૧૨. સુભદ્દપરિબ્બાજકવત્થુ

આકાસેતિ ઇદં ધમ્મદેસનં સત્થા કુસિનારાયં ઉપવત્તને મલ્લાનં સાલવને પરિનિબ્બાનમઞ્ચકે નિપન્નો સુભદ્દં પરિબ્બાજકં આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર અતીતે કનિટ્ઠભાતરિ એકસ્મિં સસ્સે નવક્ખત્તું અગ્ગદાનં દેન્તે દાનં દાતું અનિચ્છન્તો ઓસક્કિત્વા અવસાને અદાસિ. તસ્મા પઠમબોધિયમ્પિ મજ્ઝિમબોધિયમ્પિ સત્થારં દટ્ઠું નાલત્થ. પચ્છિમબોધિયં પન સત્થુ પરિનિબ્બાનકાલે ‘‘અહં તીસુ પઞ્હેસુ અત્તનો કઙ્ખં મહલ્લકે પરિબ્બાજકે પુચ્છિત્વા સમણં ગોતમં ‘દહરો’તિ સઞ્ઞાય ન પુચ્છિં, તસ્સ ચ દાનિ પરિનિબ્બાનકાલો, પચ્છા મે સમણસ્સ ગોતમસ્સ અપુચ્છિતકારણા વિપ્પટિસારો ઉપ્પજ્જેય્યા’’તિ સત્થારં ઉપસઙ્કમિત્વા આનન્દત્થેરેન નિવારિયમાનોપિ સત્થારા ઓકાસં કત્વા, ‘‘આનન્દ, મા સુભદ્દં નિવારયિ, પુચ્છતુ મં પઞ્હ’’ન્તિ વુત્તે અન્તોસાણિં પવિસિત્વા હેટ્ઠામઞ્ચકે નિસિન્નો, ‘‘ભો સમણ, કિં નુ ખો આકાસે પદં નામ અત્થિ, ઇતો બહિદ્ધા સમણો નામ અત્થિ, સઙ્ખારા સસ્સતા નામ અત્થી’’તિ ઇમે પઞ્હે પુચ્છિ. અથસ્સ સત્થા તેસં અભાવં આચિક્ખન્તો ઇમાહિ ગાથાહિ ધમ્મં દેસેસિ –

૨૫૪. ‘‘આકાસેવ પદં નત્થિ, સમણો નત્થિ બાહિરે;

પપઞ્ચાભિરતા પજા, નિપ્પપઞ્ચા તથાગતા.

૨૫૫. ‘‘આકાસેવ પદં નત્થિ, સમણો નત્થિ બાહિરે;

સઙ્ખારા સસ્સતા નત્થિ, નત્થિ બુદ્ધાનમિઞ્જિત’’ન્તિ.

તત્થ પદન્તિ ઇમસ્મિં આકાસે વણ્ણસણ્ઠાનવસેન એવરૂપન્તિ પઞ્ઞાપેતબ્બં કસ્સચિ પદં નામ નત્થિ. બાહિરેતિ મમ સાસનતો બહિદ્ધા મગ્ગફલટ્ઠો સમણો નામ નત્થિ. પજાતિ અયં સત્તલોકસઙ્ખાતા પજા તણ્હાદીસુ પપઞ્ચેસુયેવાભિરતા. નિપ્પપઞ્ચાતિ બોધિમૂલેયેવ સબ્બપપઞ્ચાનં સમુચ્છિન્નત્તા નિપ્પપઞ્ચા તથાગતા. સઙ્ખારાતિ પઞ્ચક્ખન્ધા. તેસુ હિ એકોપિ સસ્સતો નામ નત્થિ. ઇઞ્જિતન્તિ બુદ્ધાનં પન તણ્હામાનાદીસુ ઇઞ્જિતેસુ યેન સઙ્ખારા સસ્સતાતિ ગણ્હેય્ય, તં એકં ઇઞ્જિતમ્પિ નામ નત્થીતિ અત્થો.

દેસનાવસાને સુભદ્દો અનાગામિફલે પતિટ્ઠહિ, સમ્પત્તપરિસાયપિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.

સુભદ્દપરિબ્બાજકવત્થુ દ્વાદસમં.

મલવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અટ્ઠારસમો વગ્ગો.