૪. યસ્સંદિસંસુત્તવણ્ણના

૧૩૪. ચતુત્થે ઉભતોતિ દ્વીહિપિ પક્ખેહિ. માતિતો ચ પિતિતો ચાતિ યસ્સ હિ માતા ખત્તિયા, માતુમાતા ખત્તિયા, તસ્સાપિ માતા ખત્તિયા. પિતા ખત્તિયો, પિતુપિતા ખત્તિયો, તસ્સપિ પિતા ખત્તિયો. સો ઉભતો સુજાતો માતિતો ચ પિતિતો ચ. સંસુદ્ધગહણિકોતિ સંસુદ્ધાય માતુકુચ્છિયા સમન્નાગતો. ‘‘સમવેપાકિનિયા ગહણિયા’’તિ એત્થ પન કમ્મજતેજોધાતુ ગહણીતિ વુચ્ચતિ. યાવ સત્તમા પિતામહયુગાતિ એત્થ પિતુપિતા પિતામહો, પિતામહસ્સ યુગં પિતામહયુગં. યુગન્તિ આયુપ્પમાણં વુચ્ચતિ. અભિલાપમત્તમેવ ચેતં, અત્થતો પન પિતામહોયેવ પિતામહયુગં. તતો ઉદ્ધં સબ્બેપિ પુબ્બપુરિસા પિતામહગ્ગહણેનેવ ગહિતા. એવં યાવ સત્તમો પુરિસો, તાવ સંસુદ્ધગહણિકો, અથ વા અક્ખિત્તો અનુપક્કુટ્ઠો જાતિવાદેનાતિ દસ્સેતિ. અક્ખિત્તોતિ ‘‘અપનેથ એતં, કિં ઇમિના’’તિ એવં અક્ખિત્તો અનવક્ખિત્તો. અનુપક્કુટ્ઠોતિ ન ઉપક્કુટ્ઠો ન અક્કોસં વા નિન્દં વા પત્તપુબ્બો. કેન કારણેનાતિ? જાતિવાદેન, ‘‘ઇતિપિ હીનજાતિકો એસો’’તિ એવરૂપેન વચનેનાતિ અત્થો.

અડ્ઢોતિઆદીસુ યો કોચિ અત્તનો સન્તકેન વિભવેન અડ્ઢો હોતિ. ઇધ પન ન કેવલં અડ્ઢોયેવ, મહદ્ધનો મહતા અપરિમાણસઙ્ખેન ધનેન સમન્નાગતોતિ અત્થો. પઞ્ચકામગુણવસેન મહન્તા ઉળારા ભોગા અસ્સાતિ મહાભોગો. પરિપુણ્ણકોસકોટ્ઠાગારોતિ કોસો વુચ્ચતિ ભણ્ડાગારં, નિદહિત્વા ઠપિતેન ધનેન પરિપુણ્ણકોસો, ધઞ્ઞેન ચ પરિપુણ્ણકોટ્ઠાગારોતિ અત્થો. અથ વા ચતુબ્બિધો કોસો હત્થી અસ્સા રથા રટ્ઠન્તિ, તિવિધં કોટ્ઠાગારં ધનકોટ્ઠાગારં ધઞ્ઞકોટ્ઠાગારં વત્થકોટ્ઠાગારન્તિ. તં સબ્બમ્પિ પરિપુણ્ણમસ્સાતિ પરિપુણ્ણકોસકોટ્ઠાગારો. અસ્સવાયાતિ કસ્સચિ બહુમ્પિ ધનં દેન્તસ્સ સેના ન સુણાતિ, સા અનસ્સવા નામ હોતિ. કસ્સચિ અદેન્તસ્સાપિ સુણાતિયેવ, અયં અસ્સવા નામ. ઓવાદપટિકરાયાતિ ‘‘ઇદં વો કત્તબ્બ, ઇદં ન કત્તબ્બ’’ન્તિ દિન્નઓવાદકરાય. પણ્ડિતોતિ પણ્ડિચ્ચેન સમન્નાગતો. બ્યત્તોતિ પઞ્ઞાવેય્યત્તિયેન યુત્તો. મેધાવીતિ ઠાનુપ્પત્તિકપઞ્ઞાય સમન્નાગતો. પટિબલોતિ સમત્થો. અત્થે ચિન્તેતુન્તિ વડ્ઢિઅત્થે ચિન્તેતું. સો હિ પચ્ચુપ્પન્નઅત્થવસેનેવ ‘‘અતીતેપિ એવં અહેસું, અનાગતેપિ એવં ભવિસ્સન્તી’’તિ ચિન્તેતિ. વિજિતાવીનન્તિ વિજિતવિજયાનં, મહન્તેન વા વિજયેન સમન્નાગતાનં. વિમુત્તચિત્તાનન્તિ પઞ્ચહિ વિમુત્તીહિ વિમુત્તમાનસાનં.