૩૧. સીવલિત્થેરવત્થુ

યો ઇમન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા કુણ્ડકોલિયં નિસ્સાય કુણ્ડધાનવને વિહરન્તો સીવલિત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.

એકસ્મિઞ્હિ સમયે સુપ્પવાસા નામ કોલિયધીતા સત્તવસ્સાનિ ગબ્ભં ધારેત્વા સત્તાહં મૂળ્હગબ્ભા દુક્ખાહિ તિબ્બાહિ કટુકાહિ વેદનાહિ ફુટ્ઠા ‘‘સમ્માસમ્બુદ્ધો વત સો ભગવા, યો ઇમસ્સ એવરૂપસ્સ દુક્ખસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેતિ. સુપ્પટિપન્નો વત તસ્સ ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, યો ઇમસ્સ એવરૂપસ્સ દુક્ખસ્સ પહાનાય પટિપન્નો. સુસુખં વત તં નિબ્બાનં, યથિદં એવરૂપં દુક્ખં ન સંવિજ્જતી’’તિ (ઉદા. ૧૮) ઇમેહિ તીહિ વિતક્કેહિ તં દુક્ખં અધિવાસેન્તી સામિકં સત્થુ સન્તિકં પેસેત્વા તેન તસ્સા વચનેન સત્થુ વન્દનાય આરોચિતાય ‘‘સુખિની હોતુ સુપ્પવાસા કોલિયધીતા, અરોગા અરોગં પુત્તં વિજાયતૂ’’તિ સત્થારા વુત્તક્ખણેયેવ સુખિની અરોગા અરોગં પુત્તં વિજાયિત્વા બુદ્ધપ્પમુખં ભિક્ખુસઙ્ઘં નિમન્તેત્વા સત્તાહં મહાદાનં અદાસિ. પુત્તોપિસ્સા જાતદિવસતો પટ્ઠાય ધમ્મકરણં આદાય સઙ્ઘસ્સ ઉદકં પરિસ્સાવેસિ. સો અપરભાગે નિક્ખમિત્વા પબ્બજિતો અરહત્તં પાપુણિ.

અથેકદિવસં ભિક્ખૂ ધમ્મસભાયં કથં સમુટ્ઠાપેસું ‘‘પસ્સથાવુસો, એવરૂપો નામ અરહત્તસ્સ ઉપનિસ્સયસમ્પન્નો ભિક્ખુ એત્તકં કાલં માતુકુચ્છિસ્મિં દુક્ખં અનુભોસિ, કિમઙ્ગં પન અઞ્ઞે, બહું વત ઇમિના દુક્ખં નિત્થિણ્ણ’’ન્તિ. સત્થા આગન્ત્વા ‘‘કાય નુત્થ, ભિક્ખવે, એતરહિ કથાય સન્નિસિન્ના’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘ઇમાય નામા’’તિ વુત્તે ‘‘આમ, ભિક્ખવે, મમ પુત્તો એત્તકા દુક્ખા મુચ્ચિત્વા ઇદાનિ નિબ્બાનં સચ્છિકત્વા વિહરતી’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૪૧૪. ‘‘યોમં પલિપથં દુગ્ગં, સંસારં મોહમચ્ચગા;

તિણ્ણો પારઙ્ગતો ઝાયી, અનેજો અકથંકથી;

અનુપાદાય નિબ્બુતો, તમહં બ્રૂમિ બ્રાહ્મણ’’ન્તિ.

તસ્સત્થો – યો ભિક્ખુ ઇમં રાગપલિપથઞ્ચેવ કિલેસદુગ્ગઞ્ચ સંસારવટ્ટઞ્ચ ચતુન્નં અરિયસચ્ચાનં અપ્પટિવિજ્ઝનકમોહઞ્ચ અતીતો, ચત્તારો ઓઘે તિણ્ણો હુત્વા પારં અનુપ્પત્તો, દુવિધેન ઝાનેન ઝાયી, તણ્હાય અભાવેન અનેજો, કથંકથાય અભાવેન અકથંકથી, ઉપાદાનાનં અભાવેન અનુપાદિયિત્વા કિલેસનિબ્બાનેન નિબ્બુતો, તમહં બ્રાહ્મણં વદામીતિ અત્થો.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

સીવલિત્થેરવત્થુ એકતિંસતિમં.