૨. હત્થાચરિયપુબ્બકભિક્ખુવત્થુ

ન હિ એતેહીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો એકં હત્થાચરિયપુબ્બકં ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર એકદિવસં અચિરવતીનદીતીરે હત્થિદમકં ‘‘એકં હત્થિં દમેસ્સામી’’તિ અત્તના ઇચ્છિતં કારણં સિક્ખાપેતું અસક્કોન્તં દિસ્વા સમીપે ઠિતે ભિક્ખૂ આમન્તેત્વા આહ – ‘‘આવુસો, સચે અયં હત્થાચરિયો ઇમં હત્થિં અસુકટ્ઠાને નામ વિજ્ઝેય્ય, ખિપ્પમેવ ઇમં કારણં સિક્ખાપેય્યા’’તિ. સો તસ્સ કથં સુત્વા તથા કત્વા તં હત્થિં સુદન્તં દમેસિ. તે ભિક્ખૂ તં પવત્તિં સત્થુ આરોચેસું. સત્થા તં ભિક્ખું પક્કોસાપેત્વા ‘‘સચ્ચં કિર તયા એવં વુત્ત’’ન્તિ પુચ્છિત્વા ‘‘સચ્ચં, ભન્તે’’તિ વુત્તે વિગરહિત્વા ‘‘કિં તે, મોઘપુરિસ, હત્થિયાનેન વા અઞ્ઞેન વા દન્તેન. ન હિ એતેહિ યાનેહિ અગતપુબ્બં ઠાનં ગન્તું સમત્થા નામ અત્થિ, અત્તના પન સુદન્તેન સક્કા અગતપુબ્બં ઠાનં ગન્તું, તસ્મા અત્તાનમેવ દમેહિ, કિં તે એતેસં દમનેના’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૩૨૩. ‘‘ન હિ એતેહિ યાનેહિ, ગચ્છેય્ય અગતં દિસં;

યથાત્તના સુદન્તેન, દન્તો દન્તેન ગચ્છતી’’તિ.

તસ્સત્થો – યાનિ તાનિ હત્થિયાનાદીનિ યાનાનિ, ન હિ એતેહિ યાનેહિ કોચિ પુગ્ગલો સુપિનન્તેનપિ અગતપુબ્બત્તા ‘‘અગત’’ન્તિ સઙ્ખાતં નિબ્બાનદિસં તથા ગચ્છેય્ય, યથા પુબ્બભાગે ઇન્દ્રિયદમેન અપરભાગે અરિયમગ્ગભાવનાય સુદન્તેન દન્તો નિબ્બિસેવનો સપ્પઞ્ઞો પુગ્ગલો તં અગતપુબ્બં દિસં ગચ્છતિ, દન્તભૂમિં પાપુણાતિ. તસ્મા અત્તદમનમેવ તતો વરન્તિ અત્થો.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

હત્થાચરિયપુબ્બકભિક્ખુવત્થુ દુતિયં.