૩. તિસ્સત્થેરવત્થુ

અયસાવ મલન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો તિસ્સત્થેરં નામ ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

એકો કિર સાવત્થિવાસી કુલપુત્તો પબ્બજિત્વા લદ્ધૂપસમ્પદો તિસ્સત્થેરોતિ પઞ્ઞાયિ. સો અપરભાગે જનપદવિહારે વસ્સૂપગતો અટ્ઠહત્થકં થૂલસાટકં લભિત્વા વુત્થવસ્સો પવારેત્વા તં આદાય ગન્ત્વા ભગિનિયા હત્થે ઠપેસિ. સા ‘‘ન મે એસો સાટકો ભાતુ અનુચ્છવિકો’’તિ તં તિખિણાય વાસિયા છિન્દિત્વા હીરહીરં કત્વા ઉદુક્ખલે કોટ્ટેત્વા પવિસેત્વા પોથેત્વા વટ્ટેત્વા સુખુમસુત્તં કન્તિત્વા સાટકં વાયાપેસિ. થેરોપિ સુત્તઞ્ચેવ સૂચિયો ચ સંવિદહિત્વા ચીવરકારકે દહરસામણેરે સન્નિપાતેત્વા ભગિનિયા સન્તિકં ગન્ત્વા ‘‘તં મે સાટકં દેથ, ચીવરં કારેસ્સામી’’તિ આહ. સા નવહત્થં સાટકં નીહરિત્વા કનિટ્ઠભાતિકસ્સ હત્થે ઠપેસિ. સો તં ગહેત્વા વિત્થારેત્વા ઓલોકેત્વા ‘‘મમ સાટકો થૂલો અટ્ઠહત્થો, અયં સુખુમો નવહત્થો. નાયં મમ સાટકો, તુમ્હાકં એસ, ન મે ઇમિના અત્થો, તમેવ મે દેથા’’તિ આહ. ‘‘ભન્તે, તુમ્હાકમેવ એસો, ગણ્હથ ન’’ન્તિ? સો નેવ ઇચ્છિ. અથસ્સ અત્તના કતકિચ્ચં સબ્બં આરોચેત્વા, ‘‘ભન્તે, તુમ્હાકમેવેસ, ગણ્હથ ન’’ન્તિ અદાસિ. સો તં આદાય વિહારં ગન્ત્વા ચીવરકમ્મં પટ્ઠપેસિ.

અથસ્સ ભગિની ચીવરકારાનં અત્થાય યાગુભત્તાદીનિ સમ્પાદેસિ. ચીવરસ્સ નિટ્ઠિતદિવસે પન અતિરેકસક્કારં કારેસિ. સો ચીવરં ઓલોકેત્વા તસ્મિં ઉપ્પન્નસિનેહો ‘‘સ્વે દાનિ નં પારુપિસ્સામી’’તિ સંહરિત્વા ચીવરવંસે ઠપેત્વા તં રત્તિં ભુત્તાહારં જિરાપેતું અસક્કોન્તો કાલં કત્વા તસ્મિંયેવ ચીવરે ઊકા હુત્વા નિબ્બત્તિ. ભગિનીપિસ્સ કાલકિરિયં સુત્વા ભિક્ખૂનં પાદેસુ પવત્તમાના રોદિ. ભિક્ખૂ તસ્સ સરીરકિચ્ચં કત્વા ગિલાનુપટ્ઠાકસ્સ અભાવેન સઙ્ઘસ્સેવ તં પાપુણાતિ. ‘‘ભાજેસ્સામ ન’’ન્તિ તં ચીવરં નીહરાપેસું. સા ઊકા ‘‘ઇમે મમ સન્તકં વિલુમ્પન્તી’’તિ વિરવન્તી ઇતો ચિતો ચ સન્ધાવિ. સત્થા ગન્ધકુટિયં નિસિન્નોવ દિબ્બાય સોતધાતુયા તં સદ્દં સુત્વા, ‘‘આનન્દ, તિસ્સસ્સ ચીવરં અભાજેત્વા સત્તાહં નિક્ખિપિતું વદેહી’’તિ આહ. થેરો તથા કારેસિ. સાપિ સત્તમે દિવસે કાલં કત્વા તુસિતવિમાને નિબ્બત્તિ. સત્થા ‘‘અટ્ઠમે દિવસે તિસ્સસ્સ ચીવરં ભાજેત્વા ગણ્હથા’’તિ આણાપેસિ. ભિક્ખૂ તથા કરિંસુ.

ભિક્ખૂ ધમ્મસભાયં કથં સમુટ્ઠાપેસું ‘‘કસ્મા નુ ખો સત્થા તિસ્સસ્સ ચીવરં સત્ત દિવસે ઠપાપેત્વા અટ્ઠમે દિવસે ગણ્હિતું અનુજાની’’તિ. સત્થા આગન્ત્વા ‘‘કાય નુત્થ, ભિક્ખવે, એતરહિ કથાય સન્નિસિન્ના’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘ઇમાય નામા’’તિ વુત્તે, ‘‘ભિક્ખવે, તિસ્સો અત્તનો ચીવરે ઊકા હુત્વા નિબ્બત્તો, તુમ્હેહિ તસ્મિં ભાજિયમાને ‘ઇમે મમ સન્તકં વિલુમ્પન્તી’તિ વિરવન્તી ઇતો ચિતો ચ ધાવિ. સા તુમ્હેહિ ચીવરે ગય્હમાને તુમ્હેસુ મનં પદુસ્સિત્વા નિરયે નિબ્બત્તેય્ય, તેન ચાહં ચીવરં નિક્ખિપાપેસિં. ઇદાનિ પન સા તુસિતવિમાને નિબ્બત્તા, તેન વો મયા ચીવરગહણં અનુઞ્ઞાત’’ન્તિ વત્વા પુન તેહિ ‘‘ભારિયા વત અયં, ભન્તે, તણ્હા નામા’’તિ વુત્તે ‘‘આમ, ભિક્ખવે, ઇમેસં સત્તાનં તણ્હા નામ ભારિયા. યથા અયતો મલં ઉટ્ઠહિત્વા અયમેવ ખાદતિ વિનાસેતિ અપરિભોગં કરોતિ, એવમેવાયં તણ્હા ઇમેસં સત્તાનં અબ્ભન્તરે ઉપ્પજ્જિત્વા તે સત્તે નિરયાદીસુ નિબ્બત્તાપેતિ, વિનાસં પાપેતી’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૨૪૦. ‘‘અયસાવ મલં સમુટ્ઠિતં,

તતુટ્ઠાય તમેવ ખાદતિ;

એવં અતિધોનચારિનં,

સાનિ કમ્માનિ નયન્તિ દુગ્ગતિ’’ન્તિ.

તત્થ અયસાવાતિ અયતો સમુટ્ઠિતં. તતુટ્ઠાયાતિ તતો ઉટ્ઠાય. અતિધોનચારિનન્તિ ધોના વુચ્ચતિ ચત્તારો પચ્ચયે ‘‘ઇદમત્થં એતે’’તિ પચ્ચવેક્ખિત્વા પરિભુઞ્જનપઞ્ઞા, તં અતિક્કમિત્વા ચરન્તો અતિધોનચારી નામ. ઇદં વુત્તં હોતિ – યથા અયતો મલં સમુટ્ઠાય તતો સમુટ્ઠિતં તમેવ ખાદતિ, એવમેવં ચતુપચ્ચયે અપચ્ચવેક્ખિત્વા પરિભુઞ્જન્તં અતિધોનચારિનં સાનિ કમ્માનિ અત્તનિ ઠિતત્તા અત્તનો સન્તકાનેવ તાનિ કમ્માનિ દુગ્ગતિં નયન્તીતિ.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

તિસ્સત્થેરવત્થુ તતિયં.