૨. આયુપ્પમાણં

૧૦૨૨. મનુસ્સાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? વસ્સસતં, અપ્પં વા ભિય્યો [અપ્પં વા ભિય્યો વા (સ્યા. ક.) દી. નિ. ૨.૭].

૧૦૨૩. ચાતુમહારાજિકાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યાનિ માનુસકાનિ પઞ્ઞાસ વસ્સાનિ, ચાતુમ્મહારાજિકાનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો [રત્તિદિવો (ક.) અ. નિ. ૩.૭૧]. તાય રત્તિયા તિંસ રત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બાનિ પઞ્ચ વસ્સસતાનિ ચાતુમ્મહારાજિકાનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? નવુતિ વસ્સસતસહસ્સાનિ.

તાવતિંસાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યં માનુસકં વસ્સસતં, તાવતિંસાનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો. તાય રત્તિયા તિંસ રત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બં વસ્સસહસ્સં તાવતિંસાનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? તિસ્સો ચ વસ્સકોટિયો સટ્ઠિ ચ વસ્સસતસહસ્સાનિ.

યામાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યાનિ માનુસકાનિ દ્વે વસ્સસતાનિ, યામાનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો. તાય રત્તિયા તિંસરત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બાનિ દ્વે વસ્સસહસ્સાનિ યામાનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? ચુદ્દસઞ્ચ વસ્સકોટિયો ચત્તારીસઞ્ચ વસ્સસતસહસ્સાનિ.

તુસિતાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યાનિ માનુસકાનિ ચત્તારિ વસ્સસતાનિ, તુસિતાનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો. તાય રત્તિયા તિંસરત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બાનિ ચત્તારિ વસ્સસહસ્સાનિ તુસિતાનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? સત્તપઞ્ઞાસ વસ્સકોટિયો સટ્ઠિ ચ વસ્સસતસહસ્સાનિ.

નિમ્માનરતીનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યાનિ માનુસકાનિ અટ્ઠ વસ્સસતાનિ, નિમ્માનરતીનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો. તાય રત્તિયા તિંસરત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બાનિ અટ્ઠ વસ્સસહસ્સાનિ નિમ્માનરતીનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? દ્વે વસ્સકોટિસતાનિ તિંસઞ્ચ વસ્સકોટિયો ચત્તારીસઞ્ચ વસ્સસતસહસ્સાનિ.

પરનિમ્મિતવસવત્તીનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? યાનિ માનુસકાનિ સોળસ વસ્સસતાનિ, પરનિમ્મિતવસવત્તીનં દેવાનં એસો એકો રત્તિન્દિવો. તાય રત્તિયા તિંસરત્તિયો માસો. તેન માસેન દ્વાદસમાસિયો સંવચ્છરો. તેન સંવચ્છરેન દિબ્બાનિ સોળસ વસ્સસહસ્સાનિ પરનિમ્મિતવસવત્તીનં દેવાનં આયુપ્પમાણં. મનુસ્સાનં ગણનાય કિત્તકં હોતિ? નવ ચ વસ્સકોટિસતાનિ એકવીસઞ્ચ વસ્સકોટિયો સટ્ઠિ ચ વસ્સસતસહસ્સાનીતિ.

છ એતે [છપિ તે (સ્યા.)] કામાવચરા, સબ્બકામસમિદ્ધિનો;

સબ્બેસં એકસઙ્ખાતો, આયુ ભવતિ કિત્તકો.

દ્વાદસ કોટિસતં તેસં, અટ્ઠવીસઞ્ચ કોટિયો;

પઞ્ઞાસ સતસહસ્સાનિ, વસ્સગ્ગેન પકાસિતાતિ.

૧૦૨૪. પઠમં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? પઠમં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા બ્રહ્મપારિસજ્જાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? કપ્પસ્સ તતિયો ભાગો.

પઠમં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? પઠમં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા બ્રહ્મપુરોહિતાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ઉપડ્ઢકપ્પો.

પઠમં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? પઠમં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા મહાબ્રહ્માનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? કપ્પો [એકો કપ્પો (સ્યા.)].

૧૦૨૫. દુતિયં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? દુતિયં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા પરિત્તાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? દ્વે કપ્પા.

દુતિયં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? દુતિયં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા અપ્પમાણાભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ચત્તારો કપ્પા.

દુતિયં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? દુતિયં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા આભસ્સરાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? અટ્ઠ કપ્પા.

૧૦૨૬. તતિયં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? તતિયં ઝાનં પરિત્તં ભાવેત્વા પરિત્તસુભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? સોળસ કપ્પા.

તતિયં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? તતિયં ઝાનં મજ્ઝિમં ભાવેત્વા અપ્પમાણસુભાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? બાત્તિંસ કપ્પા.

તતિયં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા કત્થ ઉપપજ્જન્તિ? તતિયં ઝાનં પણીતં ભાવેત્વા સુભકિણ્હાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ. તેસં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ચતુસટ્ઠિ કપ્પા.

૧૦૨૭. ચતુત્થં ઝાનં ભાવેત્વા આરમ્મણનાનત્તતા મનસિકારનાનત્તતા છન્દનાનત્તતા પણિધિનાનત્તતા અધિમોક્ખનાનત્તતા અભિનીહારનાનત્તતા પઞ્ઞાનાનત્તતા અપ્પેકચ્ચે અસઞ્ઞસત્તાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે વેહપ્ફલાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે અવિહાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે અતપ્પાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે સુદસ્સાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે સુદસ્સીનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે અકનિટ્ઠાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે આકાસાનઞ્ચાયતનૂપગાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનૂપગાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનૂપગાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ, અપ્પેકચ્ચે નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનૂપગાનં દેવાનં સહબ્યતં ઉપપજ્જન્તિ.

અસઞ્ઞસત્તાનઞ્ચ વેહપ્ફલાનઞ્ચ દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? પઞ્ચકપ્પસતાનિ.

અવિહાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? કપ્પસહસ્સં.

અતપ્પાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? દ્વે કપ્પસહસ્સાનિ.

સુદસ્સાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ચત્તારિ કપ્પસહસ્સાનિ.

સુદસ્સીનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? અટ્ઠ કપ્પસહસ્સાનિ.

અકનિટ્ઠાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? સોળસ કપ્પસહસ્સાનિ.

૧૦૨૮. આકાસાનઞ્ચાયતનૂપગાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? વીસતિ કપ્પસહસ્સાનિ.

વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનૂપગાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ચત્તારીસ કપ્પસહસ્સાનિ.

આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનૂપગાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? સટ્ઠિ કપ્પસહસ્સાનિ.

નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનૂપગાનં દેવાનં કિત્તકં આયુપ્પમાણં? ચતુરાસીતિ કપ્પસહસ્સાનીતિ.

૧૦૨૯. ઉક્ખિત્તા પુઞ્ઞતેજેન, કામરૂપગતિં ગતા.

ભવગ્ગતમ્પિ [ભવગ્ગં વાપિ (સ્યા.)] સમ્પત્તા, પુનાગચ્છન્તિ [પુન ગચ્છન્તિ (સ્યા.)] દુગ્ગતિં.

તાવ દીઘાયુકા સત્તા, ચવન્તિ આયુસઙ્ખયા;

નત્થિ કોચિ ભવો નિચ્ચો, ઇતિ વુત્તં મહેસિના.

તસ્મા હિ ધીરા નિપકા, નિપુણા અત્થચિન્તકા;

જરામરણમોક્ખાય, ભાવેન્તિ મગ્ગમુત્તમં.

ભાવયિત્વા સુચિં મગ્ગં, નિબ્બાનોગધગામિનં;

સબ્બાસવે પરિઞ્ઞાય, પરિનિબ્બન્તિ અનાસવાતિ.