૬. પટિચ્ચસમુપ્પાદવણ્ણના

૬૧. પટિચ્ચસમુપ્પાદનિદ્દેસે – ‘‘અવિજ્જા કતિહિ ખન્ધેહી’’તિ પુચ્છં અનારભિત્વા અવિજ્જા એકેન ખન્ધેનાતિ એવં વિસ્સજ્જનમેવ દસ્સિતં. તત્થ સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણન્તિ પટિસન્ધિયં પવત્તે ચ સબ્બમ્પિ વિપાકવિઞ્ઞાણં. તેનેવાહ – ‘‘સત્તહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિત’’ન્તિ. નામરૂપમ્પિ પટિસન્ધિપવત્તિવસેનેવ વેદિતબ્બં. તેનેવેત્થ સદ્દાયતનમ્પિ સઙ્ગહેત્વા એકાદસહાયતનેહિ સઙ્ગહો દસ્સિતો. ફસ્સાદીસુ ખન્ધભેદો વેદિતબ્બો. અઞ્ઞેનેવ હિ એકેન ખન્ધેન ફસ્સો સઙ્ગહિતો, અઞ્ઞેન વેદના, તણ્હાઉપાદાનકમ્મભવા પન સઙ્ખારક્ખન્ધેનેવ સઙ્ગહિતા. ભવપદઞ્ચેત્થ કમ્મભવાદીનં વસેન એકાદસધા વિભત્તં. તત્થ કમ્મભવો ફસ્સાદીહિ સદિસવિસજ્જનત્તા તેહિ સદ્ધિં એકતો દસ્સિતો. ઉપપત્તિભવકામભવસઞ્ઞાભવપઞ્ચવોકારભવા અઞ્ઞમઞ્ઞસદિસવિસ્સજ્જનત્તા એકતો દસ્સિતા. યસ્મા ચેતે ઉપાદિન્નકધમ્માવ તસ્મા ‘‘એકાદસહાયતનેહિ સત્તરસહિ ધાતૂહી’’તિ વુત્તં. સદ્દાયતનઞ્હિ અનુપાદિન્નં, તં એત્થ ન ગહિતં.

૬૮. રૂપભવનિદ્દેસે – પઞ્ચહાયતનેહીતિ ચક્ખુસોતમનરૂપધમ્માયતનેહિ. અટ્ઠહિ ધાતૂહીતિ ચક્ખુસોતચક્ખુવિઞ્ઞાણસોતવિઞ્ઞાણરૂપધમ્મમનોધાતુમનોવિઞ્ઞાણધાતૂહિ. અરૂપભવાદયોપિ તયો સદિસવિસ્સજ્જનત્તાવ એકતો દસ્સિતા. તથા અસઞ્ઞાભવએકવોકારભવા. તત્થ દ્વીહાયતનેહીતિ રૂપાયતનધમ્માયતનેહિ. ધાતૂસુપિ એસેવ નયો. એકતલવાસિકાનઞ્હિ સેસબ્રહ્માનં ચક્ખુસબ્ભાવતો તસ્સારમ્મણત્તા તત્થ રૂપાયતનં ઉદ્ધટં.

૭૧. જાતિ દ્વીહિ ખન્ધેહીતિ રૂપજાતિ રૂપક્ખન્ધેન, અરૂપજાતિ સઙ્ખારક્ખન્ધેન. જરામરણેસુપિ એસેવ નયો. સોકાદીસુપિ એકેન ખન્ધેનાતિ સોકદુક્ખદોમનસ્સાનિ વેદનાક્ખન્ધેન, પરિદેવો રૂપક્ખન્ધેન, ઉપાયાસાદયો સઙ્ખારક્ખન્ધેનાતિ એવં ખન્ધવિસેસો વેદિતબ્બો.

૭૩. ઇદ્ધિપાદો દ્વીહીતિ સઙ્ખારવિઞ્ઞાણક્ખન્ધેહિ, મનાયતનધમ્માયતનેહિ, ધમ્મધાતુમનોવિઞ્ઞાણધાતૂહિ ચ. ઝાનં દ્વીહીતિ વેદનાક્ખન્ધસઙ્ખારક્ખન્ધેહિ. અપ્પમઞ્ઞાદયો સદિસવિસ્સજ્જનત્તા એકતો નિદ્દિટ્ઠા. ચિત્તં પન ચેતનાનન્તરં નિક્ખિત્તમ્પિ અસદિસવિસ્સજ્જનત્તા પચ્છા ગહિતં. તત્થ અપ્પમઞ્ઞાદીસુ એકેન ખન્ધેનાતિ વેદના વેદનાક્ખન્ધેન, સઞ્ઞા સઞ્ઞાક્ખન્ધેન, સેસા સઙ્ખારક્ખન્ધેન સઙ્ગહિતાતિ એવં ખન્ધવિસેસો વેદિતબ્બો.