૧. એકકનિદ્દેસો

(૧) જાતિમદો

૮૪૩. તત્થ કતમો જાતિમદો? જાતિં પટિચ્ચ મદો મજ્જના મજ્જિતત્તં માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો [ઉણ્ણતિ ઉણ્ણામો (સ્યા. ક.) ધ. સ. ૧૧૨૧] ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘જાતિમદો’’.

(૨-૨૭) ગોત્તમદાદી

૮૪૪. તત્થ કતમો ગોત્તમદો? ગોત્તં પટિચ્ચ…પે… આરોગ્યં પટિચ્ચ…પે… યોબ્બનં પટિચ્ચ…પે… જીવિતં પટિચ્ચ…પે… લાભં પટિચ્ચ…પે… સક્કારં પટિચ્ચ…પે… ગરુકારં પટિચ્ચ…પે… પુરેક્ખારં પટિચ્ચ…પે… પરિવારં પટિચ્ચ…પે… ભોગં પટિચ્ચ…પે… વણ્ણં પટિચ્ચ…પે… સુતં પટિચ્ચ…પે… પટિભાનં પટિચ્ચ…પે… રત્તઞ્ઞુતં પટિચ્ચ…પે… પિણ્ડપાતિકત્તં પટિચ્ચ…પે… અનવઞ્ઞાતં પટિચ્ચ…પે… ઇરિયાપથં પટિચ્ચ…પે… ઇદ્ધિં પટિચ્ચ…પે… યસં પટિચ્ચ…પે… સીલં પટિચ્ચ…પે… ઝાનં પટિચ્ચ…પે… સિપ્પં પટિચ્ચ…પે… આરોહં પટિચ્ચ…પે… પરિણાહં પટિચ્ચ…પે… સણ્ઠાનં પટિચ્ચ…પે… પારિપૂરિં પટિચ્ચ મદો મજ્જના મજ્જિતત્તં માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પારિપૂરિમદો’’.

(૨૮) મદો

૮૪૫. તત્થ કતમો મદો? યો મદો મજ્જના મજ્જિતત્તં માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘મદો’’.

(૨૯) પમાદો

૮૪૬. તત્થ કતમો પમાદો? કાયદુચ્ચરિતે વા વચીદુચ્ચરિતે વા મનોદુચ્ચરિતે વા પઞ્ચસુ વા કામગુણેસુ ચિત્તસ્સ વોસ્સગ્ગો વોસ્સગ્ગાનુપ્પદાનં કુસલાનં વા ધમ્માનં ભાવનાય અસક્કચ્ચકિરિયતા અસાતચ્ચકિરિયતા અનટ્ઠિતકિરિયતા ઓલીનવુત્તિતા નિક્ખિત્તછન્દતા નિક્ખિત્તધુરતા અનાસેવના અભાવના અબહુલીકમ્મં અનધિટ્ઠાનં અનનુયોગો પમાદો, યો એવરૂપો પમાદો પમજ્જના પમજ્જિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પમાદો’’.

(૩૦) થમ્ભો

૮૪૭. તત્થ કતમો થમ્ભો? યો થમ્ભો થમ્ભના થમ્ભિતત્તં કક્ખળિયં ફારુસિયં ઉજુચિત્તતા અમુદુતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘થમ્ભો’’.

(૩૧) સારમ્ભો

૮૪૮. તત્થ કતમો સારમ્ભો? યો સારમ્ભો પટિસારમ્ભો સારમ્ભના પટિસારમ્ભના પટિસારમ્ભિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સારમ્ભો’’.

(૩૨) અત્રિચ્છતા

૮૪૯. તત્થ કતમા અત્રિચ્છતા? ઇતરીતરચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારેહિ પઞ્ચહિ વા કામગુણેહિ અસન્તુટ્ઠસ્સ ભિય્યોકમ્યતા, યા એવરૂપા ઇચ્છા ઇચ્છાગતા અત્રિચ્છતા રાગો સારાગો ચિત્તસ્સ સારાગો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અત્રિચ્છતા’’.

(૩૩) મહિચ્છતા

૮૫૦. તત્થ કતમા મહિચ્છતા? ઇતરીતરચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારેહિ પઞ્ચહિ વા કામગુણેહિ અસન્તુટ્ઠસ્સ ભિય્યોકમ્યતા, યા એવરૂપા ઇચ્છા ઇચ્છાગતા મહિચ્છતા રાગો સારાગો ચિત્તસ્સ સારાગો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘મહિચ્છતા’’.

(૩૪) પાપિચ્છતા

૮૫૧. તત્થ કતમા પાપિચ્છતા? ઇધેકચ્ચો અસ્સદ્ધો સમાનો ‘‘સદ્ધોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, દુસ્સીલો સમાનો ‘‘સીલવાતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, અપ્પસ્સુતો સમાનો ‘‘બહુસ્સુતોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, સઙ્ગણિકારામો સમાનો ‘‘પવિવિત્તોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, કુસીતો સમાનો ‘‘આરદ્ધવીરિયોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, મુટ્ઠસ્સતી સમાનો ‘‘ઉપટ્ઠિતસ્સતીતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, અસમાહિતો સમાનો ‘‘સમાહિતોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, દુપ્પઞ્ઞો સમાનો ‘‘પઞ્ઞવાતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ, અખીણાસવો સમાનો ‘‘ખીણાસવોતિ મં જનો જાનાતૂ’’તિ ઇચ્છતિ – યા એવરૂપા ઇચ્છા ઇચ્છાગતા પાપિચ્છતા રાગો સારાગો ચિત્તસ્સ સારાગો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પાપિચ્છતા’’.

(૩૫) સિઙ્ગં

૮૫૨. તત્થ કતમં સિઙ્ગં? યં સિઙ્ગં સિઙ્ગારતા ચાતુરતા ચાતુરિયં પરિક્ખત્તતા પારિક્ખત્તિયં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સિઙ્ગં’’.

(૩૬) તિન્તિણં

૮૫૩. તત્થ કતમં તિન્તિણં? યં તિન્તિણં તિન્તિણાયના તિન્તિણાયિતત્તં લોલુપ્પં લોલુપ્પાયના લોલુપ્પાયિતત્તં પુચ્છઞ્જિકતા સાધુકમ્યતા – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘તિન્તિણં’’.

(૩૭) ચાપલ્યં

૮૫૪. તત્થ કતમં ચાપલ્યં? ચીવરમણ્ડના પત્તમણ્ડના સેનાસનમણ્ડના ઇમસ્સ વા પૂતિકાયસ્સ બાહિરાનં વા પરિક્ખારાનં મણ્ડના વિભૂસના કેળના પરિકેળના ગિદ્ધિકતા ગિદ્ધિકત્તં ચપલતા ચાપલ્યં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘ચાપલ્યં’’.

(૩૮) અસભાગવુત્તિ

૮૫૫. તત્થ કતમં અસભાગવુત્તિ? માતરિ વા પિતરિ વા જેટ્ઠે વા ભાતરિ વા આચરિયેસુ વા ઉપજ્ઝાયે વા બુદ્ધે વા સાવકેસુ વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેસુ ગરુટ્ઠાનિયેસુ વિપ્પટિકૂલગ્ગાહિતા વિપચ્ચનીકસાતતા અનાદરિયં અનાદરિયતા અગારવતા અપ્પતિસ્સવતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અસભાગવુત્તિ’’.

(૩૯) અરતિ

૮૫૬. તત્થ કતમા અરતિ? પન્તેસુ વા સેનાસનેસુ અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેસુ વા અધિકુસલેસુ ધમ્મેસુ અરતિ અરતિતા અનભિરતિ અનભિરમણા ઉક્કણ્ઠિતા પરિતસ્સિતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અરતિ’’.

(૪૦) તન્દી

૮૫૭. તત્થ કતમા તન્દી? યા તન્દી તન્દિયના તન્દિમનકતા આલસ્યં આલસ્યાયના આલસ્યાયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘તન્દી’’.

(૪૧) વિજમ્ભિતા

૮૫૮. તત્થ કતમા વિજમ્ભિતા? યા કાયસ્સ જમ્ભના વિજમ્ભના આનમના વિનમના સન્નમના પણમના બ્યાધિયકં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘વિજમ્ભિતા’’.

(૪૨) ભત્તસમ્મદો

૮૫૯. તત્થ કતમો ભત્તસમ્મદો? યા ભુત્તાવિસ્સ ભત્તમુચ્છા ભત્તકિલમથો ભત્તપરિળાહો કાયદુટ્ઠુલ્લં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ભત્તસમ્મદો’’.

(૪૩) ચેતસો ચ લીનત્તં

૮૬૦. તત્થ કતમં ચેતસો ચ લીનત્તં? યા ચિત્તસ્સ અકલ્યતા અકમ્મઞ્ઞતા ઓલીયના સલ્લીયના લીનં લીયના લીયિતત્તં થિનં થીયના થીયિતત્તં ચિત્તસ્સ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘ચેતસો ચ લીનત્તં’’.

(૪૪) કુહના

૮૬૧. તત્થ કતમા કુહના? લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતસ્સ પાપિચ્છસ્સ ઇચ્છાપકતસ્સ પચ્ચયપટિસેવનસઙ્ખાતેન [પચ્ચયપટિસેધનસઙ્ખાતેન (સી.)] વા સામન્તજપ્પિતેન વા ઇરિયાપથસ્સ વા અઠપના [આઠપના (ક.)] ઠપના સણ્ઠપના ભાકુટિતા ભાકુટિયં કુહના કુહાયના કુહિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘કુહના’’.

(૪૫) લપના

૮૬૨. તત્થ કતમા લપના? લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતસ્સ પાપિચ્છસ્સ ઇચ્છાપકતસ્સ યા પરેસં આલપના લપના સલ્લપના ઉલ્લપના સમુલ્લપના ઉન્નહના સમુન્નહના ઉક્કાચના સમુક્કાચના અનુપ્પિયભાણિતા ચાટુકમ્યતા મુગ્ગસૂપ્યતા પારિભટયતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘લપના’’.

(૪૬) નેમિત્તિકતા

૮૬૩. તત્થ કતમા નેમિત્તિકતા? લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતસ્સ પાપિચ્છસ્સ ઇચ્છાપકતસ્સ યં પરેસં નિમિત્તં નિમિત્તકમ્મં ઓભાસો ઓભાસકમ્મં સામન્તજપ્પા પરિકથા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘નેમિત્તિકતા’’.

(૪૭) નિપ્પેસિકતા

૮૬૪. તત્થ કતમા નિપ્પેસિકતા? લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતસ્સ પાપિચ્છસ્સ ઇચ્છાપકતસ્સ યા પરેસં અક્કોસના વમ્ભના ગરહણા ઉક્ખેપના સમુક્ખેપના ખિપના સઙ્ખિપના પાપના સમ્પાપના અવણ્ણહારિકા પરપિટ્ઠિમંસિકતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘નિપ્પેસિકતા’’.

(૪૮) લાભેન લાભં નિજિગીસનતા

૮૬૫. તત્થ કતમા લાભેન લાભં નિજિગીસનતા? લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતો પાપિચ્છો ઇચ્છાપકતો ઇતો લદ્ધં આમિસં અમુત્ર હરતિ અમુત્ર વા લદ્ધં આમિસં ઇધ આહરતિ, યા એવરૂપા આમિસસ્સ એટ્ઠિ ગવેટ્ઠિ પરિયેટ્ઠિ એસના ગવેસના પરિયેસના – અયં વુચ્ચતિ ‘‘લાભેન લાભં નિજિગીસનતા’’.

(૪૯) સેય્યોહમસ્મીતિ માનો

૮૬૬. તત્થ કતમો સેય્યોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન [વિજ્જટ્ઠાનેન (સ્યા.)] વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના માનં જપ્પેતિ, યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સેય્યોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૦) સદિસોહમસ્મીતિ માનો

૮૬૭. તત્થ કતમો સદિસોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના માનં જપ્પેતિ, યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સદિસોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૧) હીનોહમસ્મીતિ માનો

૮૬૮. તત્થ કતમો હીનોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના ઓમાનં જપ્પેતિ, યો એવરૂપો ઓમાનો ઓમઞ્ઞના ઓમઞ્ઞિતત્તં હીળના ઓહીળના ઓહીળિતત્તં અત્તુઞ્ઞા અત્તવઞ્ઞા અત્તપરિભવો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘હીનોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૨) સેય્યસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો

૮૬૯. તત્થ કતમો સેય્યસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સેય્યો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સેય્યં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સેય્યસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૩) સેય્યસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૦. તત્થ કતમો સેય્યસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સેય્યો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સદિસં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સેય્યસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૪) સેય્યસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૧. તત્થ કતમો સેય્યસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સેય્યો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ હીનં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય ઓમાનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો ઓમાનો ઓમઞ્ઞના ઓમઞ્ઞિતત્તં હીળના ઓહીળના ઓહીળિતત્તં અત્તુઞ્ઞા અત્તવઞ્ઞા અત્તપરિભવો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સેય્યસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૫) સદિસસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૨. તત્થ કતમો સદિસસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સદિસો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સેય્યં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં…પે… કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સદિસસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૬) સદિસસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૩. તત્થ કતમો સદિસસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સદિસો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સદિસં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સદિસસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૭) સદિસસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૪. તત્થ કતમો સદિસસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો સદિસો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ હીનં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય ઓમાનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો ઓમાનો ઓમઞ્ઞના ઓમઞ્ઞિતત્તં હીળના ઓહીળના ઓહીળિતત્તં અત્તુઞ્ઞા અત્તવઞ્ઞા અત્તપરિભવો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સદિસસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૮) હીનસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૫. તત્થ કતમો હીનસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો હીનો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સેય્યં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘હીનસ્સ સેય્યોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૫૯) હીનસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૬. તત્થ કતમો હીનસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો હીનો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સદિસં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય માનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘હીનસ્સ સદિસોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૬૦) હીનસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો

૮૭૭. તત્થ કતમો હીનસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો? ઇધેકચ્ચો હીનો હોતિ જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ સદિસં અત્તાનં દહતિ; સો તં નિસ્સાય ઓમાનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો ઓમાનો ઓમઞ્ઞના ઓમઞ્ઞિતત્તં હીળના ઓહીળના ઓહીળિતત્તં અત્તુઞ્ઞા અત્તવઞ્ઞા અત્તપરિભવો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘હીનસ્સ હીનોહમસ્મીતિ માનો’’.

(૬૧) માનો

૮૭૮. તત્થ કતમો માનો? યો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘માનો’’.

(૬૨) અતિમાનો

૮૭૯. તત્થ કતમો અતિમાનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પરેહિ અત્તાનં અતિમઞ્ઞતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અતિમાનો’’.

(૬૩) માનાતિમાનો

૮૮૦. તત્થ કતમો માનાતિમાનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા…પે… અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના પુબ્બકાલં પરેહિ સદિસં અત્તાનં દહતિ, અપરકાલં અત્તાનં સેય્યં દહતિ. યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘માનાતિમાનો’’.

(૬૪) ઓમાનો

૮૮૧. તત્થ કતમો ઓમાનો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના ઓમાનં જપ્પેતિ. યો એવરૂપો ઓમાનો ઓમઞ્ઞના ઓમઞ્ઞિતત્તં હીળના ઓહીળના ઓહીળિતત્તં અત્તુઞ્ઞા અત્તવઞ્ઞા અત્તપરિભવો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ઓમાનો’’.

(૬૫) અધિમાનો

૮૮૨. તત્થ કતમો અધિમાનો? અપ્પત્તે પત્તસઞ્ઞિતા, અકતે કતસઞ્ઞિતા, અનધિગતે અધિગતસઞ્ઞિતા, અસચ્છિકતે સચ્છિકતસઞ્ઞિતા, યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અધિમાનો’’.

(૬૬) અસ્મિમાનો

૮૮૩. તત્થ કતમો અસ્મિમાનો? રૂપં અસ્મીતિ માનો, અસ્મીતિ છન્દો, અસ્મીતિ અનુસયો, વેદના…પે… સઞ્ઞા…પે… સઙ્ખારા…પે… વિઞ્ઞાણં અસ્મીતિ માનો, અસ્મીતિ છન્દો, અસ્મીતિ અનુસયો, યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અસ્મિમાનો’’.

(૬૭) મિચ્છામાનો

૮૮૪. તત્થ કતમો મિચ્છામાનો? ઇધેકચ્ચો પાપકેન વા કમ્માયતનેન પાપકેન વા સિપ્પાયતનેન પાપકેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન પાપકેન વા સુતેન પાપકેન વા પટિભાનેન પાપકેન વા સીલેન પાપકેન વા વતેન પાપકેન વા સીલબ્બતેન પાપિકાય વા દિટ્ઠિયા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના માનં જપ્પેતિ, યો એવરૂપો માનો મઞ્ઞના મઞ્ઞિતત્તં ઉન્નતિ ઉન્નામો ધજો સમ્પગ્ગાહો કેતુકમ્યતા ચિત્તસ્સ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘મિચ્છામાનો’’.

(૬૮) ઞાતિવિતક્કો

૮૮૫. તત્થ કતમો ઞાતિવિતક્કો? ઞાતકે આરબ્ભ ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ઞાતિવિતક્કો’’.

(૬૯) જનપદવિતક્કો

૮૮૬. તત્થ કતમો જનપદવિતક્કો? જનપદં આરબ્ભ ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘જનપદવિતક્કો’’.

(૭૦) અમરવિતક્કો

૮૮૭. તત્થ કતમો અમરવિતક્કો? દુક્કરકારિતાપટિસંયુત્તો વા દિટ્ઠિગતપટિસંયુત્તો વા ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અમરવિતક્કો’’.

(૭૧) પરાનુદ્દયતાપટિસંયુત્તો વિતક્કો

૮૮૮. તત્થ કતમો પરાનુદ્દયતાપટિસંયુત્તો વિતક્કો? ઇધેકચ્ચો ગિહીહિ સંસટ્ઠો વિહરતિ સહનન્દી સહસોકી, સુખિતેસુ સુખિતો, દુક્ખિતેસુ દુક્ખિતો, ઉપ્પન્નેસુ કિચ્ચકરણીયેસુ અત્તના વા યોગં આપજ્જતિ. યો તત્થ ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પરાનુદ્દયતાપટિસંયુત્તો વિતક્કો’’.

(૭૨) લાભાદિપટિસંયુત્તો વિતક્કો

૮૮૯. તત્થ કતમો લાભસક્કારસિલોકપટિસંયુત્તો વિતક્કો? લાભસક્કારસિલોકં આરબ્ભ ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘લાભસક્કારસિલોકપટિસંયુત્તો વિતક્કો’’.

(૭૩) અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તો વિતક્કો

૮૯૦. તત્થ કતમો અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તો વિતક્કો? ઇધેકચ્ચો જાતિયા વા ગોત્તેન વા કોલપુત્તિયેન વા વણ્ણપોક્ખરતાય વા ધનેન વા અજ્ઝેનેન વા કમ્માયતનેન વા સિપ્પાયતનેન વા વિજ્જાટ્ઠાનેન વા સુતેન વા પટિભાનેન વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વત્થુના મા મં પરે અવજાનિંસૂતિ. યો તત્થ ગેહસિતો તક્કો વિતક્કો મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તો વિતક્કો’’.

એકકં.