૧૦. જીવિતિન્દ્રિયકથાવણ્ણના

૫૪૦. ઇદાનિ જીવિતિન્દ્રિયકથા નામ હોતિ. તત્થ યેસં જીવિતિન્દ્રિયં નામ ચિત્તવિપ્પયુત્તો અરૂપધમ્મો, તસ્મા રૂપજીવિતિન્દ્રિયં નત્થીતિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ પુબ્બસેલિયાનઞ્ચેવ સમ્મિતિયાનઞ્ચ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. નત્થિ રૂપીનં ધમ્માનં આયૂતિ પઞ્હે ઉપાદિન્નરૂપાનમ્પિ તિણકટ્ઠાદીનમ્પિ સન્તાનવસેન પવત્તિમેવ આયુ ઠિતિ યપના યાપના ઇરિયના વત્તના પાલનાતિ ઇચ્છતિ, તસ્મા પટિક્ખિપતિ. અત્થીતિ પઞ્હેપિ ઇમિના કારણેન પટિજાનાતિ. અત્થિ અરૂપજીવિતિન્દ્રિયન્તિ પઞ્હે અરૂપધમ્માનં ચિત્તવિપ્પયુત્તં જીવિતિન્દ્રિયસન્તાનં નામ અત્થીતિ ઇચ્છતિ, તસ્મા પટિજાનાતિ.

૫૪૧. રૂપીનં ધમ્માનં આયુ અરૂપજીવિતિન્દ્રિયન્તિ પઞ્હે સત્તસન્તાને રૂપિનો વા હોન્તુ અરૂપિનો વા, સબ્બેસં ચિત્તવિપ્પયુત્તં અરૂપજીવિતિન્દ્રિયમેવ ઇચ્છતિ, તસ્મા પટિજાનાતિ.

૫૪૨. નિરોધસમાપન્નપઞ્હેસુપિ ચિત્તવિપ્પયુત્તં અરૂપજીવિતમેવ સન્ધાય પટિક્ખિપતિ ચ પટિજાનાતિ ચ. સકવાદી પન તં અસમ્પટિચ્છન્તો યં અરૂપપવત્તે અસતિ અત્થિ, રૂપેન તેન ભવિતબ્બન્તિ ચોદેતું હઞ્ચીતિઆદિમાહ. સઙ્ખારક્ખન્ધપઞ્હે ફસ્સાદિસઙ્ખારક્ખન્ધં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, કાયકમ્માદિસઙ્ખારક્ખન્ધં સન્ધાય પટિજાનાતિ. કાયવિઞ્ઞત્તિ વચીવિઞ્ઞત્તિ સમ્માવાચા સમ્માકમ્મન્તો જીવિતિન્દ્રિયન્તિ એવમાદયોપિ ધમ્મા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિસ્સ લદ્ધિ. સકવાદી પન તં અસમ્પટિચ્છન્તો યદિ નિરુદ્ધેપિ અરૂપપવત્તે સઙ્ખારક્ખન્ધો અત્થિ, ચતુન્નમ્પિ ખન્ધાનં અત્થિતા હોતૂતિ ચોદેતું અત્થિ વેદનાક્ખન્ધોતિ આદિમાહ. ઇતરો અન્તોસમાપત્તિં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, સમાપજ્જન્તસ્સ ચ વુટ્ઠહન્તસ્સ ચ પુબ્બાપરભાગં સન્ધાય પટિજાનાતિ.

૫૪૩. અસઞ્ઞસત્તવારેપિ એસેવ નયો. તસ્સ હિ લદ્ધિયા અસઞ્ઞસત્તાનં પટિસન્ધિકાલે ચિત્તં ઉપ્પજ્જિત્વા નિરુજ્ઝતિ, તેન સહ ચિત્તવિપ્પયુત્તઅરૂપજીવિતિન્દ્રિયં ઉપ્પજ્જિત્વા યાવતાયુકં પવત્તતિ. તસ્મા તેસં જીવિતિન્દ્રિયં નત્થીતિ પુટ્ઠો પટિક્ખિપતિ, અત્થીતિ પુટ્ઠો પટિજાનાતિ. વેદનાક્ખન્ધાદયોપિ તેસં પવત્તિવસેન પટિક્ખિપતિ, ચુતિપટિસન્ધિવસેન પટિજાનાતિ. સકવાદી પન તં અનિચ્છન્તો ‘‘સચે તત્થ એકક્ખણેપિ વેદનાદયો અત્થિ, પઞ્ચવોકારભવત્તં પાપુણાતી’’તિ ચોદેતું પઞ્ચવોકારભવોતિ આહ. ઇતરો સુત્તવિરોધભયા પટિક્ખિપતિ.

૫૪૪-૫૪૫. એકદેસં ભિજ્જતીતિ પઞ્હે સમ્પયુત્તં ભિજ્જતિ, વિપ્પયુત્તં તિટ્ઠતીતિ તસ્સ લદ્ધિ, તસ્મા પટિજાનાતિ. દ્વે જીવિતિન્દ્રિયાનીતિ પુચ્છા પરવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ. રૂપારૂપવસેન હિ દ્વે જીવિતિન્દ્રિયાનિ, તેહિયેવ સત્તો જીવતિ, તેસં ભઙ્ગેન મરતીતિ વુચ્ચતિ. ચુતિક્ખણસ્મિઞ્હિ દ્વેપિ જીવિતાનિ સહેવ ભિજ્જન્તિ.

જીવિતિન્દ્રિયકથાવણ્ણના.