૨. આયતનપદાદિવણ્ણના

૨૨. આયતનપદનિદ્દેસાદીસુ આયતનપદનિદ્દેસે તાવ ચક્ખાયતનં એકેન ખન્ધેનાતિ એકેન રૂપક્ખન્ધેનેવ, એકેન ચક્ખાયતનેનેવ એકાય ચક્ખુધાતુયાવ સઙ્ગહિતન્તિ વેદિતબ્બં. સોતાયતનાદીસુપિ ઇમિનાવ નયેન સઙ્ગહાસઙ્ગહો વેદિતબ્બો. અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વાતિ એત્થ પન યસ્મા અસઙ્ખતં ધમ્માયતનં નામ નિબ્બાનં, તઞ્ચ ખન્ધસઙ્ગહં ન ગચ્છતિ; તસ્મા ‘ખન્ધતો ઠપેત્વા’તિ વુત્તં. ચતૂહિ ખન્ધેહીતિ રૂપવેદનાસઞ્ઞાસઙ્ખારક્ખન્ધેહિ. નિબ્બાનવજ્જઞ્હિ ધમ્માયતનં એતેહિ સઙ્ગહિતં. વિઞ્ઞાણક્ખન્ધેન પન ઠપેત્વા ધમ્માયતનધમ્મધાતુયો સેસાયતનધાતૂહિ ચ તં ન સઙ્ગય્હતિ. તેન વુત્તં – ‘‘એકેન ખન્ધેન, એકાદસહાયતનેહિ, સત્તરસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિત’’ન્તિ. યથા ચ તે હેટ્ઠા રૂપક્ખન્ધમૂલકા, એવમિધાપિ ચક્ખાયતનમૂલકાવ નયા વેદિતબ્બા. દુકમત્તમેવ પન પાળિયં દસ્સેત્વા ‘‘દ્વાદસાયતનાની’’તિ અભેદતોવ પુચ્છાવિસ્સજ્જનં કતં. ધાતુનિદ્દેસેપિ એસેવ નયો.

૪૦. સચ્ચનિદ્દેસે – સબ્બેપિ દુકતિકચતુક્કા પાળિયં દસ્સિતા. યસ્મા ચ દુકતિકેસુ સમુદયસચ્ચસદિસમેવ મગ્ગસચ્ચેપિ વિસ્સજ્જનં, તસ્મા તં સમુદયાનન્તરં વુત્તં.

૫૦. ઇન્દ્રિયનિદ્દેસે – જીવિતિન્દ્રિયં દ્વીહિ ખન્ધેહીતિ રૂપજીવિતિન્દ્રિયં રૂપક્ખન્ધેન, અરૂપજીવિતિન્દ્રિયં સઙ્ખારક્ખન્ધેન સઙ્ગહિતં. સેસં વુત્તનયાનુસારેનેવ વેદિતબ્બં. પાળિવવત્થાનં પનેત્થ આયતનધાતુનિદ્દેસસદિસમેવ.