૭. પથવીકમ્મવિપાકોતિકથાવણ્ણના

૪૯૨. ઇદાનિ પથવી કમ્મવિપાકોતિકથા નામ હોતિ. તત્થ યસ્મા ‘‘અત્થિ ઇસ્સરિયસંવત્તનિયં કમ્મં, આધિપચ્ચસંવત્તનિયં કમ્મ’’ન્તિ એત્થ ઇસ્સરાનં ભાવો ઇસ્સરિયં નામ, અધિપતીનઞ્ચ ભાવો આધિપચ્ચં નામ, પથવિસ્સરિયઆધિપચ્ચસંવત્તનિકઞ્ચ કમ્મં અત્થીતિ વુત્તં. તસ્મા યેસં ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનં; તે સન્ધાય પથવીતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. સુખવેદનીયાતિઆદિ કમ્મવિપાકસભાવદસ્સનવસેન વુત્તં. ‘‘ફસ્સો હોતી’’તિઆદિના નયેન નિદ્દિટ્ઠેસુ વિપાકેસુ ફસ્સો સુખવેદનીયાદિભેદો હોતિ. સો ચ સઞ્ઞાદયો ચ સુખવેદનાદીહિ સમ્પયુત્તા, વેદનાદયો સઞ્ઞાદીહિ, સબ્બેપિ સારમ્મણા, અત્થિ ચ નેસં પુરેચારિકઆવટ્ટનાદિસઙ્ખાતં આવજ્જનં, કમ્મપચ્ચયભૂતા ચેતના, યો તત્થ ઇટ્ઠવિપાકો, તસ્સ પત્થના, પણિધાનવસેન પવત્તા મૂલતણ્હા, કિં તે એવરૂપા પથવીતિ પુચ્છતિ. ઇતરો પટિક્ખિપતિ. પટિલોમપુચ્છાદીનિ ઉત્તાનત્થાનેવ.

૪૯૩. કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણોતિ પઞ્હે ફસ્સાદયો સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, કમ્મસમુટ્ઠાનં રૂપઞ્ચ પથવીઆદીનંયેવ ચ સાધારણભાવં સન્ધાય પટિજાનાતિ. અસાધારણમઞ્ઞેસન્તિ સુત્તં પરસમયતો આહરિત્વા દસ્સિતં. સબ્બે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ પઞ્હે પથવિં અનિસ્સિતે સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, નિસ્સિતે સન્ધાય પટિજાનાતિ. પથવિં અપરિભુઞ્જિત્વા પરિનિબ્બાયન્તીતિ પઞ્હે આરુપ્પે પરિનિબ્બાયન્તાનં વસેન પટિજાનાતિ. કમ્મવિપાકં અખેપેત્વાતિ ઇદં પરસમયવસેન વુત્તં. કમ્મવિપાકઞ્હિ ખેપેત્વાવ પરિનિબ્બાયન્તીતિ તેસં લદ્ધિ. સકસમયે પન કતોકાસસ્સ કમ્મસ્સ ઉપ્પન્નં વિપાકં અખેપેત્વા પરિનિબ્બાનં નત્થિ. તેસઞ્ચ લદ્ધિયા પથવી સાધારણવિપાકત્તા ઉપ્પન્નવિપાકોયેવ હોતિ. તં વિપાકભાવેન ઠિતં અખેપેત્વા પરિનિબ્બાનં ન યુજ્જતીતિ ચોદેતું વટ્ટતિ. ઇતરો લદ્ધિવસેન પટિક્ખિપતિ. ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકન્તિ પઞ્હે અસાધારણં ફસ્સાદિં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, સાધારણં સન્ધાય પટિજાનાતિ. પથવીસમુદ્દસૂરિયચન્દિમાદયો હિ સબ્બેસં સાધારણકમ્મવિપાકોતિ તેસં લદ્ધિ.

૪૯૪. ઇસ્સરિયસંવત્તનિયન્તિ એત્થ ઇસ્સરિયં નામ બહુધનતા. આધિપચ્ચં નામ સેસજને અત્તનો વસે વત્તેત્વા તેહિ ગરુકાતબ્બટ્ઠેન અધિપતિભાવો. તત્થ કમ્મં પટિલાભવસેન તંસંવત્તનિકં નામ હોતિ, ન જનકવસેન. તસ્મા વિપાકભાવે અસાધકમેતન્તિ.

પથવી કમ્મવિપાકોતિકથાવણ્ણના.