૪. અપરિયાપન્નં

૯૯૭. અપરિયાપન્ને કતિ ખન્ધા…પે… કતિ ચિત્તાનિ?

અપરિયાપન્ને ચત્તારો ખન્ધા, દ્વે આયતનાનિ, દ્વે ધાતુયો, દ્વે સચ્ચાનિ, દ્વાદસિન્દ્રિયાનિ, છ હેતૂ, તયો આહારા, એકો ફસ્સો, એકા વેદના, એકા સઞ્ઞા, એકા ચેતના, એકં ચિત્તં.

૯૯૮. તત્થ કતમે અપરિયાપન્ને ચત્તારો ખન્ધા? વેદનાક્ખન્ધો, સઞ્ઞાક્ખન્ધો, સઙ્ખારક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો – ઇમે વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને ચત્તારો ખન્ધા’’.

તત્થ કતમાનિ અપરિયાપન્ને દ્વે આયતનાનિ? મનાયતનં, ધમ્માયતનં – ઇમાનિ વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને દ્વે આયતનાનિ’’.

તત્થ કતમા અપરિયાપન્ને દ્વે ધાતુયો? મનોવિઞ્ઞાણધાતુ, ધમ્મધાતુ – ઇમા વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને દ્વે ધાતુયો’’.

તત્થ કતમાનિ અપરિયાપન્ને દ્વે સચ્ચાનિ? મગ્ગસચ્ચં, નિરોધસચ્ચં – ઇમાનિ વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને દ્વે સચ્ચાનિ’’.

તત્થ કતમાનિ અપરિયાપન્ને દ્વાદસિન્દ્રિયાનિ? મનિન્દ્રિયં, જીવિતિન્દ્રિયં, સોમનસ્સિન્દ્રિયં, ઉપેક્ખિન્દ્રિયં, સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં, અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં, અઞ્ઞિન્દ્રિયં, અઞ્ઞાતાવિન્દ્રિયં – ઇમાનિ વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને દ્વાદસિન્દ્રિયાનિ’’.

તત્થ કતમે અપરિયાપન્ને છ હેતૂ? તયો કુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ.

તત્થ કતમે તયો કુસલહેતૂ? અલોભો કુસલહેતુ, અદોસો કુસલહેતુ, અમોહો કુસલહેતુ – ઇમે તયો કુસલહેતૂ.

તત્થ કતમે તયો અબ્યાકતહેતૂ? કુસલાનં ધમ્માનં વિપાકતો અલોભો, અદોસો, અમોહો – ઇમે તયો અબ્યાકતહેતૂ. ઇમે વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને છ હેતૂ’’.

તત્થ કતમે અપરિયાપન્ને તયો આહારા? ફસ્સાહારો, મનોસઞ્ચેતનાહારો, વિઞ્ઞાણાહારો – ઇમે વુચ્ચન્તિ ‘‘અપરિયાપન્ને તયો આહારા’’.

તત્થ કતમો અપરિયાપન્ને એકો ફસ્સો? મનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અપરિયાપન્ને એકો ફસ્સો’’.

તત્થ કતમા અપરિયાપન્ને એકા વેદના…પે… એકા સઞ્ઞા…પે… એકા ચેતના…પે… એકં ચિત્તં? મનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘અપરિયાપન્ને એકં ચિત્તં’’.