૨. સત્તસૂરિયસુત્તવણ્ણના

૬૬. દુતિયે યસ્મા અયં સત્તસૂરિયદેસના તેજોસંવટ્ટદસ્સનવસેન પવત્તા, તસ્મા તયો સંવટ્ટા, તિસ્સો સંવટ્ટસીમા, તીણિ સંવટ્ટમૂલાની, તીણિ કોલાહલાનીતિ અયં તાવ આદિતોવ ઇમસ્સ સુત્તસ્સ પુરેચારિકકથા વેદિતબ્બા. સા વિસુદ્ધિમગ્ગે (વિસુદ્ધિ. ૨.૪૦૩) પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિનિદ્દેસે વિત્થારિતાવ. એતદવોચાતિ અનિચ્ચકમ્મટ્ઠાનિકાનં પઞ્ચન્નં ભિક્ખુસતાનં અજ્ઝાસયેન ઉપાદિન્નકાનં અનુપાદિન્નકાનં સઙ્ખારાનં વિપત્તિદસ્સનત્થં એતં ‘‘અનિચ્ચા, ભિક્ખવે, સઙ્ખારા’’તિઆદિસત્તસૂરિયોપમસુત્તન્તં અવોચ. તત્થ અનિચ્ચાતિ હુત્વા અભાવટ્ઠેન અનિચ્ચા. સઙ્ખારાતિ ઉપાદિન્નકઅનુપાદિન્નકા સઙ્ખારધમ્મા. અદ્ધુવાતિ એવં અચિરટ્ઠેન ન ધુવા. અનસ્સાસિકાતિ અસસ્સતભાવેન અસ્સાસરહિતા. અલમેવાતિ યુત્તમેવ.

અજ્ઝોગાળ્હોતિ ઉદકે અનુપવિટ્ઠો. અચ્ચુગ્ગતોતિ ઉદકપિટ્ઠિતો ઉગ્ગતો. દેવો ન વસ્સતીતિ પઠમં તાવ ઉપકપ્પનમેઘો નામ કોટિસતસહસ્સચક્કવાળે એકમેઘો હુત્વા વસ્સતિ, તદા નિક્ખન્તબીજં ન પુન ગેહં પવિસતિ. તતો પટ્ઠાય ધમકરણે નિરુદ્ધં વિય ઉદકં હોતિ, પુન એકબિન્દુમ્પિ દેવો ન વસ્સતીતિ ઉપમાનધમ્મકથાવ પમાણં. વિનસ્સન્તે પન લોકે પઠમં અવીચિતો પટ્ઠાય તુચ્છો હોતિ, તતો ઉટ્ઠહિત્વા સત્તા મનુસ્સલોકે ચ તિરચ્છાનેસુ ચ નિબ્બત્તન્તિ. તિરચ્છાનેસુ નિબ્બત્તાપિ પુત્તભાતિકેસુ મેત્તં પટિલભિત્વા કાલકતા દેવમનુસ્સેસુ નિબ્બત્તન્તિ. દેવતા આકાસેન ચરન્તિયો આરોચેન્તિ – ‘‘ન ઇદં ઠાનં સસ્સતં ન નિબદ્ધં, મેત્તં ભાવેથ, કરુણં, મુદિતં, ઉપેક્ખં ભાવેથા’’તિ. તે મેત્તાદયો ભાવેત્વા તતો ચુતા બ્રહ્મલોકે નિબ્બત્તન્તિ.

બીજગામાતિ એત્થ બીજગામો નામ પઞ્ચ બીજજાતાનિ. ભૂતગામો નામ યંકિઞ્ચિ નિક્ખન્તમૂલપણ્ણં હરિતકં. ઓસધિતિણવનપ્પતયોતિ એત્થ ઓસધીતિ ઓસધરુક્ખા. તિણાતિ બહિસારા તાલનાળિકેરાદયો. વનપ્પતયોતિ વનજેટ્ઠકરુક્ખા. કુન્નદિયોતિ ઠપેત્વા પઞ્ચ મહાનદિયો અવસેસા નિન્નગા. કુસોબ્ભાતિ ઠપેત્વા સત્ત મહાસરે અવસેસા રહદાદયો. દુતિયો સૂરિયોતિઆદીસુ દુતિયસૂરિયકાલે એકો ઉદેતિ, એકો અત્થઙ્ગમેતિ. તતિયકાલે એકો ઉદેતિ, એકો અત્થઙ્ગમેતિ, એકો મજ્ઝે હોતિ. ચતુત્થકાલે ચતુકુલિકે ગામે ચત્તારો પિણ્ડચારિકા દ્વારપટિપાટિયા ઠિતા વિય હોન્તિ. પઞ્ચમાદિકાલેપિ એસેવ નયો. પલુજ્જન્તીતિ છિજ્જિત્વા છિજ્જિત્વા પતન્તિ. નેવ છારિકા પઞ્ઞાયતિ ન મસીતિ ચક્કવાળમહાપથવી સિનેરુપબ્બતરાજા હિમવા ચક્કવાળપબ્બતો છ કામસગ્ગા પઠમજ્ઝાનિકબ્રહ્મલોકાતિ એત્તકે ઠાને દડ્ઢે અચ્છરાય ગહેતબ્બમત્તાપિ છારિકા વા અઙ્ગારો વા ન પઞ્ઞાયતિ. કો મન્તા કો સદ્ધાતાતિ કો તસ્સ સદ્ધાપનત્થાય સમત્થો, કો વા તસ્સ સદ્ધાતા. અઞ્ઞત્ર દિટ્ઠપદેહીતિ દિટ્ઠપદે સોતાપન્ને અરિયસાવકે ઠપેત્વા કો અઞ્ઞો સદ્દહિસ્સતીતિ અત્થો.

વીતરાગોતિ વિક્ખમ્ભનવસેન વીતરાગો. સાસનં આજાનિંસૂતિ અનુસિટ્ઠિં જાનિંસુ, બ્રહ્મલોકસહબ્યતાય મગ્ગં પટિપજ્જિંસુ. સમસમગતિયોતિ દુતિયત્તભાવે સબ્બાકારેન સમગતિકો એકગતિકો. ઉત્તરિ મેત્તં ભાવેય્યન્તિ પઠમજ્ઝાનતો ઉત્તરિ યાવ તિકચતુક્કજ્ઝાના પણીતં કત્વા મેત્તં ભાવેય્યં. ચક્ખુમાતિ પઞ્ચહિ ચક્ખૂહિ ચક્ખુમા. પરિનિબ્બુતોતિ બોધિપલ્લઙ્કેયેવ કિલેસપરિનિબ્બાનેન પરિનિબ્બુતો. એવં અનિચ્ચલક્ખણં દીપેત્વા સત્થરિ દેસનં વિનિવટ્ટેન્તે પઞ્ચસતાપિ તે અનિચ્ચકમ્મટ્ઠાનિકા ભિક્ખૂ દેસનાનુસારેન ઞાણં પેસેત્વા નિસિન્નાસનેસુયેવ અરહત્તં પાપુણિંસૂતિ.