૪. લકુણ્ડકભદ્દિયત્થેરવત્થુ
ન તેન થેરો સો હોતીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો લકુણ્ડકભદ્દિયત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.
એકદિવસઞ્હિ તસ્મિં થેરે સત્થુ ઉપટ્ઠાનં ગન્ત્વા પક્કન્તમત્તે તિંસમત્તા આરઞ્ઞિકા ભિક્ખૂ તં પસ્સન્તા એવ આગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા નિસીદિંસુ. સત્થા તેસં અરહત્તૂપનિસ્સયં દિસ્વા ઇમં પઞ્હં પુચ્છિ – ‘‘ઇતો ગતં એકં થેરં પસ્સથા’’તિ? ‘‘ન પસ્સામ, ભન્તે’’તિ. ‘‘કિં નુ દિટ્ઠો વો’’તિ? ‘‘એકં, ભન્તે, સામણેરં પસ્સિમ્હા’’તિ. ‘‘ન સો, ભિક્ખવે, સામણેરો, થેરો એવ સો’’તિ? ‘‘અતિવિય ખુદ્દકો, ભન્તે’’તિ. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, મહલ્લકભાવેન થેરાસને નિસિન્નમત્તકેન થેરોતિ વદામિ. યો પન સચ્ચાનિ પટિવિજ્ઝિત્વા મહાજનસ્સ અહિંસકભાવે ઠિતો, અયં થેરો નામા’’તિ વત્વા ઇમા ગાથા અભાસિ –
૨૬૦. ‘‘ન તેન થેરો સો હોતિ, યેનસ્સ પલિતં સિરો;
પરિપક્કો વયો તસ્સ, મોઘજિણ્ણોતિ વુચ્ચતિ.
૨૬૧. ‘‘યમ્હિ સચ્ચઞ્ચ ધમ્મો ચ, અહિંસા સંયમો દમો;
સ વે વન્તમલો ધીરો, થેરો ઇતિ પવુચ્ચતી’’તિ.
તત્થ પરિપક્કોતિ પરિણતો, વુડ્ઢભાવં પત્તોતિ અત્થો. મોઘજિણ્ણોતિ અન્તો થેરકરાનં ધમ્માનં અભાવેન તુચ્છજિણ્ણો નામ. યમ્હિ સચ્ચઞ્ચ ધમ્મો ચાતિ યમ્હિ પન પુગ્ગલે સોળસહાકારેહિ પટિવિદ્ધત્તા ચતુબ્બિધં સચ્ચં, ઞાણેન સચ્છિકતત્તા નવવિધો લોકુત્તરધમ્મો ચ અત્થિ. અહિંસાતિ અહિંસનભાવો. દેસનામત્તમેતં, યમ્હિ પન ચતુબ્બિધાપિ અપ્પમઞ્ઞાભાવના અત્થીતિ અત્થો. સંયમો દમોતિ સીલઞ્ચેવ ઇન્દ્રિયસંવરો ચ. વન્તમલોતિ મગ્ગઞાણેન નીહટમલો. ધીરોતિ ધિતિસમ્પન્નો. થેરોતિ સો ઇમેહિ થિરભાવકારકેહિ સમન્નાગતત્તા થેરોતિ વુચ્ચતીતિ અત્થો.
દેસનાવસાને તે ભિક્ખૂ અરહત્તે પતિટ્ઠહિંસૂતિ.
લકુણ્ડકભદ્દિયત્થેરવત્થુ ચતુત્થં.