(૨-૫) ચત્તારો ગન્થાદી

૯૩૮. તત્થ કતમે ચત્તારો ગન્થા …પે… ચત્તારો ઓઘા…પે… ચત્તારો યોગા…પે… ચત્તારિ ઉપાદાનાનિ? કામુપાદાનં, દિટ્ઠુપાદાનં, સીલબ્બતુપાદાનં, અત્તવાદુપાદાનં.

(ક) કામુપાદાનં

તત્થ કતમં કામુપાદાનં? યો કામેસુ કામચ્છન્દો…પે… કામજ્ઝોસાનં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘કામુપાદાનં’’.

(ખ) દિટ્ઠુપાદાનં

તત્થ કતમં દિટ્ઠુપાદાનં? ‘‘નત્થિ દિન્નં, નત્થિ યિટ્ઠં…પે… યે ઇમઞ્ચ લોકં પરઞ્ચ લોકં સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા પવેદેન્તી’’તિ. યા એવરૂપા દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં…પે… વિપરિયાસગ્ગાહો – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દિટ્ઠુપાદાનં’’. ઠપેત્વા સીલબ્બતુપાદાનઞ્ચ અત્તવાદુપાદાનઞ્ચ સબ્બાપિ મિચ્છાદિટ્ઠિ દિટ્ઠુપાદાનં.

(ગ) સીલબ્બતુપાદાનં

તત્થ કતમં સીલબ્બતુપાદાનં? ઇતો બહિદ્ધા સમણબ્રાહ્મણાનં સીલેન સુદ્ધિ વતેન સુદ્ધિ સીલબ્બતેન સુદ્ધીતિ. યા એવરૂપા દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં…પે… વિપરિયાસગ્ગાહો – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સીલબ્બતુપાદાનં’’.

(ઘ) અત્તવાદુપાદાનં

તત્થ કતમં અત્તવાદુપાદાનં? ઇધ અસ્સુતવા પુથુજ્જનો અરિયાનં અદસ્સાવી અરિયધમ્મસ્સ અકોવિદો અરિયધમ્મે અવિનીતો, સપ્પુરિસાનં અદસ્સાવી સપ્પુરિસધમ્મસ્સ અકોવિદો સપ્પુરિસધમ્મે અવિનીતો – રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતિ રૂપવન્તં વા અત્તાનં અત્તનિ વા રૂપં રૂપસ્મિં વા અત્તાનં. વેદનં…પે… સઞ્ઞં…પે… સઙ્ખારે…પે… વિઞ્ઞાણં અત્તતો સમનુપસ્સતિ વિઞ્ઞાણવન્તં વા અત્તાનં અત્તનિ વા વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણસ્મિં વા અત્તાનં. યા એવરૂપા દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં…પે… વિપરિયાસગ્ગાહો – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘અત્તવાદુપાદાનં’’. ઇમાનિ ચત્તારિ ઉપાદાનાનિ.