૫. ઉપોસથિકઇત્થીનં વત્થુ

યથા દણ્ડેનાતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા પુબ્બારામે વિહરન્તો વિસાખાદીનં ઉપાસિકાનં ઉપોસથકમ્મં આરબ્ભ કથેસિ.

સાવત્થિયં કિર એકસ્મિં મહાઉપોસથદિવસે પઞ્ચસતમત્તા ઇત્થિયો ઉપોસથિકા હુત્વા વિહારં અગમિંસુ. વિસાખા તાસુ મહલ્લકિત્થિયો ઉપસઙ્કમિત્વા પુચ્છિ, ‘‘અમ્મા, કિમત્થં ઉપોસથિકા જાતત્થા’’તિ. તાહિ ‘‘દિબ્બસમ્પત્તિં પત્થેત્વા’’તિ વુત્તે મજ્ઝિમિત્થિયો પુચ્છિ, તાહિ ‘‘સપત્તિવાસા મુચ્ચનત્થાયા’’તિ વુત્તે તરુણિત્થિયો પુચ્છિ, તાહિ ‘‘પઠમગબ્ભે પુત્તપટિલાભત્થાયા’’તિ વુત્તે કુમારિકાયો પુચ્છિ, તાહિ ‘‘તરુણભાવેયેવ પતિકુલગમનત્થાયા’’તિ વુત્તે તં સબ્બમ્પિ તાસં કથં સુત્વા તા આદાય સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા પટિપાટિયા આરોચેસિ. તં સુત્વા સત્થા ‘‘વિસાખે ઇમેસં સત્તાનં જાતિઆદયો નામ દણ્ડહત્થકગોપાલકસદિસા, જાતિ જરાય સન્તિકં, જરા બ્યાધિનો સન્તિકં, બ્યાધિ મરણસ્સ સન્તિકં પેસેત્વા મરણં કુઠારિયા છિન્દન્તા વિય જીવિતં છિન્દતિ, એવં સન્તેપિ વિવટ્ટં પત્થેન્તા નામ નત્થિ, વટ્ટમેવ પન પત્થેન્તી’’તિ વત્વા અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૧૩૫. ‘‘યથા દણ્ડેન ગોપાલો, ગાવો પાજેતિ ગોચરં;

એવં જરા ચ મચ્ચુ ચ, આયું પાજેન્તિ પાણિન’’ન્તિ.

તત્થ પાજેતીતિ છેકો ગોપાલો કેદારન્તરં પવિસન્તિયો ગાવો દણ્ડેન નિવારેત્વા તેનેવ પોથેન્તો સુલભતિણોદકં ગોચરં નેતિ. આયું પાજેન્તીતિ જીવિતિન્દ્રિયં છિન્દન્તિ ખેપેન્તિ. ગોપાલકો વિય હિ જરા ચ મચ્ચુ ચ, ગોગણો વિય જીવિતિન્દ્રિયં, ગોચરભૂમિ વિય મરણં. તત્થ જાતિ તાવ સત્તાનં જીવિતિન્દ્રિયં જરાય સન્તિકં પેસેસિ, જરા બ્યાધિનો સન્તિકં, બ્યાધિ મરણસ્સ સન્તિકં. તમેવ મરણં કુઠારિયા છેદં વિય છિન્દિત્વા ગચ્છતીતિ ઇદમેત્થ ઓપમ્મસમ્પટિપાદનં.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

ઉપોસથિકઇત્થીનં વત્થુ પઞ્ચમં.