૫૧. સોતધાતુવિસુદ્ધિઞાણનિદ્દેસવણ્ણના

૧૦૩. સોતધાતુવિસુદ્ધિઞાણનિદ્દેસે દૂરેપિ સદ્દાનન્તિઆદિ દિબ્બસોતં ઉપ્પાદેતુકામસ્સ આદિકમ્મિકસ્સ ભિક્ખુનો ઉપાયસન્દસ્સનત્થં વુત્તં. તત્થ દૂરેપિ સદ્દાનં સદ્દનિમિત્તન્તિ દૂરે સદ્દાનં અન્તરે સદ્દં. સદ્દોયેવ હિ નિમિત્તકરણવસેન સદ્દનિમિત્તં. ‘‘દૂરે’’તિ વુત્તેપિ પકતિસોતસ્સ આપાથટ્ઠાનેયેવ. ઓળારિકાનન્તિ થૂલાનં. સુખુમાનન્તિ અણૂનં. સણ્હસણ્હાનન્તિ સણ્હતોપિ સણ્હાનં, અતિસણ્હાનન્તિ અત્થો. એતેન પરમસુખુમા સદ્દા વુત્તા હોન્તિ. ઇમં ઞાણં ઉપ્પાદેતુકામેન આદિકમ્મિકેન ઝાયિના અભિઞ્ઞાપાદકજ્ઝાનં સમાપજ્જિત્વા વુટ્ઠાય પરિકમ્મસમાધિચિત્તેન પઠમતરં પકતિસોતપથે દૂરે ઓળારિકો અરઞ્ઞે સીહાદીનં સદ્દો આવજ્જિતબ્બો. વિહારે ઘણ્ડિસદ્દો ભેરિસદ્દો સઙ્ખસદ્દો સામણેરદહરભિક્ખૂનં સબ્બથામેન સજ્ઝાયન્તાનં સજ્ઝાયનસદ્દો પકતિકથં કથેન્તાનં ‘‘કિં, ભન્તે, કિં, આવુસો’’તિઆદિસદ્દો સકુણસદ્દો વાતસદ્દો પદસદ્દો પક્કુથિતઉદકસ્સ ચિચ્ચિટાયનસદ્દો આતપે સુસ્સમાનતાલપણ્ણસદ્દો કુન્થકિપિલ્લિકાદિસદ્દોતિ એવં સબ્બોળારિકતો પભુતિ યથાક્કમેન સુખુમસુખુમસદ્દા આવજ્જિતબ્બા.

એવં કરોન્તેન ચ પુરત્થિમાદીસુ દસસુ દિસાસુ કમેન એકેકિસ્સા દિસાય સદ્દનિમિત્તં વુત્તનયેન મનસિ કાતબ્બં. મનસિ કરોન્તેન ચ યે સદ્દા પકતિસોતસ્સ સુય્યન્તિ, તેસુ પકતિસોતમોધાય મનોદ્વારિકેન ચિત્તેન મનસિ કાતબ્બં. તસ્સ તે સદ્દા પકતિચિત્તસ્સાપિ પાકટા હોન્તિ, પરિકમ્મસમાધિચિત્તસ્સ પન અતિવિય પાકટા હોન્તિ. તસ્સેવં સદ્દનિમિત્તં મનસિકરોતો ઇદાનિ દિબ્બસોતધાતુ ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ તેસુ સદ્દેસુ અઞ્ઞતરં આરમ્મણં કત્વા મનોદ્વારાવજ્જનં ઉપ્પજ્જતિ, તસ્મિં નિરુદ્ધે ચત્તારિ પઞ્ચ વા જવનાનિ જવન્તિ. યેસં પુરિમાનિ તીણિ ચત્તારિ વા પરિકમ્મોપચારાનુલોમગોત્રભુનામકાનિ કામાવચરાનિ, ચતુત્થં પઞ્ચમં વા અપ્પનાચિત્તં રૂપાવચરચતુત્થજ્ઝાનિકં. તત્થ યં તેન અપ્પનાચિત્તેન સદ્ધિં ઉપ્પન્નં ઞાણં, અયં દિબ્બસોતધાતુ. તં થામગતં કરોન્તેન ‘‘એત્થન્તરે સદ્દં સુણામી’’તિ એકઙ્ગુલમત્તં પરિચ્છિન્દિત્વા વડ્ઢેતબ્બં, તતો દ્વઙ્ગુલચતુરઙ્ગુલઅટ્ઠઙ્ગુલવિદત્થિરતનઅન્તોગબ્ભપમુખ- પાસાદપરિવેણસઙ્ઘારામગોચરગામજનપદાદિવસેન યાવ ચક્કવાળં, તતો વા ભિય્યોપિ પરિચ્છિન્દિત્વા પરિચ્છિન્દિત્વા વડ્ઢેતબ્બં. એવં અધિગતાભિઞ્ઞો એસ પાદકજ્ઝાનારમ્મણેન ફુટ્ઠોકાસબ્ભન્તરગતે સદ્દે પુન પાદકજ્ઝાનં અસમાપજ્જિત્વાપિ અભિઞ્ઞાઞાણેન સુણાતિયેવ. એવં સુણન્તો ચ સચેપિ યાવબ્રહ્મલોકા સઙ્ખભેરિપણવાદિસદ્દેહિ એકકોલાહલં હોતિ, પાટિયેક્કં વવત્થાપેતુકામતાય સતિ ‘‘અયં સઙ્ખસદ્દો, અયં ભેરિસદ્દો’’તિ વવત્થાપેતું સક્કોતિયેવ. અભિઞ્ઞાઞાણેન સુતે સાત્થકે સદ્દે પચ્છા કામાવચરચિત્તેન અત્થં જાનાતિ. દિબ્બસોતં પકતિસોતવતોયેવ ઉપ્પજ્જતિ, નો બધિરસ્સ. પચ્છા પકતિસોતે વિનટ્ઠેપિ દિબ્બસોતં ન વિનસ્સતીતિ વદન્તિ.

સો દિબ્બાય સોતધાતુયાતિ એત્થ દિબ્બસદિસત્તા દિબ્બા. દેવાનઞ્હિ સુચરિતકમ્માભિનિબ્બત્તા પિત્તસેમ્હરુધિરાદીહિ અપલિબુદ્ધા ઉપક્કિલેસવિમુત્તતાય દૂરેપિ આરમ્મણસમ્પટિચ્છનસમત્થા દિબ્બા પસાદસોતધાતુ હોતિ. અયઞ્ચાપિ ઇમસ્સ ભિક્ખુનો વીરિયભાવનાબલનિબ્બત્તા ઞાણસોતધાતુ તાદિસાયેવાતિ દિબ્બસદિસત્તા દિબ્બા. અપિચ દિબ્બવિહારવસેન પટિલદ્ધત્તા, અત્તના ચ દિબ્બવિહારસન્નિસ્સિતત્તાપિ દિબ્બા, સવનટ્ઠેન નિજ્જીવટ્ઠેન ચ સોતધાતુ, સોતધાતુકિચ્ચકરણેન ચ સોતધાતુ વિયાતિપિ સોતધાતુ. તાય દિબ્બાય સોતધાતુયા. વિસુદ્ધાયાતિ પરિસુદ્ધાય નિરુપક્કિલેસાય. અતિક્કન્તમાનુસિકાયાતિ મનુસ્સૂપચારં અતિક્કમિત્વા સદ્દસવનેન માનુસિકં મંસસોતધાતું અતિક્કન્તાય વીતિવત્તિત્વા ઠિતાય. ઉભો સદ્દે સુણાતીતિ દ્વે સદ્દે સુણાતિ. કતમે દ્વે? દિબ્બે ચ માનુસે ચ, દેવાનઞ્ચ મનુસ્સાનઞ્ચ સદ્દેતિ વુત્તં હોતિ. એતેન પદેસપરિયાદાનં વેદિતબ્બં. યે દૂરે સન્તિકે ચાતિ યે સદ્દા દૂરે પરચક્કવાળેપિ, યે ચ સન્તિકે અન્તમસો સદેહસન્નિસ્સિતપાણકસદ્દાપિ, તે સુણાતીતિ વુત્તં હોતિ. એતેન નિપ્પદેસપરિયાદાનં વેદિતબ્બન્તિ.

સોતધાતુવિસુદ્ધિઞાણનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.