૧૨. અઙ્કુરવત્થુ

તિણદોસાનીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા પણ્ડુકમ્બલસિલાયં વિહરન્તો અઙ્કુરં આરબ્ભ કથેસિ. વત્થુ ‘‘યે ઝાનપ્પસુતા ધીરા’’તિ (ધ. પ. ૧૮૧) ગાથાય વિત્થારિતમેવ. વુત્તઞ્હેતં તત્થ ઇન્દકં આરબ્ભ. સો કિર અનુરુદ્ધત્થેરસ્સ અન્તોગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ અત્તનો આભતં કટચ્છુમત્તકં ભિક્ખં દાપેસિ. તદસ્સ પુઞ્ઞં અઙ્કુરેન દસવસ્સસહસ્સાનિ દ્વાદસયોજનિકં ઉદ્ધનપન્તિં કત્વા દિન્નદાનતો મહપ્ફલતરં જાતં. તસ્મા એવમાહ. એવં વુત્તે સત્થા, ‘‘અઙ્કુર, દાનં નામ વિચેય્ય દાતું વટ્ટતિ, એવં તં સુખેત્તે સુવુત્તબીજં વિય મહપ્ફલં હોતિ. ત્વં પન તથા નાકાસિ, તેન તે દાનં ન મહપ્ફલં જાત’’ન્તિ ઇમમત્થં વિભાવેન્તો –

‘‘વિચેય્ય દાનં દાતબ્બં, યત્થ દિન્નં મહપ્ફલં;

વિચેય્ય દાનં સુગતપ્પસત્થં,

યે દક્ખિણેય્યા ઇધ જીવલોકે;

એતેસુ દિન્નાનિ મહપ્ફલાનિ,

બીજાનિ વુત્તાનિ યથાસુખેત્તે’’તિ. (પે. વ. ૩૨૯) –

વત્વા ઉત્તરિમ્પિ ધમ્મં દેસેન્તો ઇમા ગાથા અભાસિ –

૩૫૬. ‘‘તિણદોસાનિ ખેત્તાનિ, રાગદોસા અયં પજા;

તસ્મા હિ વીતરાગેસુ, દિન્નં હોતિ મહપ્ફલં.

૩૫૭. ‘‘તિણદોસાનિ ખેત્તાનિ, દોસદોસા અયં પજા;

તસ્મા હિ વીતદોસેસુ, દિન્નં હોતિ મહપ્ફલં.

૩૫૮. ‘‘તિણદોસાનિ ખેત્તાનિ, મોહદોસા અયં પજા;

તસ્મા હિ વીતમોહેસુ, દિન્નં હોતિ મહપ્ફલં.

૩૫૯. ‘‘તિણદોસાનિ ખેત્તાનિ, ઇચ્છાદોસા અયં પજા;

તસ્મા હિ વિગતિચ્છેસુ, દિન્નં હોતિ મહપ્ફલ’’ન્તિ.

તત્થ તિણદોસાનીતિ સામાકાદીનિ તિણાનિ ઉટ્ઠહન્તાનિ પુબ્બણ્ણાપરણ્ણાનિ ખેત્તાનિ દૂસેન્તિ, તેન તાનિ ન બહુફલાનિ હોન્તિ. એવં સત્તાનમ્પિ અન્તો રાગો ઉપ્પજ્જન્તો સત્તે દૂસેતિ, તેન તેસુ દિન્નં મહપ્ફલં ન હોતિ. ખીણાસવેસુ દિન્નં પન મહપ્ફલં હોતિ. તેન વુત્તં –

‘‘તિણદોસાનિ ખેત્તાનિ, રાગદોસા અયં પજા;

તસ્મા હિ વીતરાગેસુ, દિન્નં હોતિ મહપ્ફલ’’ન્તિ. –

સેસગાથાસુપિ એસેવ નયો.

દેસનાવસાને અઙ્કુરો ચ ઇન્દકો ચ સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિંસુ, સમ્પત્તાનમ્પિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.

અઙ્કુરવત્થુ દ્વાદસમં.

તણ્હાવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ચતુવીસતિમો વગ્ગો.