૭. દુતિયસિક્ખાસુત્તવણ્ણના

૮૮. સત્તમે કોલંકોલોતિ કુલા કુલં ગમનકો. કુલન્તિ ચેત્થ ભવો અધિપ્પેતો, તસ્મા ‘‘દ્વે વા તીણિ વા કુલાની’’તિ એત્થપિ દ્વે વા તયો વા ભવેતિ અત્થો વેદિતબ્બો. અયઞ્હિ દ્વે વા ભવે સન્ધાવતિ તયો વા, ઉત્તમકોટિયા છ વા. તસ્મા દ્વે વા તીણિ વા ચત્તારિ વા પઞ્ચ વા છ વાતિ એવમેત્થ વિકપ્પો દટ્ઠબ્બો. એકબીજીતિ એકસ્સેવ ભવસ્સ બીજં એતસ્સ અત્થીતિ એકબીજી. ઉદ્ધંસોતોતિઆદીસુ અત્થિ ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ન ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ન ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી. તત્થ યો ઇધ અનાગામિફલં પત્વા અવિહાદીસુ નિબ્બત્તો તત્થ યાવતાયુકં ઠત્વા ઉપરૂપરિ નિબ્બત્તિત્વા અકનિટ્ઠં પાપુણાતિ, અયં ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી નામ. યો પન અવિહાદીસુ નિબ્બત્તો તત્થેવ અપરિનિબ્બાયિત્વા અકનિટ્ઠમ્પિ અપ્પત્વા ઉપરિમબ્રહ્મલોકે પરિનિબ્બાયતિ, અયં ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી નામ. યો ઇતો ચવિત્વા અકનિટ્ઠેયેવ નિબ્બત્તતિ, અયં ન ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી નામ. યો પન અવિહાદીસુ ચતૂસુ અઞ્ઞતરસ્મિં નિબ્બત્તિત્વા તત્થેવ પરિનિબ્બાયતિ, અયં ન ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી નામ.

યત્થ કત્થચિ ઉપ્પન્નો પન સસઙ્ખારેન સપ્પયોગેન અરહત્તં પત્તો સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી નામ. અસઙ્ખારેન અપ્પયોગેન પત્તો અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી નામ. યો પન કપ્પસહસ્સાયુકેસુ અવિહેસુ નિબ્બત્તિત્વા પઞ્ચમં કપ્પસતં અતિક્કમિત્વા અરહત્તં પત્તો, અયં ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી નામ. અતપ્પાદીસુપિ એસેવ નયો. અન્તરાપરિનિબ્બાયીતિ યો આયુવેમજ્ઝં અનતિક્કમિત્વા પરિનિબ્બાયતિ, સો તિવિધો હોતિ. કપ્પસહસ્સાયુકેસુ તાવ અવિહેસુ નિબ્બત્તિત્વા એકો નિબ્બત્તદિવસેયેવ અરહત્તં પાપુણાતિ. નો ચે નિબ્બત્તદિવસે પાપુણાતિ, પઠમસ્સ પન કપ્પસતસ્સ મત્થકે પાપુણાતિ, અયં પઠમો અન્તરાપરિનિબ્બાયી. અપરો એવં અસક્કોન્તો દ્વિન્નં કપ્પસતાનં મત્થકે પાપુણાતિ, અયં દુતિયો. અપરો એવમ્પિ અસક્કોન્તો ચતુન્નં કપ્પસતાનં મત્થકે પાપુણાતિ, અયં તતિયો અન્તરાપરિનિબ્બાયી. સેસં વુત્તનયમેવ.

ઇમસ્મિં પન ઠાને ઠત્વા ચતુવીસતિ સોતાપન્ના, દ્વાદસ સકદાગામિનો, અટ્ઠચત્તાલીસ અનાગામિનો, દ્વાદસ ચ અરહન્તો કથેતબ્બા. ઇમસ્મિં હિ સાસને સદ્ધાધુરં પઞ્ઞાધુરન્તિ દ્વે ધુરાનિ, દુક્ખપટિપદાદન્ધાભિઞ્ઞાદયો ચતસ્સો પટિપદા. તત્થેકો સદ્ધાધુરેન અભિનિવિસિત્વા સોતાપત્તિફલં પત્વા એકમેવ ભવં નિબ્બત્તિત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ, અયમેકો એકબીજી. સો પટિપદાવસેન ચતુબ્બિધો હોતિ. યથા ચેસ, એવં પઞ્ઞાધુરેન અભિનિવિટ્ઠોપીતિ અટ્ઠ એકબીજિનો. તથા કોલંકોલા સત્તક્ખત્તુપરમા ચાતિ ઇમે ચતુવીસતિ સોતાપન્ના નામ. તીસુ પન વિમોક્ખેસુ સુઞ્ઞતવિમોક્ખેન સકદાગામિભૂમિં પત્તા ચતુન્નં પટિપદાનં વસેન ચત્તારો સકદાગામિનો, તથા અનિમિત્તવિમોક્ખેન પત્તા ચત્તારો, અપ્પણિહિતવિમોક્ખેન પત્તા ચત્તારોતિ ઇમે દ્વાદસ સકદાગામિનો. અવિહેસુ પન તયો અન્તરાપરિનિબ્બાયિનો, એકો ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી, એકો ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામીતિ પઞ્ચ અનાગામિનો, તે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયિનો પઞ્ચ, સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયિનો પઞ્ચાતિ દસ હોન્તિ, તથા અતપ્પાદીસુ. અકનિટ્ઠેસુ પન ઉદ્ધંસોતો નત્થિ, તસ્મા તત્થ ચત્તારો સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી, ચત્તારો અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયીતિ અટ્ઠ, ઇમે અટ્ઠચત્તાલીસ અનાગામિનો. યથા પન સકદાગામિનો, તથેવ અરહન્તોપિ દ્વાદસ વેદિતબ્બા. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા.