૯. રૂપં કમ્મન્તિકથાવણ્ણના
૫૨૭-૫૩૭. ઇદાનિ રૂપં કમ્મન્તિકથા નામ હોતિ. તત્થ યેસં કાયવચીવિઞ્ઞત્તિસઙ્ખાતં રૂપમેવ કાયકમ્મં વચીકમ્મં નામ, તઞ્ચ કુસલસમુટ્ઠાનં કુસલં, અકુસલસમુટ્ઠાનં અકુસલન્તિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ મહિસાસકાનઞ્ચેવ સમ્મિતિયાનઞ્ચ; તે સન્ધાય કુસલેન ચિત્તેન સમુટ્ઠિતન્તિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં સચે તં કુસલં, ય્વાયં સારમ્મણાદિભેદો કુસલસ્સ લબ્ભતિ, અત્થિ તે સો તસ્સાતિ ચોદેતું સારમ્મણન્તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ પત્થના પણિધીતિ ચેતનાયેવેતં વેવચનં. કુસલચેતનાયેવ હિ પકપ્પયમાના પત્થનાતિ. પકપ્પનવસેન ઠિતત્તા પણિધીતિ ચ વુચ્ચતિ. પરતો પન કુસલેન ચિત્તેન સમુટ્ઠિતા વેદના સઞ્ઞા ચેતના સદ્ધાતિઆદીસુ વેદનાદીનઞ્ઞેવ ચેત્થ પત્થના પણિધીતિ લબ્ભતિ, ન ચેતનાય. કસ્મા? દ્વિન્નં ચેતનાનં એકતો અભાવા, સોતપતિતત્તા પન એવં તન્તિ ગતાતિ વેદિતબ્બા. રૂપાયતનન્તિઆદિ પુરિમવારે ‘‘સબ્બન્તં કુસલ’’ન્તિ સંખિત્તસ્સ પભેદદસ્સનત્થં વુત્તં. સેસા સંસન્દનનયા, વચીકમ્મકથા ‘‘અકુસલેન ચિત્તેન સમુટ્ઠિત’’ન્તિઆદિવિધાનઞ્ચ સબ્બં પાળિઅનુસારેનેવ વેદિતબ્બં. અસુચીતિ પનેત્થ સુક્કં અધિપ્પેતં. સુત્તસાધનં ઉત્તાનત્થમેવ.
રૂપં કમ્મન્તિકથાવણ્ણના.