૩. પઠમનાનાકરણસુત્તવણ્ણના

૧૨૩. તતિયે તદસ્સાદેતીતિ તં ઝાનં સુખસ્સાદેન અસ્સાદેતિ. નિકામેતીતિ પત્થેતિ. વિત્તિં આપજ્જતીતિ તુટ્ઠિં આપજ્જતિ. તદધિમુત્તોતિ તસ્મિં અધિમુત્તો, તં વા અધિમુત્તો. તબ્બહુલવિહારીતિ તેન ઝાનેન બહુલં વિહરન્તો. સહબ્યતં ઉપપજ્જતીતિ સહભાવં ગચ્છતિ, તત્થ નિબ્બત્તતીતિ અત્થો. કપ્પો આયુપ્પમાણન્તિ એત્થ પઠમજ્ઝાનં અત્થિ હીનં, અત્થિ મજ્ઝિમં, અત્થિ પણીતં. તત્થ હીનેન ઉપ્પન્નાનં કપ્પસ્સ તતિયો કોટ્ઠાસો આયુપ્પમાણં, મજ્ઝિમેન ઉપડ્ઢકપ્પો, પણીતેન કપ્પો. તં સન્ધાયેતં વુત્તં. નિરયમ્પિ ગચ્છતીતિ નિરયગમનીયસ્સ કમ્મસ્સ અપ્પહીનત્તા અપરાપરં ગચ્છતિ, ન અનન્તરમેવ. તસ્મિંયેવ ભવે પરિનિબ્બાયતીતિ તસ્મિંયેવ રૂપભવે ઠત્વા પરિનિબ્બાયતિ, ન હેટ્ઠા ઓતરતિ. યદિદં ગતિયા ઉપપત્તિયા સતીતિ યં ઇદં ગતિયા ચ ઉપપત્તિયા ચ સતિ સેખસ્સ અરિયસાવકસ્સ પટિસન્ધિવસેન હેટ્ઠા અનોતરિત્વા તસ્મિંયેવ રૂપભવે ઉપરિ દુતિયતતિયાદીસુ અઞ્ઞતરસ્મિં બ્રહ્મલોકે પરિનિબ્બાનં, પુથુજ્જનસ્સ પન નિરયાદિગમનં, ઇદં નાનાકરણન્તિ અત્થો.

દ્વે કપ્પાતિ એત્થાપિ દુતિયજ્ઝાનં વુત્તનયેનેવ તિવિધં હોતિ. તત્થ પણીતભાવનેન નિબ્બત્તાનં અટ્ઠકપ્પા આયુપ્પમાણં, મજ્ઝિમેન ચત્તારો, હીનેન દ્વે. તં સન્ધાયેતં વુત્તં. ચત્તારો કપ્પાતિ એત્થ યં હેટ્ઠા વુત્તં ‘‘કપ્પો, દ્વે કપ્પા’’તિ, તમ્પિ આહરિત્વા અત્થો વેદિતબ્બો. કપ્પોતિ ચ ગુણસ્સપિ નામં, તસ્મા કપ્પો દ્વે કપ્પા ચત્તારો કપ્પાતિ અયમેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો. ઇદં વુત્તં હોતિ – યો પઠમં વુત્તો કપ્પો, સો દ્વે વારે ગણેત્વા એકેન ગુણેન દ્વે કપ્પા હોન્તિ, દુતિયેન ચત્તારો, પુન તે ચત્તારો કપ્પાતિ ઇમેહિ ચતૂહિ ગુણેહિ ગુણિતા એકેન ગુણેન અટ્ઠ હોન્તિ, દુતિયેન સોળસ, તતિયેન દ્વત્તિંસ, ચતુત્થેન ચતુસટ્ઠીતિ. એવમિધ પણીતજ્ઝાનવસેન ચતુસટ્ઠિ કપ્પા ગહિતાતિ વેદિતબ્બા. પઞ્ચ કપ્પસતાનીતિ ઇદં પણીતસ્સેવ ઉપપત્તિજ્ઝાનસ્સ વસેન વુત્તં. વેહપ્ફલેસુ વા પઠમજ્ઝાનભૂમિઆદીસુ વિય તિણ્ણં બ્રહ્મલોકાનં અભાવતો એત્તકમેવ આયુપ્પમાણં. તસ્મા એવં વુત્તં.