૨૨. અઞ્ઞતરભિક્ખુવત્થુ

નિધાય દણ્ડન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો અઞ્ઞતરં ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા અરઞ્ઞે વાયમન્તો અરહત્તં પત્વા ‘‘પટિલદ્ધગુણં સત્થુ આરોચેસ્સામી’’તિ તતો નિક્ખમિ. અથ નં એકસ્મિં ગામે એકા ઇત્થી સામિકેન સદ્ધિં કલહં કત્વા તસ્મિં બહિ નિક્ખન્તે ‘‘કુલઘરં ગમિસ્સામી’’તિ મગ્ગં પટિપન્ના અન્તરામગ્ગે દિસ્વા ‘‘ઇમં થેરં નિસ્સાય ગમિસ્સામી’’તિ પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધિ. થેરો પન તં ન પસ્સતિ. અથસ્સા સામિકો ગેહં આગતો તં અદિસ્વા ‘‘કુલગામં ગતા ભવિસ્સતી’’તિ અનુબન્ધન્તો તં દિસ્વા ‘‘ન સક્કા ઇમાય એકિકાય ઇમં અટવિં પટિપજ્જિતું, કં નુ ખો નિસ્સાય ગચ્છતી’’તિ ઓલોકેન્તો થેરં દિસ્વા ‘‘અયં ઇમં ગણ્હિત્વા નિક્ખન્તો ભવિસ્સતી’’તિ ચિન્તેત્વા થેરં સન્તજ્જેસિ. અથ નં સા ઇત્થી ‘‘નેવ મં એસ ભદન્તો પસ્સતિ, ન આલપતિ, મા નં કિઞ્ચિ અવચા’’તિ આહ. સો ‘‘કિં પન ત્વં અત્તાનં ગહેત્વા ગચ્છન્તં મમ આચિક્ખિસ્સસિ, તુય્હમેવ અનુચ્છવિકં ઇમસ્સ કરિસ્સામી’’તિ ઉપ્પન્નકોધો ઇત્થિયા આઘાતેન થેરં પોથેત્વા તં આદાય નિવત્તિ. થેરસ્સ સકલસરીરં સઞ્જાતગણ્ડં અહોસિ. અથસ્સ વિહારં ગતકાલે ભિક્ખૂ સરીરં સમ્બાહન્તા ગણ્ડે દિસ્વા ‘‘કિં ઇદ’’ન્તિ પુચ્છિંસુ. સો તેસં તમત્થં આરોચેસિ. અથ નં ભિક્ખૂ, ‘‘આવુસો, તસ્મિં પુરિસે એવં પહરન્તે ત્વં કિં અવચ, કિં વા તે કોધો ઉપ્પન્નો’’તિ. ‘‘ન મે, આવુસો, કોધો ઉપ્પજ્જી’’તિ વુત્તે સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા તમત્થં આરોચેત્વા, ‘‘ભન્તે, એસ ભિક્ખુ ‘કોધો તે ઉપ્પજ્જતી’તિ વુચ્ચમાનો ‘ન મે, આવુસો, કોધો ઉપ્પજ્જતી’તિ અભૂતં વત્વા અઞ્ઞં બ્યાકરોતી’’તિ આરોચેસું. સત્થા તેસં કથં સુત્વા, ‘‘ભિક્ખવે, ખીણાસવા નામ નિહિતદણ્ડા, તે પહરન્તેસુપિ કોધં ન કરોન્તિયેવા’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૪૦૫. ‘‘નિધાય દણ્ડં ભૂતેસુ, તસેસુ થાવરેસુ ચ;

યો ન હન્તિ ન ઘાતેતિ, તમહં બ્રૂમિ બ્રાહ્મણ’’ન્તિ.

તત્થ નિધાયાતિ નિક્ખિપિત્વા ઓરોપેત્વા. તસેસુ થાવરેસુ ચાતિ તણ્હાતાસેન તસેસુ, તણ્હાઅભાવેન થિરતાય થાવરેસુ ચ. યો ન હન્તીતિ યો એવં સબ્બસત્તેસુ વિગતપટિઘતાય નિક્ખિત્તદણ્ડો નેવ કઞ્ચિ સયં હનતિ, ન અઞ્ઞે ઘાતેતિ, તમહં બ્રાહ્મણં વદામીતિ અત્થો.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

અઞ્ઞતરભિક્ખુવત્થુ બાવીસતિમં.