(૯) ૪. સમણવગ્ગો

૧. સમણસુત્તવણ્ણના

૮૨. ચતુત્થસ્સ પઠમે સમણિયાનીતિ સમણસન્તકાનિ. સમણકરણીયાનીતિ સમણેન કત્તબ્બકિચ્ચાનિ. અધિસીલસિક્ખાસમાદાનન્તિઆદીસુ સમાદાનં વુચ્ચતિ ગહણં, અધિસીલસિક્ખાય સમાદાનં ગહણં પૂરણં અધિસીલસિક્ખાસમાદાનં. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. એત્થ ચ સીલં અધિસીલં, ચિત્તં અધિચિત્તં, પઞ્ઞા અધિપઞ્ઞાતિ અયં વિભાગો વેદિતબ્બો. તત્થ પઞ્ચસીલં સીલં નામ, તં ઉપાદાય દસસીલં અધિસીલં નામ, તમ્પિ ઉપાદાય ચતુપારિસુદ્ધિસીલં અધિસીલં નામ. અપિચ સબ્બમ્પિ લોકિયસીલં સીલં નામ, લોકુત્તરસીલં અધિસીલં, તદેવ સિક્ખિતબ્બતો સિક્ખાતિ વુચ્ચતિ. કામાવચરચિત્તં પન ચિત્તં નામ, તં ઉપાદાય રૂપાવચરં અધિચિત્તં નામ, તમ્પિ ઉપાદાય અરૂપાવચરં અધિચિત્તં નામ. અપિચ સબ્બમ્પિ લોકિયચિત્તં ચિત્તમેવ, લોકુત્તરં અધિચિત્તં. પઞ્ઞાયપિ એસેવ નયો. તસ્માતિ યસ્મા ઇમાનિ તીણિ સમણકરણીયાનિ, તસ્મા. તિબ્બોતિ બહલો. છન્દોતિ કત્તુકમ્યતાકુસલચ્છન્દો. ઇતિ ઇમસ્મિં સુત્તન્તે તિસ્સો સિક્ખા લોકિયલોકુત્તરા કથિતાતિ.

૨. ગદ્રભસુત્તવણ્ણના

૮૩. દુતિયે પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતોતિ પચ્છતો પચ્છતો. અહમ્પિ દમ્મો અહમ્પિ દમ્મોતિ અહમ્પિ ‘‘દમ્મો દમ્મમાનો’’તિ વદમાનો ગાવીતિ. સેય્યથાપિ ગુન્નન્તિ યથા ગાવીનં. ગાવો હિ કાળાપિ રત્તાપિ સેતાદિવણ્ણાપિ હોન્તિ, ગદ્રભસ્સ પન તાદિસો વણ્ણો નામ નત્થિ. યથા ચ વણ્ણો, એવં સરોપિ પદમ્પિ અઞ્ઞાદિસમેવ. સેસં ઉત્તાનત્થમેવ. ઇમસ્મિમ્પિ સુત્તે તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતાતિ.

૩. ખેત્તસુત્તવણ્ણના

૮૪. તતિયે પટિકચ્ચેવાતિ પઠમમેવ. સુકટ્ઠં કરોતીતિ નઙ્ગલેન સુકટ્ઠં કરોતિ. સુમતિકતન્તિ મતિયા સુટ્ઠુ સમીકતં. કાલેનાતિ વપિતબ્બયુત્તકાલેન. સેસં ઉત્તાનમેવ. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા.

૪. વજ્જિપુત્તસુત્તવણ્ણના

૮૫. ચતુત્થે વજ્જિપુત્તકોતિ વજ્જિરાજકુલસ્સ પુત્તો. દિયડ્ઢસિક્ખાપદસતન્તિ પણ્ણાસાધિકં સિક્ખાપદસતં. તસ્મિં સમયે પઞ્ઞત્તાનિ સિક્ખાપદાનેવ સન્ધાયેતં વુત્તં. સો કિર ભિક્ખુ અજ્જવસમ્પન્નો ઉજુજાતિકો અવઙ્કો અકુટિલો, તસ્મા ‘‘અહં એત્તકાનિ સિક્ખાપદાનિ રક્ખિતું સક્કુણેય્યં વા ન વા’’તિ ચિન્તેત્વા સત્થુ આરોચેસિ. સક્કોમહન્તિ સક્કોમિ અહં. સો કિર ‘‘એત્તકેસુ સિક્ખાપદેસુ સિક્ખન્તસ્સ અગરુ તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતુ’’ન્તિ મઞ્ઞમાનો એવમાહ. અથ ભગવા યથા નામ પઞ્ઞાસ તિણકલાપિયો ઉક્ખિપિતું અસક્કોન્તસ્સ કલાપિયસતં બન્ધિત્વા સીસે ઠપેય્ય, એવમેવ એકિસ્સાપિ સિક્ખાય સિક્ખિતું અસક્કોન્તસ્સ અપરા દ્વેપિ સિક્ખા ઉપરિ પક્ખિપન્તો તસ્માતિહ ત્વં ભિક્ખૂતિઆદિમાહ. સુખુમાલો કિર ઉત્તરો નામ જાનપદમનુસ્સો લોહપાસાદવિહારે વસતિ. અથ નં દહરભિક્ખૂ આહંસુ – ‘‘ઉત્તર, અગ્ગિસાલા ઓવસ્સતિ, તિણં કપ્પિયં કત્વા દેહી’’તિ. તં આદાય અટવિં ગન્ત્વા તેન લાયિતં તિણંયેવ કરળે બન્ધિત્વા ‘‘પઞ્ઞાસ કરળે ગહેતું સક્ખિસ્સસિ ઉત્તરા’’તિ આહંસુ. સો ‘‘ન સક્ખિસ્સામી’’તિ આહ. અસીતિં પન સક્ખિસ્સસીતિ? ન સક્ખિસ્સામિ, ભન્તેતિ. એકં કરળસતં સક્ખિસ્સસીતિ? આમ, ભન્તે, ગણ્હિસ્સામીતિ. દહરભિક્ખૂ કરળસતં બન્ધિત્વા તસ્સ સીસે ઠપયિંસુ. સો ઉક્ખિપિત્વા નિત્થુનન્તો ગન્ત્વા અગ્ગિસાલાય સમીપે પાતેસિ. અથ નં ભિક્ખૂ ‘‘કિલન્તરૂપોસિ ઉત્તરા’’તિ આહંસુ. આમ, ભન્તે, દહરા ભિક્ખૂ મં વઞ્ચેસું, ઇમં એકમ્પિ કરળસતં ઉક્ખિપિતું અસક્કોન્તં મં ‘‘પણ્ણાસ કરળે ઉક્ખિપાહી’’તિ વદિંસુ. આમ, ઉત્તર, વઞ્ચયિંસુ તન્તિ. એવં સમ્પદમિદં વેદિતબ્બં. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા.

૫. સેક્ખસુત્તવણ્ણના

૮૬. પઞ્ચમે ઉજુમગ્ગાનુસારિનોતિ ઉજુમગ્ગો વુચ્ચતિ અરિયમગ્ગો, તં અનુસ્સરન્તસ્સ પટિપન્નકસ્સાતિ અત્થો. ખયસ્મિં પઠમં ઞાણન્તિ પઠમમેવ મગ્ગઞાણં ઉપ્પજ્જતિ. મગ્ગો હિ કિલેસાનં ખેપનતો ખયો નામ, તંસમ્પયુત્તં ઞાણં ખયસ્મિં ઞાણં નામ. તતો અઞ્ઞા અનન્તરાતિ તતો ચતુત્થમગ્ગઞાણતો અનન્તરા અઞ્ઞા ઉપ્પજ્જતિ, અરહત્તફલં ઉપ્પજ્જતીતિ અત્થો. અઞ્ઞાવિમુત્તસ્સાતિ અરહત્તફલવિમુત્તિયા વિમુત્તસ્સ. ઞાણં વે હોતીતિ પચ્ચવેક્ખણઞાણં હોતિ. ઇતિ સુત્તેપિ ગાથાસુપિ સત્ત સેખા કથિતા. અવસાને પન ખીણાસવો દસ્સિતોતિ.

૬. પઠમસિક્ખાસુત્તવણ્ણના

૮૭. છટ્ઠે અત્તકામાતિ અત્તનો હિતકામા. યત્થેતં સબ્બં સમોધાનં ગચ્છતીતિ યાસુ સિક્ખાસુ સબ્બમેતં દિયડ્ઢસિક્ખાપદસતં સઙ્ગહં ગચ્છતિ. પરિપૂરકારી હોતીતિ સમત્તકારી હોતિ. મત્તસો કારીતિ પમાણેન કારકો, સબ્બેન સબ્બં કાતું ન સક્કોતીતિ અત્થો. ખુદ્દાનુખુદ્દકાનીતિ ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા સેસસિક્ખાપદાનિ. તત્રાપિ સઙ્ઘાદિસેસં ખુદ્દકં, થુલ્લચ્ચયં અનુખુદ્દકં નામ. થુલ્લચ્ચયઞ્ચ ખુદ્દકં, પાચિત્તિયં અનુખુદ્દકં નામ, પાચિત્તિયઞ્ચ ખુદ્દકં, પાટિદેસનિયદુક્કટદુબ્ભાસિતાનિ અનુખુદ્દકાનિ નામ. ઇમે પન અઙ્ગુત્તરમહાનિકાયવળઞ્જનકઆચરિયા ‘‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા સેસાનિ સબ્બાનિપિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાની’’તિ વદન્તિ. તાનિ આપજ્જતિપિ વુટ્ઠાતિપીતિ એત્થ પન ખીણાસવો તાવ લોકવજ્જં નાપજ્જતિ, પણ્ણત્તિવજ્જમેવ આપજ્જતિ. આપજ્જન્તો ચ કાયેનપિ વાચાયપિ ચિત્તેનપિ આપજ્જતિ. કાયેન આપજ્જન્તો કુટિકારસહસેય્યાદીનિ આપજ્જતિ, વાચાય આપજ્જન્તો સઞ્ચરિત્તપદસોધમ્માદીનિ, ચિત્તેન આપજ્જન્તો રૂપિયપટિગ્ગહણં આપજ્જતિ. સેક્ખેસુપિ એસેવ નયો. ન હિ મેત્થ, ભિક્ખવે, અભબ્બતા વુત્તાતિ, ભિક્ખવે, ન હિ મયા એત્થ એવરૂપં આપત્તિં આપજ્જને ચ વુટ્ઠાને ચ અરિયપુગ્ગલસ્સ અભબ્બતા કથિતા. આદિબ્રહ્મચરિયકાનીતિ મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ આદિભૂતાનિ ચત્તારિ મહાસીલસિક્ખાપદાનિ. બ્રહ્મચરિયસારુપ્પાનીતિ તાનિયેવ ચતુમગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ સારુપ્પાનિ અનુચ્છવિકાનિ. તત્થાતિ તેસુ સિક્ખાપદેસુ. ધુવસીલોતિ નિબદ્ધસીલો. ઠિતસીલોતિ પતિટ્ઠિતસીલો. સોતાપન્નોતિ સોતસઙ્ખાતેન મગ્ગેન ફલં આપન્નો. અવિનિપાતધમ્મોતિ ચતૂસુ અપાયેસુ અપતનસભાવો. નિયતોતિ સોતાપત્તિમગ્ગનિયામેન નિયતો. સમ્બોધિપરાયણોતિ ઉપરિમગ્ગત્તયસમ્બોધિપરાયણો.

તનુત્તાતિ તનુભાવો. સકદાગામિનો હિ રાગાદયો અબ્ભપટલં વિય મચ્છિકાપત્તં વિય ચ તનુકા હોન્તિ, ન બહલા. ઓરમ્ભાગિયાનન્તિ હેટ્ઠાભાગિયાનં. સંયોજનાનન્તિ બન્ધનાનં. પરિક્ખયાતિ પરિક્ખયેન. ઓપપાતિકો હોતીતિ ઉપ્પન્નકો હોતિ. તત્થ પરિનિબ્બાયીતિ હેટ્ઠા અનોતરિત્વા ઉપરિયેવ પરિનિબ્બાનધમ્મો. અનાવત્તિધમ્મોતિ યોનિગતિવસેન અનાગમનધમ્મો.

પદેસં પદેસકારીતિઆદીસુ પદેસકારી પુગ્ગલો નામ સોતાપન્નો ચ સકદાગામી ચ અનાગામી ચ, સો પદેસમેવ સમ્પાદેતિ. પરિપૂરકારી નામ અરહા, સો પરિપૂરમેવ સમ્પાદેતિ. અવઞ્ઝાનીતિ અતુચ્છાનિ સફલાનિ સઉદ્રયાનીતિ અત્થો. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સકાવ કથિતા.

૭. દુતિયસિક્ખાસુત્તવણ્ણના

૮૮. સત્તમે કોલંકોલોતિ કુલા કુલં ગમનકો. કુલન્તિ ચેત્થ ભવો અધિપ્પેતો, તસ્મા ‘‘દ્વે વા તીણિ વા કુલાની’’તિ એત્થપિ દ્વે વા તયો વા ભવેતિ અત્થો વેદિતબ્બો. અયઞ્હિ દ્વે વા ભવે સન્ધાવતિ તયો વા, ઉત્તમકોટિયા છ વા. તસ્મા દ્વે વા તીણિ વા ચત્તારિ વા પઞ્ચ વા છ વાતિ એવમેત્થ વિકપ્પો દટ્ઠબ્બો. એકબીજીતિ એકસ્સેવ ભવસ્સ બીજં એતસ્સ અત્થીતિ એકબીજી. ઉદ્ધંસોતોતિઆદીસુ અત્થિ ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ન ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી, અત્થિ ન ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી. તત્થ યો ઇધ અનાગામિફલં પત્વા અવિહાદીસુ નિબ્બત્તો તત્થ યાવતાયુકં ઠત્વા ઉપરૂપરિ નિબ્બત્તિત્વા અકનિટ્ઠં પાપુણાતિ, અયં ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી નામ. યો પન અવિહાદીસુ નિબ્બત્તો તત્થેવ અપરિનિબ્બાયિત્વા અકનિટ્ઠમ્પિ અપ્પત્વા ઉપરિમબ્રહ્મલોકે પરિનિબ્બાયતિ, અયં ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી નામ. યો ઇતો ચવિત્વા અકનિટ્ઠેયેવ નિબ્બત્તતિ, અયં ન ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામી નામ. યો પન અવિહાદીસુ ચતૂસુ અઞ્ઞતરસ્મિં નિબ્બત્તિત્વા તત્થેવ પરિનિબ્બાયતિ, અયં ન ઉદ્ધંસોતો ન અકનિટ્ઠગામી નામ.

યત્થ કત્થચિ ઉપ્પન્નો પન સસઙ્ખારેન સપ્પયોગેન અરહત્તં પત્તો સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી નામ. અસઙ્ખારેન અપ્પયોગેન પત્તો અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી નામ. યો પન કપ્પસહસ્સાયુકેસુ અવિહેસુ નિબ્બત્તિત્વા પઞ્ચમં કપ્પસતં અતિક્કમિત્વા અરહત્તં પત્તો, અયં ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી નામ. અતપ્પાદીસુપિ એસેવ નયો. અન્તરાપરિનિબ્બાયીતિ યો આયુવેમજ્ઝં અનતિક્કમિત્વા પરિનિબ્બાયતિ, સો તિવિધો હોતિ. કપ્પસહસ્સાયુકેસુ તાવ અવિહેસુ નિબ્બત્તિત્વા એકો નિબ્બત્તદિવસેયેવ અરહત્તં પાપુણાતિ. નો ચે નિબ્બત્તદિવસે પાપુણાતિ, પઠમસ્સ પન કપ્પસતસ્સ મત્થકે પાપુણાતિ, અયં પઠમો અન્તરાપરિનિબ્બાયી. અપરો એવં અસક્કોન્તો દ્વિન્નં કપ્પસતાનં મત્થકે પાપુણાતિ, અયં દુતિયો. અપરો એવમ્પિ અસક્કોન્તો ચતુન્નં કપ્પસતાનં મત્થકે પાપુણાતિ, અયં તતિયો અન્તરાપરિનિબ્બાયી. સેસં વુત્તનયમેવ.

ઇમસ્મિં પન ઠાને ઠત્વા ચતુવીસતિ સોતાપન્ના, દ્વાદસ સકદાગામિનો, અટ્ઠચત્તાલીસ અનાગામિનો, દ્વાદસ ચ અરહન્તો કથેતબ્બા. ઇમસ્મિં હિ સાસને સદ્ધાધુરં પઞ્ઞાધુરન્તિ દ્વે ધુરાનિ, દુક્ખપટિપદાદન્ધાભિઞ્ઞાદયો ચતસ્સો પટિપદા. તત્થેકો સદ્ધાધુરેન અભિનિવિસિત્વા સોતાપત્તિફલં પત્વા એકમેવ ભવં નિબ્બત્તિત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ, અયમેકો એકબીજી. સો પટિપદાવસેન ચતુબ્બિધો હોતિ. યથા ચેસ, એવં પઞ્ઞાધુરેન અભિનિવિટ્ઠોપીતિ અટ્ઠ એકબીજિનો. તથા કોલંકોલા સત્તક્ખત્તુપરમા ચાતિ ઇમે ચતુવીસતિ સોતાપન્ના નામ. તીસુ પન વિમોક્ખેસુ સુઞ્ઞતવિમોક્ખેન સકદાગામિભૂમિં પત્તા ચતુન્નં પટિપદાનં વસેન ચત્તારો સકદાગામિનો, તથા અનિમિત્તવિમોક્ખેન પત્તા ચત્તારો, અપ્પણિહિતવિમોક્ખેન પત્તા ચત્તારોતિ ઇમે દ્વાદસ સકદાગામિનો. અવિહેસુ પન તયો અન્તરાપરિનિબ્બાયિનો, એકો ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી, એકો ઉદ્ધંસોતો અકનિટ્ઠગામીતિ પઞ્ચ અનાગામિનો, તે અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયિનો પઞ્ચ, સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયિનો પઞ્ચાતિ દસ હોન્તિ, તથા અતપ્પાદીસુ. અકનિટ્ઠેસુ પન ઉદ્ધંસોતો નત્થિ, તસ્મા તત્થ ચત્તારો સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી, ચત્તારો અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયીતિ અટ્ઠ, ઇમે અટ્ઠચત્તાલીસ અનાગામિનો. યથા પન સકદાગામિનો, તથેવ અરહન્તોપિ દ્વાદસ વેદિતબ્બા. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા.

૮. તતિયસિક્ખાસુત્તવણ્ણના

૮૯. અટ્ઠમે તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝન્તિ તં અરહત્તં અપાપુણન્તો અપ્પટિવિજ્ઝન્તો. ઇમિના નયેન સબ્બટ્ઠાનેસુ અત્થો વેદિતબ્બો. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા. નવમં ઉત્તાનત્થમેવ. ઇધાપિ તિસ્સો સિક્ખા મિસ્સિકાવ કથિતા.

૧૦. દુતિયસિક્ખત્તયસુત્તવણ્ણના

૯૧. દસમે આસવાનં ખયાતિ એત્થ અરહત્તમગ્ગો અધિપઞ્ઞાસિક્ખા નામ. ફલં પન સિક્ખિતસિક્ખસ્સ ઉપ્પજ્જનતો સિક્ખાતિ ન વત્તબ્બં.

યથા પુરે તથા પચ્છાતિ યથા પઠમં તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખતિ, પચ્છા તથેવ સિક્ખતીતિ અત્થો. દુતિયપદેપિ એસેવ નયો. યથા અધો તથા ઉદ્ધન્તિ યથા હેટ્ઠિમકાયં અસુભવસેન પસ્સતિ, ઉપરિમકાયમ્પિ તથેવ ફરતિ. દુતિયપદેપિ એસેવ નયો. યથા દિવા તથા રત્તિન્તિ યથા દિવા તિસ્સો સિક્ખા સિક્ખતિ, રત્તિમ્પિ તથેવ સિક્ખતીતિ અત્થો. અભિભુય્ય દિસા સબ્બાતિ સબ્બા દિસા આરમ્મણવસેન અભિભવિત્વા. અપ્પમાણસમાધિનાતિ અરહત્તમગ્ગસમાધિના.

સેક્ખન્તિ સિક્ખમાનં સકરણીયં. પટિપદન્તિ પટિપન્નકં. સંસુદ્ધચારિયન્તિ સંસુદ્ધચરણં પરિસુદ્ધસીલં. સમ્બુદ્ધન્તિ ચતુસચ્ચબુદ્ધં. ધીરં પટિપદન્તગુન્તિ ખન્ધધીરઆયતનધીરવસેન ધીરં ધિતિસમ્પન્નં પટિપત્તિયા અન્તં ગતં. વિઞ્ઞાણસ્સાતિ ચરિમકવિઞ્ઞાણસ્સ. તણ્હાક્ખયવિમુત્તિનોતિ તણ્હાક્ખયવિમુત્તિસઙ્ખાતાય અરહત્તફલવિમુત્તિયા સમન્નાગતસ્સ. પજ્જોતસ્સેવ નિબ્બાનન્તિ પદીપનિબ્બાનં વિય. વિમોક્ખો હોતિ ચેતસોતિ ચિત્તસ્સ વિમુત્તિ વિમુચ્ચના અપ્પવત્તિભાવો હોતિ. તણ્હાક્ખયવિમુત્તિનો હિ ખીણાસવસ્સ ચરિમકવિઞ્ઞાણનિરોધેન પરિનિબ્બાનં વિય ચેતસો વિમોક્ખો હોતિ, ન ગતટ્ઠાનં પઞ્ઞાયતિ, અપણ્ણત્તિકભાવૂપગમોયેવ હોતીતિ અત્થો.

૧૧. સઙ્કવાસુત્તવણ્ણના

૯૨. એકાદસમે સઙ્કવા નામ કોસલાનં નિગમોતિ સઙ્કવાતિ એવંનામકો કોસલરટ્ઠે નિગમો. આવાસિકોતિ ભારહારો નવે આવાસે સમુટ્ઠાપેતિ, પુરાણે પટિજગ્ગતિ. સિક્ખાપદપટિસંયુત્તાયાતિ સિક્ખાસઙ્ખાતેહિ પદેહિ પટિસંયુત્તાય, તીહિ સિક્ખાહિ સમન્નાગતાયાતિ અત્થો. સન્દસ્સેતીતિ સમ્મુખે વિય કત્વા દસ્સેતિ. સમાદપેતીતિ ગણ્હાપેતિ. સમુત્તેજેતીતિ સમુસ્સાહેતિ. સમ્પહંસેતીતિ પટિલદ્ધગુણેહિ વણ્ણં કથેન્તો વોદાપેતિ. અધિસલ્લિખતેતિ અતિવિય સલ્લિખતિ, અતિવિય સલ્લિખિતં કત્વા સણ્હં સણ્હં કથેતીતિ અત્થો.

અચ્ચયોતિ અપરાધો. મં અચ્ચગમાતિ મં અતિક્કમ્મ અધિભવિત્વા પવત્તો. અહુદેવ અક્ખન્તીતિ અહોસિયેવ અનધિવાસના. અહુ અપ્પચ્ચયોતિ અહોસિ અતુટ્ઠાકારો. પટિગ્ગણ્હાતૂતિ ખમતુ. આયતિં સંવરાયાતિ અનાગતે સંવરત્થાય, પુન એવરૂપસ્સ અપરાધસ્સ દોસસ્સ ખલિતસ્સ વા અકરણત્થાયાતિ અત્થો. તગ્ઘાતિ એકંસેન. યથાધમ્મં પટિકરોસીતિ યથા ધમ્મો ઠિતો, તથા કરોસિ, ખમાપેસીતિ વુત્તં હોતિ. તં તે મયં પટિગ્ગણ્હામાતિ તં તવ અપરાધં મયં ખમામ. વુદ્ધિહેસા, કસ્સપ, અરિયસ્સ વિનયેતિ એસા કસ્સપ બુદ્ધસ્સ ભગવતો સાસને વુદ્ધિ નામ. કતમા? યાયં અચ્ચયં અચ્ચયતો દિસ્વા યથાધમ્મં પટિકરિત્વા આયતિં સંવરાપજ્જના. દેસનં પન પુગ્ગલાધિટ્ઠાનં કરોન્તો ‘‘યો અચ્ચયં અચ્ચયતો દિસ્વા યથાધમ્મં પટિકરોતિ, આયતિં સંવરં આપજ્જતી’’તિ આહ. ન સિક્ખાકામોતિ તિસ્સો સિક્ખા ન કામેતિ ન પત્થેતિ ન પિહેતિ. સિક્ખાસમાદાનસ્સાતિ સિક્ખાપરિપૂરણસ્સ. ન વણ્ણવાદીતિ ગુણં ન કથેતિ. કાલેનાતિ યુત્તપ્પયુત્તકાલેન. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

સમણવગ્ગો ચતુત્થો.