૮. એકઅનાગામિત્થેરવત્થુ
છન્દજાતોતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો એકં અનાગામિત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.
એકદિવસઞ્હિ તં થેરં સદ્ધિવિહારિકા પુચ્છિંસુ – ‘‘અત્થિ પન વો, ભન્તે, વિસેસાધિગમો’’તિ. થેરો ‘‘અનાગામિફલં નામ ગહટ્ઠાપિ પાપુણન્તિ, અરહત્તં પત્તકાલેયેવ તેહિ સદ્ધિં કથેસ્સામી’’તિ હરાયમાનો કિઞ્ચિ અકથેત્વાવ કાલકતો સુદ્ધાવાસદેવલોકે નિબ્બત્તિ. અથસ્સ સદ્ધિવિહારિકા રોદિત્વા પરિદેવિત્વા સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા રોદન્તાવ એકમન્તં નિસીદિંસુ. અથ ને સત્થા ‘‘કિં, ભિક્ખવે, રોદથા’’તિ આહ. ‘‘ઉપજ્ઝાયો નો, ભન્તે, કાલકતો’’તિ. ‘‘હોતુ, ભિક્ખવે, મા ચિન્તયિત્થ, ધુવધમ્મો નામેસો’’તિ? ‘‘આમ, ભન્તે, મયમ્પિ જાનામ, અપિચ મયં ઉપજ્ઝાયં વિસેસાધિગમં પુચ્છિમ્હા, સો કિઞ્ચિ અકથેત્વાવ કાલકતો, તેનમ્હ દુક્ખિતા’’તિ. સત્થા, ‘‘ભિક્ખવે, મા ચિન્તયિત્થ, ઉપજ્ઝાયેન વો અનાગામિફલં પત્તં, સો ‘ગિહીપેતં પાપુણન્તિ, અરહત્તં પત્વાવ નેસં કથેસ્સામી’તિ હરાયન્તો તુમ્હાકં કિઞ્ચિ અકથેત્વા કાલં કત્વા સુદ્ધાવાસે નિબ્બત્તો, અસ્સાસથ, ભિક્ખવે, ઉપજ્ઝાયો વો કામેસુ અપ્પટિબદ્ધચિત્તતં પત્તો’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –
૨૧૮. ‘‘છન્દજાતો અનક્ખાતે, મનસા ચ ફુટો સિયા;
કામેસુ ચ અપ્પટિબદ્ધચિત્તો, ઉદ્ધંસોતોતિ વુચ્ચતી’’તિ.
તત્થ છન્દજાતોતિ કત્તુકામતાવસેન જાતછન્દો ઉસ્સાહપત્તો. અનક્ખાતેતિ નિબ્બાને. તઞ્હિ ‘‘અસુકેન કતં વા નીલાદીસુ એવરૂપં વા’’તિ અવત્તબ્બતાય અનક્ખાતં નામ. મનસા ચ ફુટો સિયાતિ હેટ્ઠિમેહિ તીહિ મગ્ગફલચિત્તેહિ ફુટો પૂરિતો ભવેય્ય. અપ્પટિબદ્ધચિત્તોતિ અનાગામિમગ્ગવસેન કામેસુ અપ્પટિબદ્ધચિત્તો. ઉદ્ધંસોતોતિ એવરૂપો ભિક્ખુ અવિહેસુ નિબ્બત્તિત્વા તતો પટ્ઠાય પટિસન્ધિવસેન અકનિટ્ઠં ગચ્છન્તો ઉદ્ધંસોતોતિ વુચ્ચતિ, તાદિસો વો ઉપજ્ઝાયોતિ અત્થો.
દેસનાવસાને તે ભિક્ખૂ અરહત્તફલે પતિટ્ઠહિંસુ, મહાજનસ્સાપિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.
એકઅનાગામિત્થેરવત્થુ અટ્ઠમં.