૩૩. અરણવિહારઞાણનિદ્દેસવણ્ણના

૮૨. અરણવિહારઞાણનિદ્દેસે અનિચ્ચાનુપસ્સનાદયો વુત્તત્થા. સુઞ્ઞતો વિહારોતિ અનત્તાનુપસ્સનાય વુટ્ઠિતસ્સ સુઞ્ઞતાકારેનેવ પવત્તા અરહત્તફલસમાપત્તિ. અનિમિત્તો વિહારોતિ અનિચ્ચાનુપસ્સનાય વુટ્ઠિતસ્સ અનિમિત્તાકારેન પવત્તા અરહત્તફલસમાપત્તિ. અપ્પણિહિતો વિહારોતિ દુક્ખાનુપસ્સનાય વુટ્ઠિતસ્સ અપ્પણિહિતાકારેન પવત્તા અરહત્તફલસમાપત્તિ. સુઞ્ઞતે અધિમુત્તતાતિ સુઞ્ઞતે ફલસમાપત્તિયા પુબ્બભાગપઞ્ઞાવસેન અધિમુત્તતા. સેસદ્વયેપિ એસેવ નયો. પઠમં ઝાનન્તિઆદીહિ અરહત્તફલસમાપત્તિં સમાપજ્જિતુકામસ્સ વિપસ્સનાય આરમ્મણભૂતા ઝાનસમાપત્તિયો વુત્તા. અરહતોયેવ હિ વિપસ્સનાફલસમાપત્તિપણીતાધિમુત્તિઝાનસમાપત્તિયો સબ્બકિલેસાનં પહીનત્તા ‘‘અરણવિહારો’’તિ વત્તું અરહન્તિ.

પઠમેન ઝાનેન નીવરણે હરતીતિ અરણવિહારોતિ પઠમજ્ઝાનસમઙ્ગી પઠમેન ઝાનેન નીવરણે હરતીતિ તં પઠમં ઝાનં અરણવિહારોતિ અત્થો. સેસેસુપિ એસેવ નયો. અરહતો નીવરણાભાવેપિ નીવરણવિપક્ખત્તા પઠમસ્સ ઝાનસ્સ નીવરણે હરતીતિ વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. વિપસ્સનાફલસમાપત્તિપણીતાધિમુત્તિવસેન તિધા અરણવિહારઞાણં ઉદ્દિસિત્વા કસ્મા ઝાનસમાપત્તિયોવ અરણવિહારોતિ નિદ્દિટ્ઠાતિ ચે? ઉદ્દેસવસેનેવ તાસં તિસ્સન્નં અરણવિહારતાય સિદ્ધત્તા. ફલસમાપત્તિવિપસ્સનાય પન ભૂમિભૂતાનં ઝાનસમાપત્તીનં અરણવિહારતા અવુત્તે ન સિજ્ઝતિ, તસ્મા અસિદ્ધમેવ સાધેતું ‘‘પઠમં ઝાનં અરણવિહારો’’તિઆદિ વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. તાસઞ્હિ અરણવિહારતા ઉદ્દેસવસેન અસિદ્ધાપિ નિદ્દેસે વુત્તત્તા સિદ્ધાતિ. તેસં વા યોજિતનયેનેવ ‘‘અનિચ્ચાનુપસ્સના નિચ્ચસઞ્ઞં હરતીતિ અરણવિહારો, દુક્ખાનુપસ્સના સુખસઞ્ઞં હરતીતિ અરણવિહારો, અનત્તાનુપસ્સના અત્તસઞ્ઞં હરતીતિ અરણવિહારો, સુઞ્ઞતો વિહારો અસુઞ્ઞતં હરતીતિ અરણવિહારો, અનિમિત્તો વિહારો નિમિત્તં હરતીતિ અરણવિહારો, અપ્પણિહિતો વિહારો પણિધિં હરતીતિ અરણવિહારો, સુઞ્ઞતાધિમુત્તતા અસુઞ્ઞતાધિમુત્તિં હરતીતિ અરણવિહારો, અનિમિત્તાધિમુત્તતા નિમિત્તાધિમુત્તિં હરતીતિ અરણવિહારો, અપ્પણિહિતાધિમુત્તતા પણિહિતાધિમુત્તિં હરતીતિ અરણવિહારો’’તિ યોજેત્વા ગહેતબ્બં.

અરણવિહારઞાણનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.