૧૦. આધિપતેય્યસુત્તવણ્ણના

૪૦. દસમે આધિપતેય્યાનીતિ જેટ્ઠકકારણતો નિબ્બત્તાનિ. અત્તાધિપતેય્યન્તિઆદીસુ અત્તાનં જેટ્ઠકં કત્વા નિબ્બત્તિતં ગુણજાતં અત્તાધિપતેય્યં. લોકં જેટ્ઠકં કત્વા નિબ્બત્તિતં લોકાધિપતેય્યં. નવવિધં લોકુત્તરધમ્મં જેટ્ઠકં કત્વા નિબ્બત્તિતં ધમ્માધિપતેય્યં. ન ઇતિ ભવાભવહેતૂતિ ઇતિ ભવો, ઇતિ ભવોતિ એવં આયતિં, ન તસ્સ તસ્સ સમ્પત્તિભવસ્સ હેતુ. ઓતિણ્ણોતિ અનુપવિટ્ઠો. યસ્સ હિ જાતિ અન્તોપવિટ્ઠા, સો જાતિયા ઓતિણ્ણો નામ. જરાદીસુપિ એસેવ નયો. કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સાતિ સકલસ્સ વટ્ટદુક્ખરાસિસ્સ. અન્તકિરિયા પઞ્ઞાયેથાતિ અન્તકરણં પરિચ્છેદપરિવટુમકરણં પઞ્ઞાયેય્ય. ઓહાયાતિ પહાય. પાપિટ્ઠતરેતિ લામકતરે. આરદ્ધન્તિ પગ્ગહિતં પરિપુણ્ણં, આરદ્ધત્તાવ અસલ્લીનં. ઉપટ્ઠિતાતિ ચતુસતિપટ્ઠાનવસેન ઉપટ્ઠિતા. ઉપટ્ઠિતત્તાવ અસમ્મુટ્ઠા. પસ્સદ્ધો કાયોતિ નામકાયો ચ કરજકાયો ચ પસ્સદ્ધો વૂપસન્તદરથો. પસ્સદ્ધત્તાવ અસારદ્ધો. સમાહિતં ચિત્તન્તિ આરમ્મણે ચિત્તં સમ્મા આહિતં સુટ્ઠુ ઠપિતં. સમ્મા આહિતત્તાવ એકગ્ગં. અધિપતિં કરિત્વાતિ જેટ્ઠકં કત્વા. સુદ્ધં અત્તાનં પરિહરતીતિ સુદ્ધં નિમ્મલં કત્વા અત્તાનં પરિહરતિ પટિજગ્ગતિ, ગોપાયતીતિ અત્થો. અયઞ્ચ યાવ અરહત્તમગ્ગા પરિયાયેન સુદ્ધમત્તાનં પરિહરતિ નામ, ફલપ્પત્તોવ પન નિપ્પરિયાયેન સુદ્ધમત્તાનં પરિહરતિ.

સ્વાક્ખાતોતિઆદીનિ વિસુદ્ધિમગ્ગે (વિસુદ્ધિ. ૧.૧૪૭) વિત્થારિતાનિ. જાનં પસ્સં વિહરન્તીતિ તં ધમ્મં જાનન્તા પસ્સન્તા વિહરન્તિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, તીણિ આધિપતેય્યાનીતિ એત્તાવતા તીણિ આધિપતેય્યાનિ લોકિયલોકુત્તરમિસ્સકાનિ કથિતાનિ.

પકુબ્બતોતિ કરોન્તસ્સ. અત્તા તે પુરિસ જાનાતિ, સચ્ચં વા યદિ વા મુસાતિ યં ત્વં કરોસિ, તં યદિ વા યથાસભાવં યદિ વા નો યથાસભાવન્તિ તવ અત્તાવ જાનાતિ. ઇમિના ચ કારણેન વેદિતબ્બં ‘‘પાપકમ્મં કરોન્તસ્સ લોકે પટિચ્છન્નટ્ઠાનં નામ નત્થી’’તિ. કલ્યાણન્તિ સુન્દરં. અતિમઞ્ઞસીતિ અતિક્કમિત્વા મઞ્ઞસિ. અત્તાનં પરિગૂહસીતિ યથા મે અત્તાપિ ન જાનાતિ, એવં નં પરિગૂહામીતિ વાયમસિ. અત્તાધિપતેય્યકોતિ અત્તજેટ્ઠકો. લોકાધિપોતિ લોકજેટ્ઠકો. નિપકોતિ પઞ્ઞવા. ઝાયીતિ ઝાયન્તો. ધમ્માધિપોતિ ધમ્મજેટ્ઠકો. સચ્ચપરક્કમોતિ થિરપરક્કમો ભૂતપરક્કમો. પસય્હ મારન્તિ મારં પસહિત્વા. અભિભુય્ય અન્તકન્તિ ઇદં તસ્સેવ વેવચનં. યો ચ ફુસી જાતિક્ખયં પધાનવાતિ યો ઝાયી પધાનવા મારં અભિભવિત્વા જાતિક્ખયં અરહત્તં ફુસિ. સો તાદિસોતિ સો તથાવિધો તથાસણ્ઠિતો. લોકવિદૂતિ તયો લોકે વિદિતે પાકટે કત્વા ઠિતો. સુમેધોતિ સુપઞ્ઞો. સબ્બેસુ ધમ્મેસુ અતમ્મયો મુનીતિ સબ્બે તેભૂમકધમ્મે તણ્હાસઙ્ખાતાય તમ્મયતાય અભાવેન અતમ્મયો ખીણાસવમુનિ કદાચિ કત્થચિ ન હીયતિ ન પરિહીયતીતિ વુત્તં હોતીતિ.

દેવદૂતવગ્ગો ચતુત્થો.