૯. ચૂળકાલઉપાસકવત્થુ

અત્તના હિ કતન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો ચૂળકાલં ઉપાસકં આરબ્ભ કથેસિ.

એકદિવસઞ્હિ મહાકાલવત્થુસ્મિં વુત્તનયેનેવ ઉમઙ્ગચોરા સામિકેહિ અનુબદ્ધા રત્તિં વિહારે ધમ્મકથં સુત્વા પાતોવ વિહારા નિક્ખમિત્વા સાવત્થિં આગચ્છન્તસ્સ તસ્સ ઉપાસકસ્સ પુરતો ભણ્ડિકં છડ્ડેત્વા પલાયિંસુ. મનુસ્સા તં દિસ્વા ‘‘અયં રત્તિં ચોરકમ્મં કત્વા ધમ્મં સુણન્તો વિય ચરતિ, ગણ્હથ ન’’ન્તિ તં પોથયિંસુ. કુમ્ભદાસિયો ઉદકતિત્થં ગચ્છમાના તં દિસ્વા ‘‘અપેથ, સામિ, નાયં એવરૂપં કરોતી’’તિ તં મોચેસું. સો વિહારં ગન્ત્વા, ‘‘ભન્તે, અહમ્હિ મનુસ્સેહિ નાસિતો, કુમ્ભદાસિયો મે નિસ્સાય જીવિતં લદ્ધ’’ન્તિ ભિક્ખૂનં આરોચેસિ. ભિક્ખૂ તથાગતસ્સ તમત્થં આરોચેસું. સત્થા તેસં કથં સુત્વા, ‘‘ભિક્ખવે, ચૂળકાલઉપાસકો કુમ્ભદાસિયો ચેવ નિસ્સાય, અત્તનો ચ અકરણભાવેન જીવિતં લભિ. ઇમે હિ નામ સત્તા અત્તના પાપકમ્મં કત્વા નિરયાદીસુ અત્તનાવ કિલિસ્સન્તિ, કુસલં કત્વા પન સુગતિઞ્ચેવ નિબ્બાનઞ્ચ ગચ્છન્તા અત્તનાવ વિસુજ્ઝન્તી’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૧૬૫. ‘‘અત્તના હિ કતં પાપં, અત્તના સંકિલિસ્સતિ;

અત્તના અકતં પાપં, અત્તનાવ વિસુજ્ઝતિ;

સુદ્ધી અસુદ્ધિ પચ્ચત્તં, નાઞ્ઞો અઞ્ઞં વિસોધયે’’તિ.

તસ્સત્થો – યેન અત્તના અકુસલકમ્મં કતં હોતિ, સો ચતૂસુ અપાયેસુ દુક્ખં અનુભવન્તો અત્તનાવ સંકિલિસ્સતિ. યેન પન અત્તના અકતં પાપં, સો સુગતિઞ્ચેવ નિબ્બાનઞ્ચ ગચ્છન્તો અત્તનાવ વિસુજ્ઝતિ. કુસલકમ્મસઙ્ખાતા સુદ્ધિ અકુસલકમ્મસઙ્ખાતા ચ અસુદ્ધિ પચ્ચત્તં કારકસત્તાનં અત્તનિયેવ વિપચ્ચતિ. અઞ્ઞો પુગ્ગલો અઞ્ઞં પુગ્ગલં ન વિસોધયે નેવ વિસોધેતિ, ન કિલેસેતીતિ વુત્તં હોતિ.

દેસનાવસાને ચૂળકાલો સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિ, સમ્પત્તપરિસાયપિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.

ચૂળકાલઉપાસકવત્થુ નવમં.