૧. વિતક્કસુત્તવણ્ણના

૮૦. ચતુત્થવગ્ગસ્સ પઠમે અકુસલવિતક્કાતિ અકોસલ્લસમ્ભૂતા વિતક્કા, મિચ્છાવિતક્કાતિ અત્થો. અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તોતિ એત્થ અનવઞ્ઞત્તીતિ અનવઞ્ઞા પરેહિ અત્તનો અહીળિતતા અપરિભૂતતા, ‘‘અહો વત મં પરે ન અવજાનેય્યુ’’ન્તિ એવં પવત્તો ઇચ્છાચારો, તાય અનવઞ્ઞત્તિયા પટિસંયુત્તો સંસટ્ઠો, તં વા આરબ્ભ પવત્તો અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તો વિતક્કો. તસ્મા ‘‘કથં નુ ખો મં પરે ગહટ્ઠા ચેવ પબ્બજિતા ચ ન ઓરકતો દહેય્યુ’’ન્તિ સમ્ભાવનકમ્યતાય ઇચ્છાચારે, ઠત્વા પવત્તિતવિતક્કસ્સેતં અધિવચનં. લાભસક્કારસિલોકપટિસંયુત્તોતિ ચીવરાદિલાભેન ચેવ સક્કારેન ચ કિત્તિસદ્દેન ચ આરમ્મણકરણવસેન પટિસંયુત્તો. પરાનુદ્દયતાપટિસંયુત્તોતિ પરેસુ અનુદ્દયતાપતિરૂપકેન ગેહસિતપેમેન પટિસંયુત્તો. યં સન્ધાય વુત્તં –

‘‘સંસટ્ઠો વિહરતિ રાજૂહિ રાજમહામત્તેહિ બ્રાહ્મણેહિ ગહપતિકેહિ તિત્થિયેહિ તિત્થિયસાવકેહિ સહનન્દી સહસોકી, સુખિતેસુ સુખિતો, દુક્ખિતેસુ દુક્ખિતો, ઉપ્પન્નેસુ કિચ્ચકરણીયેસુ અત્તનાવ યોગં આપજ્જતી’’તિ (સં. નિ. ૩.૩; ૪.૨૪૧; વિભ. ૮૮૮).

ગાથાસુ અનવઞ્ઞત્તિયા પટિસંયુત્તો પુગ્ગલો અનવઞ્ઞત્તિસંયુત્તો. લાભસક્કારે ગારવો એતસ્સ, ન ધમ્મેતિ લાભસક્કારગારવો. સુખદુક્ખેસુ અમા સહ ભવાતિ અમચ્ચા, સહાયસદિસા ઉપટ્ઠાકા. તેહિ ગેહસિતપેમવસેન સહ નન્દનસીલો સહનન્દી અમચ્ચેહિ, ઇમિના પરાનુદ્દયતાપટિસંયુત્તં વિતક્કં દસ્સેતિ. આરા સંયોજનક્ખયાતિ ઇમેહિ તીહિ વિતક્કેહિ અભિભૂતો પુગ્ગલો સંયોજનક્ખયતો અરહત્તતો દૂરે, તસ્સ તં દુલ્લભન્તિ અત્થો.

પુત્તપસુન્તિ પુત્તે ચ પસવો ચ. પુત્તસદ્દેન ચેત્થ દારાદયો; પસુસદ્દેન અસ્સમહિંસખેત્તવત્થાદયો ચ સઙ્ગહિતા. વિવાહેતિ વિવાહકારાપને. ઇમિના આવાહોપિ સઙ્ગહિતો. સંહરાનીતિ પરિગ્ગહાનિ, પરિક્ખારસઙ્ગહાનીતિ અત્થો. ‘‘સન્થવાની’’તિ ચ પઠન્તિ, મિત્તસન્થવાનીતિ અત્થો. સબ્બત્થ હિત્વાતિ સમ્બન્ધો. ભબ્બો સો તાદિસો ભિક્ખૂતિ સો યથાવુત્તં સબ્બં પપઞ્ચં પરિચ્ચજિત્વા યથા સત્થારા વુત્તાય સમ્માપટિપત્તિયા, તથા પસ્સિતબ્બતો તાદિસો સંસારે ભયં ઇક્ખતીતિ ભિક્ખુ ઉત્તમં સમ્બોધિં અરહત્તં પત્તું અરહતિ.

પઠમસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.