૩. અસુભસુત્તવણ્ણના

૧૬૩. તતિયે અસુભાનુપસ્સી કાયે વિહરતીતિ અત્તનો કરજકાયે ‘‘યથા એતં, તથા ઇદ’’ન્તિ ઇમિના નયેન બહિદ્ધા દિટ્ઠાનં દસન્નં અસુભાનં ઉપસંહરણવસેન અસુભાનુપસ્સી વિહરતિ, અત્તનો કાયં અસુભતો પટિકૂલતો ઞાણેન પસ્સતીતિ અત્થો. આહારે પટિકૂલસઞ્ઞીતિ નવન્નં પાટિકુલ્યાનં વસેન કબળીકારાહારે પટિકૂલસઞ્ઞી. સબ્બલોકે અનભિરતિસઞ્ઞીતિ સબ્બસ્મિમ્પિ તેધાતુકે લોકસન્નિવાસે અનભિરતાય ઉક્કણ્ઠિતસઞ્ઞાય સમન્નાગતો. સબ્બસઙ્ખારેસુ અનિચ્ચાનુપસ્સીતિ સબ્બેપિ તેભૂમકસઙ્ખારે અનિચ્ચતો અનુપસ્સન્તો. મરણસઞ્ઞાતિ મરણં આરબ્ભ ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. અજ્ઝત્તં સૂપટ્ઠિતા હોતીતિ નિયકજ્ઝત્તે સુટ્ઠુ ઉપટ્ઠિતા હોતિ. એત્તાવતા બલવવિપસ્સના કથિતા. સેખબલાનીતિ સિક્ખનકાનં બલાનિ. સેસમેત્થ પાળિવસેન ઉત્તાનમેવ. ‘‘અસુભાનુપસ્સી’’તિઆદીનિ પન દુક્ખાય પટિપદાય દસ્સનત્થં વુત્તાનિ, પઠમજ્ઝાનાદીનિ સુખાય. અસુભાદીનિ હિ પટિકૂલારમ્મણાનિ, તેસુ પન પકતિયાવ સમ્પિયાયમાનં ચિત્તં અલ્લીયતિ. તસ્મા તાનિ ભાવેન્તો દુક્ખપટિપદં પટિપન્નો નામ હોતિ. પઠમજ્ઝાનાદીનિ પણીતસુખાનિ, તસ્મા તાનિ પટિપન્નો સુખપટિપદં પટિપન્નો નામ હોતિ.

અયં પનેત્થ સબ્બસાધારણા ઉપમા – સઙ્ગામાવચરપુરિસો હિ ફલકકોટ્ઠકં કત્વા પઞ્ચાવુધાનિ સન્નય્હિત્વા સઙ્ગામં પવિસતિ, સો અન્તરા વિસ્સમિતુકામો ફલકકોટ્ઠકં પવિસિત્વા વિસ્સમતિ ચેવ પાનભોજનાદીનિ ચ પટિસેવતિ. તતો પુન સઙ્ગામં પવિસિત્વા કમ્મં કરોતિ. તત્થ સઙ્ગામો વિય કિલેસસઙ્ગામો દટ્ઠબ્બો, ફલકકોટ્ઠકો વિય પઞ્ચનિસ્સયબલાનિ, સઙ્ગામપવિસનપુરિસો વિય યોગાવચરો, પઞ્ચાવુધસન્નાહો વિય વિપસ્સનાપઞ્ચમાનિ ઇન્દ્રિયાનિ, સઙ્ગામં પવિસનકાલો વિય વિપસ્સનાય કમ્મકરણકાલો, વિસ્સમિતુકામસ્સ ફલકકોટ્ઠકં પવિસિત્વા વિસ્સમનપાનભોજનાનિ પટિસેવનકાલો વિય વિપસ્સનાય કમ્મં કરોન્તસ્સ ચિત્તુપ્પાદસ્સ નિરસ્સાદક્ખણે પઞ્ચ બલાનિ નિસ્સાય ચિત્તં સમ્પહંસનકાલો, વિસ્સમિત્વા ખાદિત્વા પિવિત્વા ચ પુન સઙ્ગામસ્સ પવિસનકાલો વિય પઞ્ચહિ બલેહિ ચિત્તં સમ્પહંસેત્વા પુન વિપસ્સનાય કમ્મં કરોન્તસ્સ વિવટ્ટેત્વા અરહત્તગ્ગહણકાલો વેદિતબ્બો. ઇમસ્મિં પન સુત્તે બલાનિ ચેવ ઇન્દ્રિયાનિ ચ મિસ્સકાનેવ કથિતાનીતિ.