૬. દાનસુત્તવણ્ણના

૨૬. છટ્ઠે એવઞ્ચેતિ એત્થ એવન્તિ ઉપમાકારે નિપાતો, ચેતિ પરિકપ્પને. સત્તાતિ રૂપાદીસુ સત્તા વિસત્તા. જાનેય્યુન્તિ બુજ્ઝેય્યું. દાનસંવિભાગસ્સાતિ યાય હિ ચેતનાય અન્નાદિદેય્યધમ્મં સંહરિત્વા અનુકમ્પાપૂજાસુ અઞ્ઞતરવસેન પરેસં દીયતિ, તં દાનં. યાય પન અત્તના પરિભુઞ્જિતબ્બભાવેન ગહિતવત્થુસ્સ એકદેસો સંવિભજિત્વા દીયતિ, અયં સંવિભાગો. વિપાકન્તિ ફલં. યથાહં જાનામીતિ યથા અહં જાનામિ. ઇદં વુત્તં હોતિ – તિરચ્છાનગતસ્સપિ દાનં દત્વા અત્તભાવસતે પવત્તસુખવિપચ્ચનવસેન સતગુણા દક્ખિણા હોતીતિ એવમાદિના, ભિક્ખવે, યેન પકારેન અહં દાનસ્સ સંવિભાગસ્સ ચ વિપાકં કમ્મવિપાકં ઞાણબલેન પચ્ચક્ખતો જાનામિ, એવં ઇમે સત્તા યદિ જાનેય્યુન્તિ. ન અદત્વા ભુઞ્જેય્યુન્તિ યં ભુઞ્જિતબ્બયુત્તકં અત્તનો અત્થિ, તતો પરેસં ન અદત્વા મચ્છરિયચિત્તેન ચ તણ્હાલોભવસેન ચ ભુઞ્જેય્યું, દત્વાવ ભુઞ્જેય્યું. ન ચ નેસં મચ્છેરમલં ચિત્તં પરિયાદાય તિટ્ઠેય્યાતિ અત્તનો સમ્પત્તીનં પરેહિ સાધારણભાવાસહનલક્ખણં ચિત્તસ્સ પભસ્સરભાવદૂસકાનં ઉપક્કિલેસભૂતાનં કણ્હધમ્માનં અઞ્ઞતરં મચ્છેરમલં. અથ વા યથાવુત્તમચ્છેરઞ્ચેવ અઞ્ઞમ્પિ દાનન્તરાયકરં ઇસ્સાલોભદોસાદિમલઞ્ચ નેસં સત્તાનં ચિત્તં યથા દાનચેતના ન પવત્તતિ, ન વા સુપરિસુદ્ધા હોતિ, એવં પરિયાદાય પરિતો ગહેત્વા અભિભવિત્વા ન તિટ્ઠેય્ય. કો હિ સમ્મદેવ દાનફલં જાનન્તો અત્તનો ચિત્તે મચ્છેરમલસ્સ ઓકાસં દદેય્ય.

યોપિ નેસં અસ્સ ચરિમો આલોપોતિ નેસં સત્તાનં યો સબ્બપચ્છિમકો આલોપો સિયા. ચરિમં કબળન્તિ તસ્સેવ વેવચનં. ઇદં વુત્તં હોતિ – ઇમે સત્તા પકતિયા યત્તકેહિ આલોપેહિ સયં યાપેય્યું, તેસુ એકમેવ આલોપં અત્તનો અત્થાય ઠપેત્વા તદઞ્ઞે સબ્બે આલોપે આગતાગતાનં અત્થિકાનં દત્વા યો ઠપિતો આલોપો અસ્સ, સો ઇધ ચરિમો આલોપો નામ. તતોપિ ન અસંવિભજિત્વા ભુઞ્જેય્યું, સચે નેસં પટિગ્ગાહકા અસ્સૂતિ નેસં સત્તાનં પટિગ્ગાહકા યદિ સિયું, તતોપિ યથાવુત્તચરિમાલોપતોપિ સંવિભજિત્વાવ એકદેસં દત્વાવ ભુઞ્જેય્યું, યથાહં દાનસંવિભાગસ્સ વિપાકં પચ્ચક્ખતો જાનામિ, એવં યદિ જાનેય્યુન્તિ. યસ્મા ચ ખોતિઆદિના કમ્મફલસ્સ અપ્પચ્ચક્ખભાવતો એવમેતે સત્તા દાનસંવિભાગેસુ ન પવત્તન્તીતિ યથાધિપ્પેતમત્થં કારણેન સમ્પટિપાદેતિ. એતેનેવ તેસં તદઞ્ઞપુઞ્ઞેસુ ચ અપ્પટિપત્તિયા અપુઞ્ઞેસુ ચ પટિપત્તિયા કારણં દસ્સિતન્તિ દટ્ઠબ્બં.

ગાથાસુ યથાવુત્તં મહેસિનાતિ મહેસિના ભગવતા ‘‘તિરચ્છાનગતે દાનં દત્વા સતગુણા દક્ખિણા પાટિકઙ્ખિતબ્બા’ તિઆદિના, ઇધેવ વા ‘‘એવં ચે સત્તા જાનેય્યુ’’ન્તિઆદિના યથાવુત્તં, ઞાણચારેન તં યથાવુત્તં ચિત્તં ઞાતન્તિ અત્થો. વિપાકં સંવિભાગસ્સાતિ સંવિભાગસ્સપિ વિપાકં, કો પન વાદો દાનસ્સ. યથા હોતિ મહપ્ફલન્તિ યથા સો વિપાકો મહન્તં ફલં હોતિ, એવં ઇમે સત્તા યદિ જાનેય્યુન્તિ સમ્બન્ધો. વિનેય્ય મચ્છેરમલન્તિ મચ્છરિયમલં અપનેત્વા કમ્મફલસદ્ધાય રતનત્તયસદ્ધાય ચ વિસેસતો પસન્નેન ચિત્તેન યેસુ કિલેસેહિ આરકત્તા અરિયેસુ સીલાદિગુણસમ્પન્નેસુ દિન્નં અપ્પકમ્પિ દાનં મહપ્ફલં હોતિ, તેસુ યુત્તકાલેન દજ્જું દદેય્યું.

મહપ્ફલભાવકરણતો દક્ખિણં અરહન્તીતિ દક્ખિણેય્યા, સમ્માપટિપન્ના, તેસુ દક્ખિણેય્યેસુ. દક્ખિણં પરલોકં સદ્દહિત્વા દાતબ્બં દેય્યધમ્મં યથા તં દાનં હોતિ મહાદાનં, એવં દત્વા. અથ વા બહુનો અન્નં દત્વા, કથં પન અન્નં દાતબ્બન્તિ આહ ‘‘દક્ખિણેય્યેસુ દક્ખિણ’’ન્તિ. ઇતો મનુસ્સત્તા મનુસ્સત્તભાવતો ચુતા પટિસન્ધિવસેન સગ્ગં ગચ્છન્તિ દાયકા. કામકામિનોતિ કામેતબ્બાનં ઉળારાનં દેવભોગાનં પટિલદ્ધરૂપવિભવેન કમ્મુના ઉપગમને સાધુકારિતાય કામકામિનો સબ્બકામસમઙ્ગિનો. મોદન્તિ યથારુચિ પરિચારેન્તીતિ અત્થો.

છટ્ઠસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.