૧. છગતિકથાવણ્ણના

૫૦૩-૫૦૪. ઇદાનિ છગતિકથા નામ હોતિ. તત્થ અસુરકાયેન સદ્ધિં છગતિયોતિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનઞ્ચેવ ઉત્તરાપથકાનઞ્ચ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં સકવાદી ‘‘પઞ્ચ ખો પનિમા, સારિપુત્ત, ગતિયો’’તિ (મ. નિ. ૧.૧૫૩) લોમહંસનપરિયાયે પરિચ્છિન્નાનં ગતીનં વસેન ચોદેતું નનુ પઞ્ચ ગતિયોતિઆદિમાહ. ઇતરો સુત્તવિરોધભયેન પટિજાનાતિ. કસ્મા પન સકવાદી છ ગતિયો ન સમ્પટિચ્છતિ, નનુ ‘‘ચતૂહાપાયેહિ ચ વિપ્પમુત્તો’’તિ એત્થ અસુરકાયોપિ ગહિતોતિ. સચ્ચં ગહિતો, ન પનેસા ગતિ. કસ્મા? વિસું અભાવતો. અસુરકાયસ્મિઞ્હિ કાલકઞ્ચિકા અસુરા પેતગતિયા સઙ્ગહિતા, વેપચિત્તિપરિસા દેવગતિયા, અસુરકાયોતિ વિસું એકા ગતિ નામ નત્થિ.

ઇદાનિ એતમેવ અત્થં દસ્સેતું નનુ કાલકઞ્ચિકાતિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ સમાનવણ્ણાતિ સદિસરૂપસણ્ઠાના બીભચ્છા વિરૂપા દુદ્દસ્સિકા. સમાનભોગાતિ સદિસમેથુનસમાચારા. સમાનાહારાતિ સદિસખેળસિઙ્ઘાણિકપુબ્બલોહિતાદિઆહારા. સમાનાયુકાતિ સદિસઆયુપરિચ્છેદા. આવાહવિવાહન્તિ કઞ્ઞાગહણઞ્ચેવ કઞ્ઞાદાનઞ્ચ. સુક્કપક્ખે સમાનવણ્ણાતિ સદિસરૂપસણ્ઠાના અભિરૂપા પાસાદિકા દસ્સનીયા પભાસમ્પન્ના. સમાનભોગાતિ સદિસપઞ્ચકઆમગુણભોગા. સમાનાહારાતિ સદિસસુધાભોજનાદિઆહારા. સેસં વુત્તનયમેવ. નનુ અત્થિ અસુરકાયોતિ ઇદં અસુરકાયસ્સેવ સાધકં. તસ્સ પન વિસું ગતિપરિચ્છેદાભાવેન ન ગતિસાધકન્તિ.

છગતિકથાવણ્ણના.