૧૦. દુતિયપાપણિકસુત્તવણ્ણના

૨૦. દસમે ચક્ખુમાતિ પઞ્ઞાચક્ખુના ચક્ખુમા હોતિ. વિધુરોતિ વિસિટ્ઠધુરો ઉત્તમધુરો ઞાણસમ્પયુત્તેન વીરિયેન સમન્નાગતો. નિસ્સયસમ્પન્નોતિ અવસ્સયસમ્પન્નો પતિટ્ઠાનસમ્પન્નો. પણિયન્તિ વિક્કાયિકભણ્ડં. એત્તકં મૂલં ભવિસ્સતિ એત્તકો ઉદયોતિ તસ્મિં ‘‘એવં કીતં એવં વિક્કાયમાન’’ન્તિ વુત્તપણિયે યેન કયેન તં કીતં, તં કયસઙ્ખાતં મૂલં એત્તકં ભવિસ્સતિ. યો ચ તસ્મિં વિક્કયમાને વિક્કયો, તસ્મિં વિક્કયે એત્તકો ઉદયો ભવિસ્સતિ, એત્તિકા વડ્ઢીતિ અત્થો.

કુસલો હોતિ પણિયં કેતુઞ્ચ વિક્કેતુઞ્ચાતિ સુલભટ્ઠાનં ગન્ત્વા કિણન્તો દુલ્લભટ્ઠાનં ગન્ત્વા વિક્કિણન્તો ચ એત્થ કુસલો નામ હોતિ, દસગુણમ્પિ વીસતિગુણમ્પિ લાભં લભતિ.

અડ્ઢાતિ ઇસ્સરા બહુના નિક્ખિત્તધનેન સમન્નાગતા. મહદ્ધનાતિ વળઞ્જનકવસેન મહદ્ધના. મહાભોગાતિ ઉપભોગપરિભોગભણ્ડેન મહાભોગા. પટિબલોતિ કાયબલેન ચેવ ઞાણબલેન ચ સમન્નાગતત્તા સમત્થો. અમ્હાકઞ્ચ કાલેન કાલં અનુપ્પદાતુન્તિ અમ્હાકઞ્ચ ગહિતધનમૂલિકં વડ્ઢિં કાલેન કાલં અનુપ્પદાતું. નિપતન્તીતિ નિમન્તેન્તિ. નિપાતેન્તીતિપિ પાઠો, અયમેવ અત્થો.

કુસલાનં ધમ્માનં ઉપસમ્પદાયાતિ કુસલધમ્માનં સમ્પાદનત્થાય પટિલાભત્થાય. થામવાતિ ઞાણથામેન સમન્નાગતો. દળ્હપરક્કમોતિ થિરેન ઞાણપરક્કમેન સમન્નાગતો. અનિક્ખિત્તધુરોતિ ‘‘અગ્ગમગ્ગં અપાપુણિત્વા ઇમં વીરિયધુરં ન ઠપેસ્સામી’’તિ એવં અટ્ઠપિતધુરો.

બહુસ્સુતાતિ એકનિકાયાદિવસેન બહુ બુદ્ધવચનં સુતં એતેસન્તિ બહુસ્સુતા. આગતાગમાતિ એકો નિકાયો એકો આગમો નામ, દ્વે નિકાયા દ્વે આગમા નામ, પઞ્ચ નિકાયા પઞ્ચ આગમા નામ, એતેસુ આગમેસુ યેસં એકોપિ આગમો આગતો પગુણો પવત્તિતો, તે આગતાગમા નામ. ધમ્મધરાતિ સુત્તન્તપિટકધરા. વિનયધરાતિ વિનયપિટકધરા. માતિકાધરાતિ દ્વેમાતિકાધરા. પરિપુચ્છતીતિ અત્થાનત્થં કારણાકારણં પુચ્છતિ. પરિપઞ્હતીતિ ‘‘ઇમં નામ પુચ્છિસ્સામી’’તિ અઞ્ઞાતિ તુલેતિ પરિગ્ગણ્હાતિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવ.

ઇમસ્મિં પન સુત્તે પઠમં પઞ્ઞા આગતા, પચ્છા વીરિયઞ્ચ કલ્યાણમિત્તસેવના ચ. તત્થ પઠમં અરહત્તં પત્વા પચ્છા વીરિયં કત્વા કલ્યાણમિત્તા સેવિતબ્બાતિ ન એવં અત્થો દટ્ઠબ્બો, દેસનાય નામ હેટ્ઠિમેન વા પરિચ્છેદો હોતિ ઉપરિમેન વા દ્વીહિપિ વા કોટીહિ. ઇધ પન ઉપરિમેન પરિચ્છેદો વેદિતબ્બો. તસ્મા કથેન્તેન પઠમં કલ્યાણમિત્તઉપનિસ્સયં દસ્સેત્વા મજ્ઝે વીરિયં દસ્સેત્વા પચ્છા અરહત્તં કથેતબ્બન્તિ.

રથકારવગ્ગો દુતિયો.