૧૧. કિસાગોતમીવત્થુ

તં પુત્તપસુસમ્મત્તન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો કિસાગોતમિં આરબ્ભ કથેસિ. વત્થુ સહસ્સવગ્ગે –

‘‘યો ચ વસ્સસતં જીવે, અપસ્સં અમતં પદં;

એકાહં જીવિતં સેય્યો, પસ્સતો અમતં પદ’’ન્તિ. (ધ. પ. ૧૧૪) –

ગાથાવણ્ણનાય વિત્થારેત્વા કથિતં. તદા હિ સત્થા ‘‘કિસાગોતમિ લદ્ધા તે એકચ્છરમત્તા સિદ્ધત્થકા’’તિ આહ. ‘‘ન લદ્ધા, ભન્તે, સકલગામે જીવન્તેહિ કિર મતકા એવ બહુતરા’’તિ. અથ નં સત્થા ‘‘ત્વં ‘મમેવ પુત્તો મતો’તિ સલ્લક્ખેસિ, ધુવધમ્મો એસ સબ્બસત્તાનં. મચ્ચુરાજા હિ સબ્બસત્તે અપરિપુણ્ણજ્ઝાસયે એવ મહોઘો વિય પરિકડ્ઢમાનો અપાયસમુદ્દે પક્ખિપતી’’તિ વત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૨૮૭. ‘‘તં પુત્તપસુસમ્મત્તં, બ્યાસત્તમનસં નરં;

સુત્તં ગામં મહોઘોવ, મચ્ચુ આદાય ગચ્છતી’’તિ.

તત્થ તં પુત્તપસુસમ્મત્તન્તિ તં રૂપબલાદિસમ્પન્ને પુત્તે ચ પસૂ ચ લભિત્વા ‘‘મમ પુત્તા અભિરૂપા બલસમ્પન્ના પણ્ડિતા સબ્બકિચ્ચસમત્થા, મમ ગોણા અભિરૂપા અરોગા મહાભારવહા, મમ ગાવી બહુખીરા’’તિ એવં પુત્તેહિ ચ પસૂહિ ચ સમ્મત્તં નરં. બ્યાસત્તમનસન્તિ હિરઞ્ઞસુવણ્ણાદીસુ વા પત્તચીવરાદીસુ વા કિઞ્ચિદેવ લભિત્વા તતો ઉત્તરિતરં પત્થનતાય આસત્તમાનસં વા, ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યાદીસુ આરમ્મણેસુ વુત્તપ્પકારેસુ વા પરિક્ખારેસુ યં યં લદ્ધં હોતિ, તત્થ તત્થેવ લગ્ગનતાય બ્યાસત્તમાનસં વા. સુત્તં ગામન્તિ નિદ્દં ઉપગતં સત્તનિકાયં. મહોઘોવાતિ યથા એવરૂપં ગામં ગમ્ભીરવિત્થતો મહન્તો મહાનદીનં ઓઘો અન્તમસો સુનખમ્પિ અસેસેત્વા સબ્બં આદાય ગચ્છતિ, એવં વુત્તપ્પકારં નરં મચ્ચુ આદાય ગચ્છતીતિ અત્થો.

દેસનાવસાને કિસાગોતમી સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિ, સમ્પત્તાનમ્પિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.

કિસાગોતમીવત્થુ એકાદસમં.