઉપવુત્થોમ્હિ, દેવા’’તિ આહ. અથ નં રાજસમીપતો નિક્ખન્તં સહાયો આહ – ‘‘કિં, સમ્મ, અજ્જ તયા ઉપવુત્થો’’તિ? ‘‘ભયેનાહં, સમ્મ, રઞ્ઞો સમ્મુખા એવં અવોચં, નાહં ઉપોસથિકો’’તિ.

અથ નં સહાયો આહ – ‘‘યદિ એવં ઉપડ્ઢુપોસથોપિ તાવ તે અજ્જ હોતુ, ઉપોસથઙ્ગાનિ સમાદિયાહી’’તિ. સો તસ્સ વચનં ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છિત્વા ગેહં ગન્ત્વા અભુત્વાવ મુખં વિક્ખાલેત્વા ઉપોસથં અધિટ્ઠાય રત્તિયં વાસૂપગતો રિત્તાસયસમ્ભૂતેન બલવવાતહેતુકેન સૂલેન ઉપચ્છિન્નાયુસઙ્ખારો ચુતિઅનન્તરં પબ્બતકુચ્છિયં વેમાનિકપેતો હુત્વા નિબ્બત્તિ. સો હિ એકરત્તિં ઉપોસથરક્ખણમત્તેન વિમાનં પટિલભિ દસકઞ્ઞાસહસ્સપરિવારં મહતિઞ્ચ દિબ્બસમ્પત્તિં. કૂટવિનિચ્છયિકતાય પન પેસુણિકતાય ચ અત્તનો પિટ્ઠિમંસાનિ સયમેવ ઓક્કન્તિત્વા ખાદતિ. તં આયસ્મા નારદો ગિજ્જકૂટતો ઓતરન્તો દિસ્વા –

૪૯૯. ‘‘માલી કિરિટી કાયૂરી, ગત્તા તે ચન્દનુસ્સદા;

પસન્નમુખવણ્ણોસિ, સૂરિયવણ્ણોવ સોભસિ.

૫૦૦. ‘‘અમાનુસા પારિસજ્જા, યે તેમે પરિચારકા;

દસ કઞ્ઞાસહસ્સાનિ, યા તેમા પરિચારિકા;

તા કમ્બુકાયૂરધરા, કઞ્ચનાવેળભૂસિતા.

૫૦૧. ‘‘મહાનુભાવોસિ તુવં, લોમહંસનરૂપવા;

પિટ્ઠિમંસાનિ અત્તનો, સામં ઉક્કચ્ચ ખાદસિ.

૫૦૨. ‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

કિસ્સકમ્મવિપાકેન, પિટ્ઠિમંસાનિ અત્તનો;

સામં ઉક્કચ્ચ ખાદસીતિ.

૫૦૩. ‘‘અત્તનોહં અનત્થાય, જીવલોકે અચારિસં;

પેસુઞ્ઞમુસાવાદેન, નિકતિવઞ્ચનાય ચ.

૫૦૪. ‘‘તત્થાહં પરિસં ગન્ત્વા, સચ્ચકાલે ઉપટ્ઠિતે;

અત્થં ધમ્મં નિરાકત્વા, અધમ્મમનુવત્તિસં.

૫૦૫. ‘‘એવં સો ખાદતત્તાનં, યો હોતિ પિટ્ઠિમંસિકો;

યથાહં અજ્જ ખાદામિ, પિટ્ઠિમંસાનિ અત્તનો.

૫૦૬. ‘‘તયિદં તયા નારદ સામં દિટ્ઠં, અનુકમ્પકા યે કુસલા વદેય્યું;

મા પેસુણં મા ચ મુસા અભાણિ, મા ખોસિ પિટ્ઠિમંસિકો તુવ’’ન્તિ. –

થેરો ચતૂહિ ગાથાહિ પુચ્છિ, સોપિ તસ્સ ચતૂહિ ગાથાહિ એતમત્થં વિસ્સજ્જેસિ.

૪૯૯. તત્થ માલીતિ માલધારી, દિબ્બપુપ્ફેહિ પટિમણ્ડિતોતિ અધિપ્પાયો. કિરિટીતિ વેઠિતસીસો. કાયૂરીતિ કેયૂરવા, બાહાલઙ્કારપટિમણ્ડિતોતિ અત્થો. ગત્તાતિ સરીરાવયવા. ચન્દનુસ્સદાતિ ચન્દનસારાનુલિત્તા. સૂરિયવણ્ણોવ સોભસીતિ બાલસૂરિયસદિસવણ્ણો એવ હુત્વા વિરોચસિ. ‘‘અરણવણ્ણી પભાસસી’’તિપિ પાળિ, અરણન્તિ અરણિયેહિ દેવેહિ સદિસવણ્ણો અરિયાવકાસોતિ અત્થો.

૫૦૦. પારિસજ્જાતિ પરિસપરિયાપન્ના, ઉપટ્ઠાકાતિ અત્થો. તુવન્તિ ત્વં. લોમહંસનરૂપવાતિ પસ્સન્તાનં લોમહંસજનનરૂપયુત્તો. મહાનુભાવતાસમઙ્ગિતાય હેતં વુત્તં. ઉક્કચ્ચાતિ ઉક્કન્તિત્વા, છિન્દિત્વાતિ અત્થો.

૫૦૩. અચારિસન્તિ અચરિં પટિપજ્જિં. પેસુઞ્ઞમુસાવાદેનાતિ પેસુઞ્ઞેન ચેવ મુસાવાદેન ચ. નિકતિવઞ્ચનાય ચાતિ નિકતિયા વઞ્ચનાય ચ પતિરૂપદસ્સનેન પરેસં વિકારેન વઞ્ચનાય ચ.

૫૦૪. સચ્ચકાલેતિ સચ્ચં વત્તું યુત્તકાલે. અત્થન્તિ દિટ્ઠધમ્મિકાદિભેદં હિતં. ધમ્મન્તિ કારણં ઞાયં. નિરાકત્વાતિ છડ્ડેત્વા પહાય. સોતિ યો પેસુઞ્ઞાદિં આચરતિ, સો સત્તો. સેસં સબ્બં હેટ્ઠા વુત્તનયમેવ.

કૂટવિનિચ્છયિકપેતવત્થુવણ્ણના નિટ્ઠિતા.